Ngày 31/3/2015, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành Thông tư số 04/2015/TT-NHNN quy định về QTDND(QTDND). Trong Thông tư này có một số nội dung chính đáng chú ý sau:
Về địa bàn hoạt động của QTDND: QTDND hoạt động trong địa bàn một xã, một phường, một thị trấn (gọi chung là xã). Địa bàn hoạt động liên xã của QTDND phải là các xã liền kề với xã nơi QTDND đặt trụ sở chính thuộc phạm vi trong cùng một quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh. QTDND có thể được xem xét chấp thuận hoạt động trên địa bàn liên xã nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện ghi tại Thông tư này. Đối với QTDND có phương án tái cơ cấu đã được NHNN chi nhánh phê duyệt, địa bàn hoạt động thực hiện theo phương án đã được phê duyệt. Trình tự, hồ sơ chấp thuận hoạt động trên địa bàn liên xã của QTDND thực hiện theo quy định của NHNN về những thay đổi phải được NHNN chấp thuận.
Điều kiện để được cấp Giấy phép thành lập QTDND: (i) Có vốn điều lệ tối thiểu bằng mức vốn pháp định theo quy định của Chính phủ tại thời điểm đề nghị cấp Giấy phép. (ii) Có tối thiểu 30 thành viên đáp ứng quy định tại Thông tư này, có đủ năng lực tài chính để tham gia góp vốn thành lập QTDND. (iii) Người quản lý, thành viên Ban kiểm soát đáp ứng đủ các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định tại Thông tư này. (iv) Cơ cấu tổ chức của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát phù hợp với quy định của Luật các tổ chức tín dụng và Thông tư này. (v) Có Điều lệ phù hợp với quy định tại Luật các tổ chức tín dụng, Luật Hợp tác xã và các quy định khác của pháp luật có liên quan. (vi) Có Đề án thành lập, phương án kinh doanh khả thi trong 03 năm đầu hoạt động.
QTDND được cấp Giấy phép phải tiến hành đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật và phải khai trương hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép và chỉ được tiến hành hoạt động kể từ ngày khai trương hoạt động.
Trước khi khai trương hoạt động 10 ngày làm việc, QTDND được cấp Giấy phép phải niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, thông báo trên đài truyền thanh hoặc đài phát thanh xã nơi đặt trụ sở chính trong 03 (ba) ngày liên tiếp và đăng trên một tờ báo của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong 03 (ba) số liên tiếp các thông tin liên quan được quy định cụ thể tại Thông tư này.
QTDND được cấp Giấy phép chỉ được khai trương hoạt động khi có đủ các điều kiện sau: (a) Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; có đủ vốn điều lệ được gửi vào tài khoản phong tỏa không hưởng lãi tại NHNN chi nhánh ít nhất 30 ngày trước ngày khai trương hoạt động. Vốn điều lệ được chấm dứt phong tỏa khi QTDND đã khai trương hoạt động; (b) Có trụ sở đủ điều kiện bảo đảm an toàn tài sản và phù hợp với yêu cầu hoạt động; (c) Đã công bố thông tin theo quy định tại Thông tư này. (d) Có cơ cấu tổ chức, bộ máy quản trị, điều hành, kiểm toán nội bộ, hệ thống kiểm soát nội bộ, quản lý rủi ro phù hợp với nội dung, phạm vi hoạt động; (đ) Có các quy định nội bộ quy định tại Thông tư này.
Ít nhất 10 ngày làm việc trước ngày dự kiến khai trương hoạt động, QTDND được cấp Giấy phép phải thông báo bằng văn bản về các điều kiện khai trương hoạt động, gửi trực tiếp hoặc bằng đường bưu điện cho NHNN chi nhánh. NHNN chi nhánh đình chỉ việc khai trương hoạt động của QTDND khi không đủ các điều kiện quy định tại Thông tư này.
Quy định về họp Hội đồng quản trị (HĐQT): HĐQT họp ít nhất mỗi tháng một lần do Chủ tịch HĐQT hoặc thành viên HĐQT được Chủ tịch HĐQT ủy quyền triệu tập và chủ trì.
HĐQT họp bất thường khi có một phần ba thành viên HĐQT hoặc Chủ tịch HĐQT, Trưởng Ban kiểm soát, kiểm soát viên chuyên trách, Giám đốc QTDND yêu cầu.
Cuộc họp của HĐQT hợp lệ khi có ít nhất hai phần ba số thành viên HĐQT tham dự. Trường hợp triệu tập họp HĐQT không đủ số thành viên tham dự tối thiểu, Chủ tịch HĐQT phải triệu tập cuộc họp HĐQT lần hai. Sau hai lần triệu tập họp vẫn không đủ số thành viên tham dự, Chủ tịch HĐQT triệu tập Đại hội thành viên bất thường để xem xét tư cách của thành viên HĐQT không tham dự họp và có biện pháp xử lý.
Nội dung và kết luận của mỗi phiên họp HĐQT phải được ghi vào sổ biên bản; Quyết định của HĐQT được thông qua theo nguyên tắc đa số, mỗi thành viên có một phiếu biểu quyết có giá trị ngang nhau. Trường hợp số phiếu biểu quyết tán thành và không tán thành ngang nhau thì số phiếu của bên có người chủ trì cuộc họp là quyết định.
Quy định về vốn điều lệ: Vốn điều lệ của QTDND là tổng số vốn do các thành viên góp và được ghi vào Điều lệ quỹ QTDND, hạch toán bằng đồng Việt Nam. Việc thay đổi vốn điều lệ thực hiện theo quy định của NHNN về những thay đổi phải được NHNN chấp thuận.
Thành viên không được dùng vốn ủy thác, vốn vay dưới bất cứ hình thức nào để góp vốn vào QTDND và phải cam kết, chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của nguồn vốn góp. Pháp nhân góp vốn vào QTDND phải tuân thủ theo đúng các quy định của pháp luật về góp vốn.
Về hình thức góp vốn điều lệ: Vốn điều lệ của QTDND được góp bằng đồng Việt Nam, tài sản khác là tài sản cần thiết phục vụ trực tiếp cho hoạt động của QTDND. Trường hợp vốn góp bằng tài sản khác phải là tài sản có giấy tờ hợp pháp chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng. Việc định giá, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản góp vốn được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Vốn góp của thành viên bao gồm vốn góp xác lập tư cách thành viên và vốn góp thường niên. Mức vốn góp xác lập tư cách thành viên tối thiểu là 300.000 đồng; Mức vốn góp thường niên tối thiểu là 100.000 đồng. Các thành viên QTDND không phải góp vốn thường niên trong năm tài chính đầu tiên kể từ khi tham gia QTDND. Vốn góp thường niên có thể được nộp một lần hoặc nhiều lần trong năm tài chính. Vốn góp thường niên bắt đầu thực hiện từ năm tài chính 2016.
Tổng mức góp vốn tối đa của một thành viên QTDND không được vượt quá 10% vốn điều lệ của QTDND tại thời điểm góp vốn. Việc góp vốn của thành viên QTDND được quy định tại Điều lệ QTDND.
Thành viên của QTDND được chia lãi căn cứ vào tổng mức vốn góp, mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên tại QTDND và do Đại hội thành viên QTDND quyết định, phù hợp với quy định của pháp luật.
Thành viên được chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần vốn góp của mình cho thành viên khác hoặc cho cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân không phải là thành viên nhưng đáp ứng các điều kiện quy định tại Thông tư này. Việc hoàn trả, chuyển nhượng toàn bộ vốn góp của thành viên phải được Đại hội thành viên thông qua hoặc do Hội đồng quản trị thông qua theo quy định tại Điều lệ QTDND.
Các hoạt động huy động vốn của QTDND: Nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm của thành viên, tổ chức, cá nhân khác bằng đồng Việt Nam. Tổng mức nhận tiền gửi từ thành viên của QTDNDtối thiểu bằng 50% tổng mức nhận tiền gửi của QTDND.
Vay vốn điều hòa theo quy chế do Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam ban hành theo quy định của pháp luật. Vay vốn của tổ chức tín dụng khác (trừ QTDND khác), tổ chức tài chính khác. Vay vốn từ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam. Tiếp nhận vốn ủy thác cho vay của Chính phủ, tổ chức, cá nhân trong nước.
Hoạt động cho vay của QTDND chủ yếu nhằm mục đích tương trợ giữa các thành viên để thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ và cải thiện đời sống của các thành viên QTDND.
QTDND cho vay bằng đồng Việt Nam, theo quy định của pháp luật về việc cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. QTDND không được cho vay bảo đảm bằng Sổ góp vốn của thành viên.
Tổng mức cho vay của QTDND đối với một thành viên là pháp nhân không được vượt quá tổng số vốn góp và số dư tiền gửi của pháp nhân đó tại QTDND tại thời điểm quyết định cho vay và thời hạn cho vay không được vượt quá thời hạn còn lại của tiền gửi.
QTDND cho vay đối với khách hàng là tổ chức, cá nhân không phải là thành viên, có tiền gửi tại QTDND trên cơ sở bảo đảm bằng sổ tiền gửi do chính QTDND phát hành. Tổng số tiền cho vay không được vượt quá số dư của sổ tiền gửi tại thời điểm quyết định cho vay và thời hạn cho vay không được vượt quá thời hạn còn lại của sổ tiền gửi.
QTDND cho vay các hộ nghèo không phải là thành viên, đăng ký hộ khẩu và thường trú trên địa bàn hoạt động của QTDND. Hộ nghèo phải nằm trong danh sách hộ nghèo do Uỷ ban nhân dân cấp huyện phê duyệt. Quy trình, thủ tục, hồ sơ cho vay hộ nghèo thực hiện theo chế độ tín dụng hiện hành áp dụng đối với thành viên.
QTDND phải báo cáo Đại hội thành viên các khoản cho vay đối với Chủ tịch và các thành viên khác của Hội đồng quản trị, Trưởng ban và các thành viên khác Ban kiểm soát, Giám đốc của QTDND phát sinh trước thời điểm họp Đại hội thành viên; báo cáo NHNN chi nhánh khi phát sinh các khoản cho vay đối với các đối tượng này.
QTDND cùng với Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam cho vay hợp vốn đối với thành viên của QTDND theo quy định của pháp luật.
QTDND phải ban hành quy chế nội bộ về cho vay, quản lý tiền vay để đảm bảo việc sử dụng tiền vay đúng mục đích.
Đối với các hợp đồng cho vay được ký kết trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành và phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết, QTDND và khách hàng được tiếp tục thực hiện theo các thỏa thuận đã ký kết cho đến hết thời hạn của hợp đồng cho vay hoặc sửa đổi, bổ sung phù hợp với quy định tại Thông tư này.
CKH