Những năm gần đây, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Không chỉ phát triển mạnh ở những tỉnh, thành phố lớn, với nhu cầu tất yếu của người dân, các phương thức thanh toán hiện đại có độ phủ sóng rộng hơn. Hệ thống các NHTM ngày càng có sự chú trọng hơn với đối tượng người dân tại địa bàn nông thôn, miền núi; không ngừng đẩy mạnh công nghệ, kỹ thuật kết hợp với việc gia tăng tiện ích mang lại sự thuận lợi hơn cho khách hàng; đưa dịch vụ NH tới gần hơn với đời sống của người dân.
Nông thôn đón gió mới
Khuê Nguyễn
Những năm gần đây, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Không chỉ phát triển mạnh ở những tỉnh, thành phố lớn, với nhu cầu tất yếu của người dân, các phương thức thanh toán hiện đại có độ phủ sóng rộng hơn. Hệ thống các NHTM ngày càng có sự chú trọng hơn với đối tượng người dân tại địa bàn nông thôn, miền núi; không ngừng đẩy mạnh công nghệ, kỹ thuật kết hợp với việc gia tăng tiện ích mang lại sự thuận lợi hơn cho khách hàng; đưa dịch vụ NH tới gần hơn với đời sống của người dân. Đề án thí điểm một số hình thức TTKDTM ở khu vực nông thôn giai đoạn 2014 - 2015 được xem là một trong những giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, phục vụ đối tượng ít có cơ hội tiếp xúc với dịch vụ tài chính và thanh toán qua NH.
Theo đại diện Vụ Thanh toán (NHNN), Vụ được giao nhiệm vụ là đầu mối xây dựng Đề án thí điểm thì: các hình thức thanh toán hiện đại nhưng phải dễ sử dụng, tiện lợi, phù hợp với đối tượng trên địa bàn nông thôn. Theo đó, Vietcombank là 1 trong 3 mô hình được chấp thuận triển khai thí điểm TTKDTM ở khu vực nông thôn giai đoạn 2014 - 2015, thời gian thí điểm đến hết tháng 12/2015. Vietcombank đã phối hợp với Công ty Dịch vụ di động trực tuyến (Mservice) áp dụng mô hình chuyển tiền giá trị nhỏ với Ví điện tử MoMo gồm: dịch vụ C2C (Cash to Cash) cho khách hàng không có Ví điện tử MoMo và không có tài khoản NH. Và dịch vụ chuyển tiền M2M (Mobile to Mobile) cho khách hàng có Ví điện tử MoMo và có tài khoản NH. Khách hàng không có tài khoản tại Vietcombank hoặc không có ví điện tử MoMo có thể tới đại lý của Mservice đã được uỷ quyền để nộp hoặc gửi tiền cho người được thụ hưởng không có tài khoản tại Vietcombank. Chỉ cần một chiếc điện thoại và vài thao tác đơn giản, khách hàng đã có thể chuyển hoặc nhận tiền thành công.
Với hệ thống điểm giao dịch có độ phủ sóng rộng khắp cả nước, từ vùng sâu, vùng xa tới hải đảo, Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel đã phối hợp với MB triển khai dịch vụ BankPlus - Chuyển tiền tận nhà. Khách hàng khu vực nông thôn nếu không có điều kiện tới các điểm giao dịch của Viettel hoặc MB có thể thông qua điện thoại di dộng chuyển tiền mặt. Thêm vào đó, khách hàng có thể nhận tiền mặt tại nhà với dịch vụ này.
Cùng với Vietcombank và MB, PGBank là NH thứ ba được chọn triển khai mô hình thí điểm với việc tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có là các cửa hàng xăng dầu tại các địa phương. Hiện tại, LienVietPostbank cũng đã có đề án trình NHNN cho triển khai thực hiện TTKDTM thông qua hệ thống bưu cục, bưu điện trên toàn quốc - đại diện Vụ Thanh toán cho biết.
Các NH cho biết thực tế triển khai Đề án thí điểm một số hình thức TTKDTM ở khu vực nông thôn tuy còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng, cũng như thói quen giao dịch bằng tiền mặt của người dân còn phổ biến. Nhưng việc triển khai những mô hình bằng phương thức giao dịch đơn giản, thuận tiện trên đây có thể xem là những bước đầu đáng mừng nhằm thúc đẩy TTKDTM ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và cả với những đối tượng chưa có tài khoản NH.
Từ thực tế triển khai cũng cho thấy, cùng với các mô hình thí điểm, để TTKDTM ở khu vực nông thôn có thể phát triển sâu rộng hơn cần có những giải pháp đồng bộ. Bên cạnh việc tuyên truyền rộng rãi tiện ích của việc TTKDTM, NHNN cần có những chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cho các NHTM mở rộng chi nhánh, phòng giao dịch trên địa bàn nông thôn, nâng cao sự phối hợp, kết nối với người dân. Về phía NHTM, cần thiết phải chú trọng việc không ngừng đẩy mạnh công nghệ, kỹ thuật kết hợp với việc gia tăng tiện ích trên thẻ nội địa như: thanh toán bảo hiểm, thực hiện nhiều chương trình khuyến mãi, ưu đãi…
Hiện trên cả nước có hơn 16.000 điểm ATM và hơn 170.000 máy POS được lắp đặt nhưng chủ yếu ở các tỉnh, thành phố lớn. Số lượng các ATM đặt ở khu vực nông thôn còn rất khiêm tốn. Do đó, để đẩy mạnh phát triển TTKDTM các NH cần tập trung đầu tư, xây dựng thêm mạng lưới chấp nhận thanh toán (ATM/POS), tại các địa điểm trung tâm tại khu vực nông thôn như: bệnh viện, trường học, chợ,…; tăng cường an toàn, bảo mật thông tin để có thể phát triển TTKDTM hiệu quả và rộng khắp.
TTKDTM hiện là xu hướng thanh toán phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới. Với Đề án thí điểm một số hình thức TTKDTM ở khu vực nông thôn giai đoạn 2014-2015, nếu được triển khai mạnh mẽ, bài bản, chắc chắn sẽ khiến cho bộ mặt nông thôn khởi sắc; tạo thói quen TTKDTM rộng rãi trong dân cư; góp phần tái cấu trúc hệ thống NH thông qua việc đa dạng hóa các dịch vụ NH, đáp ứng các yêu cầu và đòi hỏi của xu thế chung.