Thực hiện lộ trình cơ cấu lại hệ thống TCTD giai đoạn 2011 – 2015, trong năm 2015, NHNN dự kiến phê duyệt và chỉ đạo các TCTD hoàn thành kế hoạch hợp nhất, sáp nhập khoảng 6 - 8 TCTD với sự tham gia tích cực của các NHTM có vốn Nhà nước và một số NHTMCP lớn. Đồng thời, NHNN kiểm soát chặt chẽ việc tổ chức thực hiện phương án hợp nhất, sáp nhập của từng TCTD để đảm bảo các tổ chức sau hợp nhất, sáp nhập hoạt động an toàn, ổn định hơn.
Sớm xác định những bước đi
Chí Kiên
Thực hiện lộ trình cơ cấu lại hệ thống TCTD giai đoạn 2011 – 2015, trong năm 2015, NHNN dự kiến phê duyệt và chỉ đạo các TCTD hoàn thành kế hoạch hợp nhất, sáp nhập khoảng 6 - 8 TCTD với sự tham gia tích cực của các NHTM có vốn Nhà nước và một số NHTMCP lớn. Đồng thời, NHNN kiểm soát chặt chẽ việc tổ chức thực hiện phương án hợp nhất, sáp nhập của từng TCTD để đảm bảo các tổ chức sau hợp nhất, sáp nhập hoạt động an toàn, ổn định hơn.
Giờ đã là quý II/2015, các thương vụ hợp nhất, sáp nhập trong lĩnh vực NH ngày càng sôi động. Ngoài một số cặp đôi đã rõ ràng như MekongBank với Maritime Bank; PGBank về VietinBank thì một số cặp đôi khác dự báo sẽ sớm được thông qua là Southern Bank – Sacombank; Nam A Bank – Eximbank, Dong A Bank – ABBank, SaigonBank – Vietcombank. Như vậy, đúng như Thống đốc yêu cầu, ngay trong 6 tháng đầu năm 2015 việc cơ cấu lại những NH yếu kém phải hoàn tất để những tháng còn lại trong năm thị trường ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để toàn Ngành đạt được những mục tiêu trong Đề án Tái cơ cấu các TCTD giai đoạn 2011 – 2015 đã được phê duyệt tại Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, sau các thương vụ sáp nhập NH, chúng ta cũng mới làm xong nhiệm vụ sắp xếp, thu gọn lại hệ thống, giảm bớt về mặt số lượng. Trong khi đó, mục tiêu của NHNN trong tái cơ cấu các TCTD là phải phấn đấu nâng cao chất lượng hoạt động và có một vài NH tầm cỡ khu vực. Chính vì vậy, theo các chuyên gia NH, giai đoạn tiếp theo (2015 – 2020) ngành NH sẽ bước vào giai đoạn nâng cao chất lượng, quy mô và nâng vị thế của các NH Việt Nam.
Muốn nâng cao năng lực, chất lượng hoạt động bên cạnh sự định hướng, giám sát của NHNN thì bản thân các NHTM cũng phải chủ động trong việc thay đổi chiến lược kinh doanh; quan tâm tới đầu tư cho chất lượng nhân lực; quản trị rủi ro; nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ... Một trong những yếu tố hỗ trợ tích cực cho những nhiệm vụ này chính là công nghệ. Theo nghiên cứu của Công ty Ernst & Young (E&Y), các NH đều nhận thức rõ công nghệ thông tin (CNTT) có thể thay đổi khả năng nâng cao phục vụ khách hàng. Nhưng vì nhiều lý do, các NH Việt Nam đang chậm thay đổi công nghệ. Ông Keith Pogson, lãnh đạo cấp cao – Dịch vụ Tài chính NH E&Y khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho biết, ở Việt Nam vẫn có nhiều NH nhỏ và khi quy mô nhỏ thì rất khó đầu tư lớn vào công nghệ dù họ đang phải cạnh tranh bằng công nghệ rất nhiều. “Tôi khá lạc quan vì người dân và DN Việt Nam tiếp cận khá nhanh với công nghệ hiện đại, do đó hành trình nâng cao ứng dụng CNTT vào hoạt động NH đối với Việt Nam sẽ rút ngắn hơn. Vấn đề là chúng ta có bao nhiêu kinh phí để đầu tư” - ông Keith Pogson chia sẻ. Nền kinh tế hội nhập, mở cửa ngày càng sâu rộng, chính vì thế sức ép cạnh tranh không chỉ trong nội tại ngành NH Việt Nam mà còn với các định chế tài chính nước ngoài. Trong khi đó, so với các NH trên thế giới thì NH Việt Nam vẫn còn chặng đường dài và cần nhiều nỗ lực hơn nữa.
Đồng tình với quan điểm trên, TS. Nguyễn Trí Hiếu – Chuyên gia Tài chính NH phân tích, thông qua tái cơ cấu, hệ thống NH loại bỏ những NH yếu kém và qua đó cũng giảm được số lượng. Một NH ở trong nước muốn cạnh tranh ra ngoài khu vực thì vốn chủ sở hữu của NH phải 500 triệu USD trở lên. Một yếu tố nữa là các NH cần phải đầu tư vào CNTT, phải chịu “móc hầu bao” từ 10 triệu USD trở lên để đầu tư vào CNTT. Bên cạnh đó, đội ngũ quản lý và cán bộ nhân viên của NH cũng phải được nâng cao. Quản trị rủi ro phải theo thông lệ quốc tế, tăng vốn điều lệ… Tóm lại, mấu chốt vấn đề của hệ thống NH Việt Nam trong giai đoạn tới là phải tăng hiệu quả toàn hệ thống thì tái cơ cấu mới thực chất và đúng mục tiêu định hướng. Muốn vậy, ngay từ bây giờ các NH đã phải xác định những bước đi cụ thể sau tái cơ cấu.