Khó tìm nguồn tăng vốn điều lệ
cho hai ngân hàng
Dương Công Chiến
Chính phủ vừa trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về việc điều chỉnh kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016. Theo đó, cắt giảm 5.854,91 tỷ đồng kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 của 11 bộ, ngành trung ương và 28 địa phương. Đồng thời, Chính phủ đề nghị UBTVQH phân bổ 7.154,91 tỷ đồng kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016, gồm 1.300 tỷ đồng từ kế hoạch vốn nước ngoài chưa phân bổ và số vốn đề xuất cắt giảm để bổ sung cho các nhiệm vụ và các dự án, trong đó có cấp bổ sung vốn điều lệ cho Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Phát triển Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương cho biết, tổng số kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 là 50.000 tỷ đồng, trong đó Quốc hội đã thông qua phương án phân bổ 48.700 tỷ đồng cho các bộ, ngành trung ương và địa phương, còn lại 1.300 tỷ đồng chưa phân bổ chi tiết. Còn theo báo cáo của Bộ Tài chính và của các bộ, ngành trung ương và địa phương, đến tháng 11/2016, các bộ, ngành trung ương và địa phương, giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 là 36.006,058 tỷ đồng, đạt 74,9% kế hoạch, trong đó 9 bộ, ngành trung ương và 26 địa phương giải ngân dưới 50% kế hoạch.
Tại Nghị quyết số 103/NQ-CP năm 2016 của Chính phủ và Công điện số 2144/CĐ-TTg ngày 29/11/2016, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành trung ương và địa phương giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 đến ngày 30/11/2016 dưới 50% kế hoạch vốn được giao phải cắt giảm kế hoạch vốn nước ngoài.
Cũng tại Công điện này, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo đối với các bộ, ngành trung ương và địa phương đến ngày 30/11/2016 giải ngân được từ 80% kế hoạch vốn nước ngoài trở lên, nếu có nhu cầu bổ sung vốn cho các dự án kết thúc Hiệp định trong năm 2016 và các dự án kết thúc Hiệp định sau năm 2016 đã có khối lượng thực hiện, cần bổ sung vốn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và đến ngày 31/1/2017 giải ngân được hết số vốn bổ sung, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính.
“Đến ngày 19/12/2016, có 4 bộ, ngành trung ương và 17 địa phương đề xuất bổ sung kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 là 14.235,46 tỷ đồng. Tuy nhiên trên cơ sở các nguyên tắc, tiêu chí bổ sung vốn nước ngoài, Chính phủ trình UBTVQH bổ sung 7.154,91 tỷ đồng cho các dự án đúng đối tượng, đủ điều kiện. Trong đó đề nghị cấp vốn điều lệ cho 2 ngân hàng là 4.482,509 tỷ đồng, bao gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội là 2.700 tỷ đồng và Ngân hàng Phát triển Việt Nam là 1.782,509 tỷ đồng”, ông Phương cho biết.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho rằng, đến thời điểm hiện nay, Chính phủ mới trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến đối với việc phân bổ, điều chỉnh kế hoạch vốn nước ngoài năm 2016 là chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn. Bởi đã gần kết thúc năm 2016 song tiến độ giải ngân của nhiều bộ, ngành, địa phương đạt rất thấp so với kế hoạch đã giao; một số bộ, ngành, địa phương được phân giao vốn song lại không có nhu cầu sử dụng; một số dự án chưa hoàn thành thủ tục, chưa bảo đảm điều kiện để phân bổ vốn; một số bộ, ngành không có khả năng thực hiện, giải ngân...
“Qua theo dõi, Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách nhận thấy, công tác quản lý, sử dụng vốn nước ngoài trong các năm qua còn nổi lên nhiều bất cập, bố trí vốn chưa sát với tình hình thực hiện, công tác điều hành, tổng hợp số liệu, đề xuất cắt giảm, điều chỉnh kế hoạch vốn còn chậm, chưa chặt chẽ”, ông Hải nói.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà cho rằng, điều chỉnh vốn 2016 là cần thiết, để quyết toán, khoá sổ 2016. Với các dự án không có khả năng giải ngân hết thì phải giảm để bổ sung cho các dự án có khả năng giải ngân cao hơn.
Tuy nhiên, riêng với đề xuất bổ sung vốn điều lệ cho hai ngân hàng là vấn đề khó, bởi vốn nước ngoài 2016 cân đối trong NSNN gồm 2 nguồn: nguồn dành cho các chương trình dự án là 44.977 tỷ đồng theo nguyên tắc nguồn vốn dự án nào giải ngân cho dự án đó, theo phương thức ghi thu ghi chi cho từng dự án. Như vậy, nguồn vốn này không thể lấy cấp cho 2 ngân hàng chính sách.
Nguồn thứ hai là hỗ trợ bằng tiền trực tiếp cho NSNN của 2 chương trình biến đổi khí hậu và phát triển giáo dục trong 2016 là 5.023 tỷ đồng. Trong đó, vốn cho chương trình biến đổi khí hậu còn 1.300 tỷ đồng chưa phân bổ. “Tuy nhiên, nếu sử dụng nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp của 2 chương trình này thì tối đa chỉ sử dụng được 1.300 tỷ đồng chưa phân bổ. Tuy nhiên, khi chương trình biến đổi khí hậu thực hiện, sẽ phải có nguồn vốn khác bù vào”, ông Hà cho biết.
Thể hiện quan điểm cần giải quyết những đề nghị của Chính phủ, tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, việc điều chỉnh này phải đúng thẩm quyền, đúng hiến pháp, đúng luật và phải đảm bảo không trái các cam kết trong Hợp đồng vay vốn nước ngoài mà Việt Nam đã ký kết.