Đánh thức tiềm năng đầu tư
từ Trung Đông
Lan Hương
Trong báo cáo về thu hút FDI của Việt Nam, các quốc gia khu vực Trung Đông chưa khi nào là những điểm sáng nổi bật. Tuy nhiên theo đánh giá của các chuyên gia theo dõi về FDI, chỉ cần những dự án mà NĐT từ khu vực này đang xúc tiến được cấp phép, các quốc gia Trung Đông sẽ trở thành NĐT đứng top đầu ở Việt Nam.
Theo ông Lê Thái Hoà, Phó vụ trưởng Vụ Thị trường châu Phi, Tây Á và Nam Á, Bộ Công Thương, khuôn khổ pháp lý hiện đã đầy đủ cho việc phát triển kinh tế và tăng cường quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và khu vực Trung Đông. Theo đó, Việt Nam đã ký các Hiệp định Hợp tác kinh tế, thương mại, văn hoá và khoa học kỹ thuật với 12/15 nước khu vực, ký hiệp định thương mại với 11 nước.
Trong khi đó, nhu cầu đầu tư ra nước ngoài của các NĐT Trung Đông là rất lớn và mối quan tâm của họ cũng khá đa dạng. Họ muốn đầu tư vào các ngành từ sơ cấp, thứ cấp đến dịch vụ. Trong đó lĩnh vực sơ cấp gồm khai thác mỏ, khai thác quặng và khai thác dầu; lĩnh vực thứ cấp tập trung vào các ngành như sản xuất thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, hóa dầu, sản xuất các phương tiện vận chuyển, sản xuất năng lượng sạch; trong lĩnh vực dịch vụ họ đầu tư nhiều nhất vào ngành tài chính, vận tải, kho bãi, liên lạc, kinh doanh điện, nước, ga, dịch vụ thương mại…
Dưới con mắt của các NĐT Trung Đông, với lợi thế về vị trí, các quốc gia này sẽ trở thành cánh cửa cho hàng hóa Việt Nam chảy vào thị trường châu Âu và châu Phi. Ở chiều ngược lại, với lợi thế về lực lượng lao động, Việt Nam sẽ là cái nôi cho những nhà máy sản xuất trong tương lai để phục vụ xuất khẩu vào hai lục địa trên. Do đó nhiều NĐT dự báo rằng nếu khéo léo khai thác, Việt Nam có thể thu hút hơn 50% lượng vốn đầu tư ra nước ngoài của khu vực Trung Đông.
Ông Lê Thái Hoà cũng nhấn mạnh, dù số dự án từ khu vực Trung Đông vào Việt Nam còn ít, song đều là dự án của các NĐT có tên tuổi, chưa kể các dự án đang trong quá trình xúc tiến thì đều có quy mô lớn. Đơn cử như NĐT Co-oét tham gia dự án Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn; NĐT từ Ả-rập-Xê-út đầu tư nhà máy thép Zamil Steel; Các tiểu Vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) hiện có 7 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt gần 150 triệu USD, tập trung vào các lĩnh vực bất động sản, công nghiệp chế biến chế tạo, bán buôn bán lẻ…; quỹ đầu tư Ô-man OIF tham gia mua cổ phần của Tổng CTCP bảo hiểm dầu khí PVI; NĐT Isarel tham gia vào dự án chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tại Nghệ An, hợp tác viễn thông, công nghệ gen và sinh học, hệ thống tưới thông minh…
Các chuyên gia đánh giá, trong khu vực Trung Đông thì UAE hiện là đối tác hàng đầu của Việt Nam về thương mại, đầu tư và lao động. Đây cũng đồng thời là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam trên thế giới. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2015 giữa Việt Nam và UAE đạt 6,3 tỷ USD, 9 tháng đầu năm 2016 đạt 4,3 tỷ USD, vẫn đang trên đà phát triển.
UAE là NĐT lớn từ khu vực vùng Vịnh tại Việt Nam, bởi nếu tính cả các dự án đang được xúc tiến, thì số vốn ước tính đã đạt tới 4 tỷ USD. Hiện nay NĐT này rất quan tâm tới các dự án thuộc lĩnh vực bất động sản, cơ sở hạ tầng, đáp ứng được nhu cầu thu hút đầu tư vào hạ tầng của Việt Nam. Có thể kể đến như Tập đoàn DP World đã tham gia liên doanh với Công ty Phát triển công nghiệp Tân Thuận để xây dựng cảng nước sâu bên trong Khu công nghiệp Hiệp Phước, trên sông Soài Rạp; Tập đoàn Mubadala đang tham gia một số hợp đồng dầu khí tại một số lô ngoài khơi Việt Nam…
Tiềm năng về hợp tác giữa hai nước là rất lớn, nhất là trong các lĩnh vực thương mại, dầu khí, bất động sản, lao động… Ngoài ra trong quá trình xúc tiến đầu tư, NĐT cho biết còn nhận thấy cơ hội trong các ngành chế biến thực phẩm, sản xuất thiết bị y tế và dược phẩm, công nghiệp mỏ... Điều này cho thấy trong tương lai UAE nói riêng và các quốc gia Trung Đông nói chung hoàn toàn có khả năng trở thành một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam.