Với chủ trương tạo sự thuận lợi cho DN đầu tư vào hoạt động tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn quận Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng đã có chủ trương dành quỹ đất lân cận các KCN để xây dựng nhà ở cho công nhân. Đây là chủ trương hoàn toàn đúng đắn và có ý nghĩa xã hội lớn. Tuy nhiên, sau khi triển khai, thực tế đã cho thấy nhiều bất cập, khiến cho dự án vẫn chưa thành hiện thực.
Nhà ở cho công nhân:
Bao giờ thành hiện thực?
Thái Hòa
Với chủ trương tạo sự thuận lợi cho DN đầu tư vào hoạt động tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn quận Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng đã có chủ trương dành quỹ đất lân cận các KCN để xây dựng nhà ở cho công nhân. Đây là chủ trương hoàn toàn đúng đắn và có ý nghĩa xã hội lớn. Tuy nhiên, sau khi triển khai, thực tế đã cho thấy nhiều bất cập, khiến cho dự án vẫn chưa thành hiện thực.
Theo quy hoạch về nhà ở công nhân và người lao động tại các KCN trên địa bàn Đà Nẵng, sẽ có tổng cộng 14 khối nhà chung cư cao 9 tầng với tổng số 2.112 căn hộ, có sức chứa 10.240 người, tổng mức đầu tư 1.215 tỷ đồng. Có thể kể đến là dự án nhà ở công nhân xây dựng tại Khu đô thị công nghiệp Hòa Khánh, Khu tái định cư Hòa Hiệp 4, dự án khu nhà ở cho công nhân xây dựng tại khu đất B12 ở tuyến đường Hòa Thọ - Hòa Nhơn (phường Hòa Thọ Tây, quận Cẩm Lệ)… Tuy nhiên đến thời điểm này, một số dự án rơi vào tình trạng “án binh bất động”. Trong khi đó, công nhân, người lao động tại các KCN luôn rất bức bách về việc ổn định chỗ ở để thuận tiện đi lại, làm việc tại các KCN trên địa bàn.
Chị Nguyễn Thị Kim Phượng, là công nhân đang lao động của một DN tại KCN Hòa Khánh bức xúc: “Từ khi vào đây làm việc đã nghe nói, chính quyền thành phố sẽ xây dựng nhà ở tập thể cho công nhân thuê, với giá ưu đãi, nhưng từ lâu rồi không nghe ai nhắc đến câu chuyện này nữa…”. Trong khi đó, dãy nhà xây dựng dở dang vẫn nằm sừng sững phơi nắng phơi sương trong nhiều năm qua, còn hầu hết công nhân lao động tại KCN phải đi thuê nhà trọ bên ngoài với giá khá đắt.
Đơn cử, dự án nhà ở công nhân ở Khu đô thị công nghiệp Hòa Khánh và Khu tái định cư Hòa Hiệp 4 (phường Hòa Khánh Bắc và phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu) được triển khai xây dựng từ năm 2003. Dự án này đã kéo dài hơn…12 năm, đến nay vẫn là khối nhà đang thi công dở dang, hoang hóa mất mỹ quan đô thị.
Ngược lại thời gian, vào năm 2003, Đà Nẵng đã công bố quy hoạch dự án Khu đô thị công nghiệp Hòa Khánh, vào triển khai từ năm 2004, với diện tích quy hoạch lên đến 68ha. Để triển khai, UBND TP. Đà Nẵng đã giao Công ty Phát triển và Khai thác hạ tầng KCN Đà Nẵng triển khai xây dựng 3 khối nhà 5 tầng dành cho công nhân, người thu nhập thấp trên diện tích đất rộng 9ha, với tổng kinh phí đầu tư trên 27 tỷ đồng.
Sau đó, dự án thực hiện đền bù giải tỏa, với kinh phí hơn 20 tỷ đồng và xây dựng được phần thô 2 khối nhà chung cư đến tầng 2, tầng 3 và một số hạng mục khác như đường, điện, cấp thoát nước… với tổng giá trị xây dựng hơn 10 tỷ đồng. Thế nhưng không biết vì lý do gì, dự án dừng xây dựng hàng chục năm nay chưa khởi động lại, khiến nhiều hạng mục xuống cấp, rêu mốc, bỏ hoang gây lãng phí và mất mỹ quan.
Trước thực trạng này, năm 2009, Đà Nẵng kêu gọi xã hội hóa và giao một phần dự án với diện tích quy hoạch 5,8ha cho công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Hưng Phú (Đà Nẵng) thực hiện, trong đó có xây dựng tiếp các khối nhà chung cư đang bỏ dở. DN này cam kết hoàn thành giai đoạn 1 vào cuối năm 2010, hoàn tất 3 khối nhà chung cư cao tầng theo đúng thiết kế trước đó. Nhưng họ chỉ làm được một thời gian rồi dừng hẳn, các khối nhà chung cư tiếp tục bị bỏ hoang. Đến tháng 4/2012, chính quyền Đà Nẵng quyết định chuyển đổi mục đích sang đầu tư ký túc xá cho sinh viên thông qua sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ với tên gọi là Dự án Khu ký túc xá sinh viên tập trung phía Tây thành phố. Tháng 8/2012, UBND TP. Đà Nẵng giao cho Công ty cổ phần Đức Mạnh và Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng 579 thi công với kinh phí gần 700 tỷ đồng…
Dự án này có diện tích 9,1ha bao gồm 9 khối nhà 7 tầng, 3 khối 5 tầng và 2 khu trung tâm sinh viên 3 tầng, với thiết kế 912 phòng ở, đáp ứng chỗ ở cho 10.800 sinh viên. Công trình dự kiến đưa vào sử dụng cuối năm 2014.
Song sau đó, dự án được xây dựng thêm một số khu nhà rồi lại một lần nữa rơi vào tình trạng bỏ hoang do khó khăn về nguồn vốn đầu tư xây dựng, chỉ tiếp nhận được khoảng 200 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu Chính phủ.
Thực tế cho thấy, việc đầu tư dự án nhà ở công nhân tại các KCN hiện gặp nhiều khó khăn về nguồn kinh phí, trong khi chính quyền TP. Đà Nẵng chưa thể triển khai đầu tư do thiếu nguồn vốn ngân sách. Mặt khác, dù có chủ trương giao đất cho DN đầu tư, nhưng các DN vẫn không huy động được nguồn nên dự án nhà ở cho công nhân đang đi vào ngõ cụt.
Theo các chuyên gia, thời gian tới chính quyền TP. Đà Nẵng cần có những chính sách mới phù hợp hơn, theo đúng chủ trương của thành phố.