Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) là lời hiệu triệu, kim chỉ nam cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia, hướng tới sự phát triển trong kỷ nguyên mới. Về phía ngành Ngân hàng, với quan điểm tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ là thước đo, ngành Ngân hàng đã thực hiện nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn mới và đã đạt được nhiều kết quả tích cực.
Ngành Ngân hàng tích cực triển khai Nghị quyết 57
Kiến tạo thể chế, nâng cấp hạ tầng công nghệ - nền tảng cho phát triển số hóa ngân hàng
Về phía ngành Ngân hàng, quán triệt tinh thần Nghị quyết 57 và chỉ đạo của Chính phủ, với tinh thần “đổi mới mạnh mẽ, quyết liệt, đồng bộ và nhất quán”, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thành lập Ban Chỉ đạo ngành về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và ban hành các Kế hoạch của ngành Ngân hàng triển khai Nghị quyết 57.
Mới đây, ngày 13/02/2026, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng đã ký ban hành Kế hoạch số 02/KH-NHNN về triển khai, thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số năm 2026 của ngành Ngân hàng (Kế hoạch 02) với các mục đích: Cụ thể hóa đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, đáp ứng đầy đủ các quan điểm, mục tiêu tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, các chương trình, kế hoạch của Ban Chỉ đạo, Quốc hội và Chính phủ; xác định năm 2026 là năm “tăng tốc” để thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành yêu cầu bắt buộc để phát triển đất nước nhanh, bền vững với phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.
Đồng thời, tại Kế hoạch 02 cũng đề ra các yêu cầu: (i) Phân công nhiệm vụ tại Kế hoạch bảo đảm tinh thần 6 rõ “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”. Tổ chức triển khai quyết liệt, thực chất, có sản phẩm cụ thể, thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả; (ii) Xác định 07 định hướng chỉ đạo trọng tâm: (1) Chuyển đổi phương thức làm việc từ làm theo kế hoạch sang làm theo mục tiêu và sản phẩm; từ báo cáo tiến độ sang báo cáo hiệu quả; chủ động đề xuất nhiệm vụ; (2) Phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, đánh giá, thi đua và xử lý trách nhiệm khi chậm trễ; (3) Tập trung nhiệm vụ cốt lõi, cụ thể hóa kiến trúc tổng thể quốc gia số, kiến trúc dữ liệu hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và phát triển nhân lực công nghệ cao; (4) Phục vụ người dân và doanh nghiệp; sự hài lòng của người dân là thước đo; gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy; (5) Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, ưu tiên mô hình "3 Nhà" và các công nghệ chiến lược tạo năng lực cạnh tranh. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và là "khách hàng" đầu tiên đặt hàng sản phẩm khoa học, công nghệ; (6) Bảo đảm an toàn, an ninh mạng là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững; (7) Kiên quyết chống lãng phí, nhận diện nguy cơ lãng phí ngay từ khâu chủ trương đầu tư; đầu tư lớn phải đi đôi với hiệu quả cao; (iii) Gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ, kết quả, chất lượng thực hiện nhiệm vụ; đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá, thi đua, khen thưởng và xem xét trách nhiệm khi chậm trễ; kiên quyết phòng, chống lãng phí, tiêu cực trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả đầu tư ngay từ khâu phê duyệt chủ trương, danh mục nhiệm vụ và phân bổ nguồn lực.
Tại Kế hoạch 02, Thống đốc cũng yêu cầu các đơn vị thuộc NHNN, các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các đơn vị liên quan khác triển khai đồng bộ, quyết liệt, thực chất và hoàn thành đúng tiến độ các mục tiêu; các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm..
Trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, NHNN đã nghiên cứu, tham mưu trình các cấp ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thiện thể chế về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) như: Luật Phòng, chống rửa tiền; Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD); Nghị định quy định về TTKDTM; Nghị định 94/2025/NĐ-CP quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng – đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho các công nghệ tài chính. Đồng thời, NHNN đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 368/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ Tiền di động nhằm tăng cường việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ thanh toán, đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo của Việt Nam. NHNN cũng đã ban hành nhiều Thông tư hướng dẫn, các văn bản yêu cầu về đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng.
Điểm nhấn trong năm 2025 là NHNN đã ban hành 02 chiến lược “Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030” ((Quyết định số 3579/QĐ-NHNN ngày 03/11/2025 của Thống đốc NHNN) và “Chiến lược dữ liệu ngành Ngân hàng đến năm 2030” (Quyết định số 3580/QĐ-NHNN ngày 03/11/2025 của Thống đốc NHNN). Đây là nền tảng định hình sự phát triển dài hạn của toàn ngành.
Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTLNH) hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia (Napas) tổ chức vận hành tiếp tục đẩy mạnh tích hợp, kết nối sản phẩm, dịch vụ, nền tảng với các ngành, lĩnh vực khác để cung cấp dịch vụ công qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông. Mạng lưới ATM, POS phủ đến hầu hết các địa phương trên toàn quốc. Hiện nay, Việt Nam đã hoàn tất kết nối hệ thống thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc và đang triển khai kết nối thanh toán QR với Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ và một số quốc gia khác.
Hệ sinh thái số liên thông, liền mạch, nâng cao trải nghiệm cho khách hàng
Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác như y tế, giáo dục, du lịch, bảo hiểm, dịch vụ công... Nhiều sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thân thiện giàu tiện ích, đem lại giá trị thiết thực đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Nhiều TCTD tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đến nay, có hơn 87% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Hoạt động TTKDTM tiếp tục phát triển mạnh. Số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hàng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36%. Giá trị TTKDTM Giá trị TTKDTM năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP.
Công tác cải cách hành chính gắn liền với số hóa toàn trình cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều năm liên tục, NHNN đứng trong top dẫn đầu các bộ, ngành về chỉ số Cải cách hành chính. Bên cạnh đó, NHNN đã quyết liệt đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa 269 trên tổng số 298 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh. Năm 2025, NHNN đã chính thức cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số đã cung cấp lên 57 dịch vụ, hoàn thành nhiệm vụ 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp được nâng cấp lên dịch vụ công toàn trình. 90,51% tổ chức hài lòng đối với việc giải quyết thủ tục hành chính tại NHNN, phản ánh sự tin tưởng và lựa chọn thực chất của người dân, doanh nghiệp đối với phương thức số.
Liên thông dữ liệu, đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”
Ngành Ngân hàng tiếp tục chú trọng đầu tư và nâng cấp hạ tầng dữ liệu mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phát triển sản phẩm dịch vụ, bảo đảm cập nhật dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Một trong những điểm nhấn mang tính bước ngoặt chính là sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để "làm sạch" dữ liệu theo Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 06/01/2022: Phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030). Tính đến ngày 25/02/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 149,4 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,66 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán (TKTT) đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân (CCCD) gắn chip hoặc ứng dụng VneID.
NHNN là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm nhất nhiệm vụ đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia theo Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57
Không chỉ dừng lại ở nội bộ, NHNN còn chủ động xây dựng các API chia sẻ dữ liệu liên thông với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước qua nền tảng NDXP (Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia), góp phần tạo nên một hệ sinh thái dữ liệu mở và hiệu quả cho cả hệ thống chính trị.
Hiệu quả của dữ liệu số được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) được NHNN triển khai thí điểm. Theo Vụ Thanh toán (NHNN), tính đến ngày 25/02/2026, Hệ thống SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,3 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 3,7 nghìn tỷ đồng.
Lan tỏa kỹ năng số, tri thức số, sáng kiến số
Hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”, ngày 27/5/2025, NHNN đã tổ chức Hội nghị phát động phong trào “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” ngành Ngân hàng gắn với thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Các phong trào này nhằm phổ cập tri thức và kỹ năng số, khơi dậy ý chí đổi mới trong từng cán bộ, TCTD và toàn hệ thống ngân hàng.
Tinh thần chủ động cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ số đã lan tỏa rộng khắp, giúp toàn ngành ghi nhận con số ấn tượng 1.484 sáng kiến, trong đó có 37 sáng kiến số được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Có thể thấy, việc triển khai Nghị quyết 57 trong ngành Ngân hàng đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ngân hàng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số, xã hội số bền vững. Đối với doanh nghiệp, các dịch vụ tài chính số giúp giảm chi phí, tiếp cận vốn nhanh hơn và nâng cao năng lực cạnh tranh. Người dân được hưởng lợi từ các dịch vụ ngân hàng tiện ích, an toàn, mọi lúc mọi nơi, qua đó thúc đẩy tài chính toàn diện.
PL