Theo thống kê của Viện Chiến lược ngân hàng - NHNN thì thị trường vay tiêu dùng chiếm tới 10,4% GDP và 6,8% tổng dư nợ của nền kinh tế, tương đương hơn 90.000 tỷ đồng. Tổng dư nợ cho vay tiêu dùng ở Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015 tăng trưởng rất nhanh, trung bình ở mức 20%/năm.
Thời của tín dụng tiêu dùng
Quỳnh Hương
Cạnh tranh lãi suất
Theo thống kê của Viện Chiến lược ngân hàng - NHNN thì thị trường vay tiêu dùng chiếm tới 10,4% GDP và 6,8% tổng dư nợ của nền kinh tế, tương đương hơn 90.000 tỷ đồng. Tổng dư nợ cho vay tiêu dùng ở Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015 tăng trưởng rất nhanh, trung bình ở mức 20%/năm.
Theo nhiều chuyên gia, với các nước đang phát triển như Việt Nam thì vay tiêu dùng đóng vai trò rất quan trọng trong việc kích cầu tiêu dùng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hiện tại, thu nhập trung bình của một người Việt Nam khoảng 2.200 USD/năm (tương đương 50 triệu đồng). Với mức thu nhập này thì không nhiều người sẵn sàng chi ra hàng chục triệu đồng để mua các hàng hóa điện máy như tivi, tủ lạnh, điện thoại, xe máy… Đối với những người có thu nhập ở mức trung bình thấp, năng lực tài chính của họ không đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Để mua sắm được những hàng hóa cần thiết, họ phải thông qua hình thức vay tiêu dùng.
Trước đây, việc vay tiêu dùng qua công ty tài chính luôn được gắn với mác lãi suất cao, nhưng hiện nay mặt bằng lãi suất vay tiêu dùng đã giảm rất nhiều và ngày càng có xu hướng giảm khi thị trường tín dụng càng phát triển, cùng với những gói lãi suất ưu đãi tới từ các công ty tài chính như FE Credit, Home Credit… Lãi suất vay tại các công ty tài chính này chỉ từ 10-15%/năm, thậm chí chỉ từ 0-1%/năm.
Vai trò lớn của các công ty tài chính
Theo các chuyên gia tài chính, hiện nay thị trường tín dụng tiêu dùng đang trong giai đoạn mở rộng và tăng mạnh về quy mô, cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều của các công ty tài chính khiến cạnh tranh trong thị trường này ngày càng khốc liệt hơn.
Chỉ riêng trong năm 2015, số lượng các công ty tài chính đã tăng gấp đôi thông qua việc mua bán, sáp nhập của các NHTM. Cùng với đó là xu hướng mỗi ngân hàng một công ty tài chính khiến cho tiềm lực của các công ty tài chính cũng mạnh mẽ hơn trước rất nhiều. Đơn cử như, với sự hậu thuẫn từ công ty mẹ là NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), FE Credit đang ngày càng mở rộng thị phần và thương hiệu cũng như lãi suất ngày càng cạnh tranh. FE Credit cũng là một nhân tố quan trọng đóng góp trong sự thành công của VPBank trong năm 2015 và 9 tháng đầu năm 2016.
Chia sẻ về sự phát triển của các công ty tài chính trên thị trường, bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng cho biết, khi thị trường phát triển với nhiều nhà cung ứng thì áp lực cạnh tranh sẽ là động lực quan trọng để các công ty tài chính phải nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và cung cấp khoản vay tới khách hàng với lãi suất cạnh tranh hơn.
Một thị trường không thể phát triển nếu thiếu phía cầu, các giải pháp về nâng cao kiến thức cho khách hàng đi vay, tăng cường kỹ năng quản lý tài chính, cải thiện chất lượng thông tin tín dụng cần được quan tâm để có thể giúp cho thị trường phát triển lành mạnh, bà Hiền chia sẻ.
Gần đây Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 19-2016/NQ- CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, và Nghị quyết số 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020. Ngay sau đó thì NHNN cũng đã ban hành Chương trình hành động của ngành Ngân hàng nhằm thực hiện Nghị quyết số 19 và Nghị quyết số 35 ở trên. Điều đó đã cho thấy quyết tâm rất lớn của Chính phủ Việt Nam trong việc nỗ lực kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, hiệu quả cho các DN. Các công ty tài chính cũng sẽ có nhiều thuận lợi hơn nữa trong thời gian tới để phát triển hoạt động kinh doanh, khi mà các chi phí về quản lý hành chính có thể được giảm bớt.
Ông Vũ Đình Ánh, chuyên gia tài chính cho biết, thị trường tài chính tiêu dùng cũng là một bộ phận của thị trường tài chính. Tuy mới xuất hiện ở Việt Nam nhưng đã có lịch sử phát triển hàng chục năm trên thế giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Thị trường tín dụng tiêu dùng phát triển sẽ đóng vai trò đáp ứng nhu cầu của cá nhân và hộ gia đình trong tiêu dùng và là một lĩnh vực kinh doanh rất tốt. Thông qua đó, góp phần tích cực phát triển kinh tế và đóng góp vào phát triển xã hội.
Bên cạnh việc thị trường tín dụng tiêu dùng ngày càng phát triển thì những chương trình ưu đãi lãi suất cũng ngày càng nhiều, tạo cơ hội cho người dân tiếp cận nguồn vay lãi suất thấp. Như những khách hàng vay tiêu dùng tại Công ty tài chính FE Credit nhận được rất nhiều ưu đãi các sản phẩm điện máy, điện thoại, xe máy… với lãi suất 0-1%/năm.
Ở góc độ DN, ông Nguyễn Hữu Ái, Giám đốc khối Kinh doanh FE Credit cho biết, việc vay tiêu dùng thông qua công ty tài chính như FE Credit rất dễ dàng và lãi suất cũng rất cạnh tranh. Khi tham gia vay tiêu dùng tại FE Credit, khách hàng chỉ cần cung cấp các loại giấy tờ chứng minh nhân thân như chứng minh nhân dân, hộ khẩu hoặc giấy phép lái xe và một số giấy tờ liên quan tùy thuộc vào từng khoản vay của người tiêu dùng. Chứng minh nhân dân bản gốc hoặc hộ khẩu là giấy tờ thiết yếu khi có nhu cầu vay tiêu dùng.