Sức ép lên thị trường vốn
Các phân tích cho rằng không nên quá kỳ vọng vào sự gia tăng
của dòng vốn ngoại trên sàn chứng khoán
Thạch Bình
Dù rằng dòng vốn ngoại đầu vào đã tăng lên nhưng tỷ trọng trong tổng giao dịch lại giảm đi, tức là quy mô thanh khoản của thị trường đã có sự thay đổi. Quan sát thị trường chứng khoán cho thấy trong quý I/2017 vừa qua, động thái mua ròng của khối ngoại đã bắt đầu trở lại với tổng mức mua ròng khoảng 3.000 tỷ đồng.
Cán cân cung cầu vốn bấp bênh?
Ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Giám đốc Khối phân tích khách hàng cá nhân - Công ty Chứng khoán Sài Gòn cho rằng trong 3 tháng vừa qua khối nhà đầu tư nội với những tên tuổi lớn như Vietnam Airlines, Vietjet Air, Sabeco, Habeco, Masan Consumer… đã trở thành khối dẫn dắt thị trường vốn. Tuy nhiên, việc nhiều DN lớn trong nước lên niêm yết trong khi tỷ trọng giao dịch vốn của nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 2% so với giá trị giao dịch của toàn thị trường thì cán cân cung cầu có thể sẽ xảy ra sự bấp bênh.
Thêm vào đó, theo ông Linh, hiện nay nhà đầu tư nước ngoài vẫn chỉ bỏ vốn tập trung vào một số ít cổ phiếu trên sàn và cũng chỉ một phần được mua qua khớp lệnh. Nếu nhìn từ góc độ cung cầu để có thể khiến giá cổ phiếu tăng hay giảm nhưng các giao dịch thỏa thuận là không có tác động lớn.
Tuy nhiên phía Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tỏ ra không quá lo ngại về khả năng bấp bênh của cán cân cung cầu vốn. Bởi theo đánh giá của đơn vị này hiện nay, giá trị danh mục của nhà đầu tư nước ngoài đã đạt mức trên 18,4 tỷ USD - là mức cao nhất từ trước đến nay. Nếu tính lượng tiền sẵn sàng trên tài khoản gián tiếp thì là gần 20 tỷ USD. Điều đó cho thấy, thị trường Việt Nam vẫn có sức hút nhất định đối với nhà đầu tư nước ngoài và không quá lo về chuyện mất cân đối cung cầu.
Ở góc độ đánh giá dự báo, Công ty Chứng khoán Ngân hàng BIDV (BSC) cho rằng, ngay trong đầu quý II/2017 thị trường vốn trong nước sẽ đối diện với một số thông tin khó lường.
Theo đó, các giao dịch khối ngoại liên quan đến EU sẽ chịu tác động mạnh bởi kết quả cuộc bầu cử Tổng thống Pháp (ngày 23/4). Kết quả của cuộc bầu này khó dự đoán. Nếu phe cực hữu tại Pháp thắng thế thì nguy cơ tạo ra mầm mống ly khai khỏi EU sẽ tăng lên bởi so với Anh thì nước Pháp là quốc gia có ảnh hưởng lớn hơn rất nhiều tại EU. Nếu kịch bản này xảy ra, dòng vốn châu Âu đổ vào Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng.
Trong quý II, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ tổ chức 2 cuộc họp chính sách vào 3/5 và 14/6 với định hướng tăng lãi suất 3 lần trong năm 2017, khả năng tăng lãi suất vào kỳ họp 14/6 có thể xảy ra dù không quá lớn (theo dự báo của Bloomberg khả năng Fed tăng lãi suất là 56,7%). Tuy nhiên, bất cứ động thái tăng lãi suất nào của Fed cũng sẽ làm thay đổi chiến lược phân bổ tài sản của các nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, xu hướng chuyển dòng tiền từ các thị trường mới nổi để chuyển về đầu tư tại Mỹ sẽ tăng lên.
Trong khi đó, ở thị trường trong nước, hiệu ứng tích cực từ việc các cổ phiếu của VEAM, Petrolimex, Kido, MobiFone… lên sàn sẽ giảm dần. Nhóm DNNN thoái vốn, cổ phiếu hết room hoặc các cổ phiếu có định giá thấp sẽ diễn biến tăng chậm trong quý II/2017. Điều này khiến cho nhịp quay của dòng vốn sẽ ít đạt như các kỳ vọng tích cực.
Triệu phú dịch chuyển
Theo phân tích của TS. Trần Đình Thiên (Viện Kinh tế Việt Nam) hiện nay, trong khối các nhà đầu tư ngoại thì Trung Quốc đang nổi lên mạnh mẽ. Trong 2 tháng đầu năm 2017, các nhà đầu tư Trung Quốc đã đăng ký thực hiện 123 dự án tại Việt Nam và 174 lượt mua cổ phần, chiếm 21,1% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam.
Tuy nhiên, theo ông Thiên, hiện Trung Quốc đang gặp khó khăn trong “nỗ lực hạ cánh mềm” ngăn đà giảm giá của đồng Nhân dân tệ và hạn chế dòng vốn ra. Bên cạnh đó nguồn dự trữ của Trung Quốc cũng đang cạn dần trong khi các rủi ro ngày càng lớn trên thị trường tài chính và tài sản.
Trong khi đó, gần đây các thị trường mới nổi ở châu Á lại xuất hiện thêm câu chuyện khủng hoảng chính trị tại Hàn Quốc. Tính từ đầu năm đến nay, Hàn Quốc đã bị rút ra khoảng 1,3 tỷ USD, chỉ đứng thứ 2 sau Trung Quốc (2,1 tỷ USD). Do vậy, hoạt động của dòng tiền từ các công ty Hàn Quốc và Trung Quốc đầu tư tại nước ngoài được đánh giá là đang có sự thiếu ổn định.
Ở một khía cạnh khác, ông Thiên lưu ý rằng, dòng tiền nước ngoài đầu tư tại Việt Nam cũng cần tính toán đến xu hướng “đại di cư” của các triệu phú USD. Theo những thống kê của New World Wealth, trong năm 2016 con số triệu phú di cư trên toàn cầu đã đạt mức khoảng 82.000 lượt, tăng 28% so với năm 2015.
Theo ông Thiên, hiện nay tại Việt Nam chưa có những đánh giá về tác động của làn sóng di cư của các triệu phú nhưng quan sát cho thấy, trong năm 2016 vừa qua, thị trường Mỹ và Úc đón nhận lần lượt 10.000 và 11.000 lượt triệu phú đến nhập cư. Trong khi đó, Trung Quốc và Pháp là những thị trường ít nhiều có đầu tư và ảnh hưởng lớn tại Việt Nam lần lượt mất đi 9.000 và 12.000 triệu phú. Điều này chắc chắn ảnh hưởng đến dòng vốn ngoại đầu tư vào các lĩnh vực sôi động tại Việt Nam như du lịch và bất động sản nghỉ dưỡng.
Đồng tình quan điểm này, tuy nhiên các chuyên gia của BSC vẫn nhận định rằng, trong ngắn hạn, thị trường vốn quý II/2017 sẽ vẫn có những cơ hội chuyển biến tích cực. Theo đó, trong khoảng tháng 5, thị trường chứng khoán phái sinh dự kiến sẽ được triển khai với sản phẩm đầu tiên là hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu (VN30 và HNX30) và trái phiếu Chính phủ. Đây có thể sẽ là sự kiện giúp cho cấu trúc thị trường hoàn chỉnh hơn, mang lại tín hiệu và cơ hội đầu tư rộng mở hơn với các nhà đầu tư nước ngoài.