“DNNN cổ phần hóa (CPH) phải niêm yết trong thời hạn 1 năm kể từ ngày phát hành cổ phiếu lần đầu. Phải công khai, minh bạch, chống lợi ích nhóm. Mù mờ là không được”, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu như vậy tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc Triển khai công tác sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2016 – 2020 vừa rồi.
DN trốn niêm yết sẽ bị bêu danh
Trong 4.500 DN CPH chỉ có khoảng 500 DN đã niêm yết
Linh Đan
“DNNN cổ phần hóa (CPH) phải niêm yết trong thời hạn 1 năm kể từ ngày phát hành cổ phiếu lần đầu. Phải công khai, minh bạch, chống lợi ích nhóm. Mù mờ là không được”, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu như vậy tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc Triển khai công tác sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2016 – 2020 vừa rồi.
Tính từ năm 2011 đến hết năm 2015 đã CPH 508 DNNN, cộng thêm 51 DN CPH từ đầu năm 2016 tính đến tháng 10/2016. Như vậy tổng số DNNN đã CPH là hơn 4.500 DN. Nhưng mới chỉ có khoảng 500 DN niêm yết trên thị trường chứng khoán. Trong khi đó, theo quy định tại Quyết định số: 51/2014/QĐ-TTg, những DN chính thức chuyển thành công ty cổ phần từ tháng 11/2014, trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN, DN CPH phải hoàn tất thủ tục đăng ký công ty đại chúng, đăng ký cổ phiếu để lưu ký tập trung tại Trung tâm lưu ký chứng khoán và đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch Upcom theo quy định của pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán.
Cũng theo Quyết định 51, trường hợp DN CPH đáp ứng đầy đủ các điều kiện niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán, sau khi thực hiện các thủ tục để đưa cổ phiếu vào giao dịch trên thị trường chứng khoán theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều này, trong thời hạn tối đa 1 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN, DN CPH phải bổ sung hồ sơ để hoàn tất thủ tục niêm yết tại các sở giao dịch chứng khoán theo quy định của pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán.
Đối với DN đã chính thức chuyển thành công ty cổ phần trước ngày Quyết định 51 có hiệu lực thi hành, đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước có trách nhiệm chỉ đạo người đại diện phối hợp, đôn đốc DN hoàn tất việc thực hiện đăng ký giao dịch và niêm yết theo quy định.
Theo ông Vũ Bằng, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, DN không niêm yết sau CPH vì chưa đủ điều kiện thì cũng phải đăng ký giao dịch công khai để thu hút NĐT tham gia đấu giá.
Với số DN đã CPH lên sàn ít như hiện nay đã ảnh hưởng không tốt đến niềm tin của NĐT, khiến họ đắn đo, không mặn mà đấu giá các cổ phiếu của DN CPH. Họ đắn đo e ngại nếu DN cứ lần lữa không lên sàn chứng khoán thì cổ phiếu khó giao dịch, thanh khoản kém.
Có lẽ đây cũng là một nguyên nhân ảnh hưởng đến việc bán cổ phần, thoái vốn Nhà nước tại DN, khiến tỷ lệ DN bán hết số cổ phần muốn bán không cao. Theo báo cáo của Bộ Tài chính về kết quả IPO của 426 DNNN CPH, chỉ có 254 DN (bằng 60% số DN IPO) bán được hết cổ phần, 172 DN (40%) không bán được hết cổ phần. Báo cáo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước năm 2015 có 128 DN IPO mức cổ phần bán được tính bình quân chỉ là 36% số cổ phần mang ra chào bán. Có DN tỷ lệ bán chưa được 5% số cổ phần chào bán.
Còn nhớ, hồi tháng 10, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã từng phải ký văn bản yêu cầu các DN đã CPH nhưng chưa đăng ký giao dịch và niêm yết trên thị trường chứng khoán phải khẩn trương hoàn tất việc này theo quy định. Theo đó, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Hội đồng thành viên các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước phải lập danh sách các DN trực thuộc đã CPH nhưng chưa đăng ký giao dịch và niêm yết trên thị trường chứng khoán. Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban Nhân dân các tỉnh phải chỉ đạo người đại diện phần vốn Nhà nước phối hợp, đôn đốc DN khẩn trương hoàn tất việc đăng ký giao dịch và niêm yết trên thị trường chứng khoán theo quy định, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trước ngày 1/11/2016.
Vậy mà đến ngày 6/12/2016 vừa rồi, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc Triển khai công tác sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2016 – 2020, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã phải nói với giọng rất cương quyết: sẽ xin Chính phủ chế tài xử lý DN đã CPH đủ điều kiện niêm yết mà không niêm yết, không chịu công khai thông tin. Trước khi có chế tài, theo Phó Thủ tướng “nếu đến 31/12/2016 mà DN đã CPH vẫn không niêm yết, không công bố thông tin sẽ phải bị công khai danh tính giống như cách đã làm với những DN nợ thuế”.