Tháo gỡ vướng mắc cho ngân hàng

Tháo gỡ vướng mắc cho ngân hàng

Phạm Hà Nguyên

Ngày 12/4, NHNN chi nhánh TP.HCM tổ chức buổi Đối thoại trực tiếp với chính quyền TP.HCM để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đối với các TCTD.

Ông Tô Duy Lâm, Giám đốc NHNN chi nhánh TP.HCM cho rằng, lâu nay chỉ có chính quyền Nhà nước đối thoại với doanh nghiệp, đến nay lần đầu tiên có cuộc đối thoại với hệ thống ngân hàng, trên tinh thần “Nhà nước kiến tạo”.

Đăng ký giao dịch đảm bảo bằng máy tính thế kỷ trước

Trả lời thắc mắc của các TCTD về hoạt động đăng ký giao dịch đảm bảo chậm chạp ở các Văn phòng đăng ký đất đai quận, huyện của TP.HCM. Ông Phạm Ngọc Liên, Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở TN&MT TP.HCM cho biết: Hiện mới chỉ có Văn phòng đăng ký đất đai quận Bình Thạnh, quận 7 là được trang bị thiết bị máy móc mới nên hoạt động giải quyết các hồ sơ đăng ký giao dịch đảm bảo giữa NHTM với khách hàng vay vốn làm được trong ngày, còn các quận, huyện khác vẫn phải mất đến 3 ngày.

“Trong một nỗ lực chúng tôi vừa thu toàn bộ các máy tính cũ xa xưa đời 586 không cho các văn phòng đăng ký đất đai ở các quận, huyện sử dụng trong công việc hàng ngày” – ông Liên bộc bạch về khả năng công nghệ lạc hậu ở các đơn vị cung cấp dịch vụ công trong đơn vị mình. Theo đó, Văn phòng đăng ký đất đai TP.HCM vừa rồi phải thuê thiết bị của Công viên Phần mềm Quang Trung (Q.12, TP.HCM) để đáp ứng cho những Văn phòng đăng ký đất đai quận, huyện làm việc để đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ.

Liên quan đến việc điện tử hóa các dịch vụ công cung ứng cho NHTM và người dân sử dụng dịch vụ tài chính NH, bà Võ Thị Trung Trinh, Phó giám đốc Sở Thông tin Truyền thông TP.HCM cho biết, cơ quan này dự kiến thuê máy chủ để thực hiện một số dịch vụ công trong đó có hoạt động giao dịch đảm bảo ở Văn phòng đăng ký đất đai thành phố nhưng đang chờ Sở Tài chính duyệt kinh phí 20 tỷ đồng. Ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP.HCM đặt vấn đề thành phố hàng năm thu hàng trăm ngàn tỷ đồng ngân sách mà dành ra có 20 tỷ đồng thuê một thiết bị phục vụ cho dịch vụ công cũng mất nhiều thời gian vậy sao?

Ngay lập tức có một NHTM đề xuất bỏ tiền ra trang bị thiết bị cho Văn phòng đăng ký đất đai TP.HCM. Mặt khác, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc OCB đề xuất lãnh đạo chính quyền TP.HCM có thể thuê hoặc mua một đường truyền và biến thành một dịch vụ công có thu phí. Theo đó, đơn vị nào muốn nhanh thì có thể đóng phí cao, đơn vị nào không có nhu cầu ngay lập tức có thể hẹn ngày đến lấy hồ sơ đăng ký. Mọi hoạt động đăng ký giao dịch đảm bảo trong hồ sơ cho vay giữa NHTM với khách hàng của mình có thể nhập liệu trực tuyến (online) sau đó đến lấy bản in sau.

Thực tế, hoạt động cho vay vốn có tài sản thế chấp luôn phải có phần đăng ký giao dịch đảm bảo nhưng thực tế lãi vay bắt đầu tính từ sau thời điểm hồ sơ tín dụng được ký kết. Việc đăng ký giao dịch đảm bảo trong hoạt động vay vốn có tài sản thế chấp sẽ làm mất thời gian của DN, chưa kể chi phí cơ hội của cá nhân, tổ chức vay vốn không thể tính hết.

Một thửa đất vắt qua hai quận

Hầu hết các TCTD trên địa bàn TP.HCM đều kêu tình trạng quy hoạch treo, quy hoạch không rõ ràng trên toàn thành phố đã làm cho các TCTD không thể tăng hạn mức tín dụng trên mỗi khoản vay. Ông Nguyễn Thiện Quân, Phó trưởng VPĐD Agribank khu vực miền Nam đưa ra một thực tế cùng một hồ sơ đất đai dùng làm tài sản đảm bảo nợ vay, nhưng vài chục ha thì được chính quyền địa phương cấp sử dụng ngắn hạn, vài chục ha cấp sử dụng dài hạn. Chưa kể những mảnh đất của một gia đình mà nằm vắt qua hai quận, khi khách hàng không thanh toán được nợ vay phải ra tòa, NHTM cho vay rất thiệt thòi.

Ông Nguyễn Đình Tùng đề nghị lãnh đạo TP.HCM làm việc với các bộ, ngành Trung ương để có cơ chế cho phép Cơ quan Trọng tài kinh tế, giải quyết đối với những tranh chấp giữa NHTM và khách hàng với các khoản vay có giá trị từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng để giảm tải cho các Tòa án Kinh tế quận, huyện. Đồng thời các đương sự có thể lựa chọn tòa nào giải quyết nhanh nhất, thay vì ở địa bàn nào đến tòa án địa bàn đó theo cách phân chia hiện nay rất mất thời gian của NHTM.

Bên cạnh đó, ông Phan Đình Tuệ, Phó tổng giám đốc Sacombank đề xuất nên giảm thuế VAT trong quá trình xử lý nợ xấu của NHTM và giảm thuế thu nhập cho DN có nợ vay NH đối với việc bán dự án bất động sản để trả nợ vay. Bởi những DN có nợ xấu với NH đã khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh dẫn đến nợ xấu đến khi bán dự án trả nợ NH lại phải đóng thuế thu nhập DN.

Mở lối cho tín dụng không có tài sản thế chấp

Chủ trương của Chính phủ là kích thích tinh thần khởi nghiệp, theo đó kêu gọi các NHTM cho vay khởi nghiệp để tạo dựng đội ngũ doanh nhân mới sản xuất kinh doanh. Thế nhưng, ông Võ Tấn Hoàng Văn, Tổng giám đốc NHTMCP Sài Gòn (SCB) đưa ra một thực tế là các hoạt động khởi nghiệp hầu hết không có tài sản thế chấp trong khi hoạt động tín dụng NH là một loại hình kinh doanh có điều kiện. Những ý tưởng sáng tạo của khởi nghiệp rất kỹ thuật (có tác quyền nhưng chưa có thương quyền) nên không thể mang ra làm tài sản đảm bảo nợ vay. Bên cạnh đó nhiều ý tưởng sản phẩm vòng đời ngắn đến khi mang vào sản xuất đưa ra thị trường thì nhu cầu thị trường đã hết nên NH rất ngại cho vay đối với những dự án khởi nghiệp.

Thực tế, những ý tưởng sáng tạo ở một số quốc gia phát triển thường được các Quỹ đầu tư mạo hiểm đầu vốn để nâng đỡ sản phẩm ra đời chứ cũng ít khi có sự tham gia của vốn NH. Tuy nhiên, ông Võ Tấn Hoàng Văn đề xuất, chính quyền TP.HCM có thể tạo lập một Quỹ khởi nghiệp sau đó kêu gọi các NHTM tham gia góp vốn từ đó có nguồn vốn để cho vay đối với các dự án khởi nghiệp để tạo lập hàng hóa dịch vụ sẽ thuận lợi hơn cho khởi nghiệp. Đồng thời các NHTM cũng có thể dành một nguồn lực nhất định để tham gia vào Quỹ khởi nghiệp tùy theo mục tiêu chiến lược kinh doanh của mỗi NHTM.

Đồng quan điểm về việc mở rộng tín dụng vào các trường hợp có ý tưởng kinh doanh nhưng không có tài sản thế chấp, ông Nguyễn Hoàng Dũng, Phó tổng giám đốc VietinBank đề xuất UBND TP.HCM xây dựng một chương trình riêng cho hai lĩnh vực công nghiệp phụ trợ và DNNVV như đã từng theo sát Chương trình kết nối Ngân hàng – DN để các TCTD dồn vốn cho các DNNVV từ đó tạo ra các bước đột phá trong các chương trình đột phá đã được TP.HCM vạch ra trong giai đoạn 2016-2020.

Tại buổi đối thoại tháo gỡ những vướng mắc cho các TCTD, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến cho biết, ông đã trực tiếp làm việc với Vietcombank, VietinBank và các ngành y tế, giáo dục… ở TP.HCM. Theo đó hỗ trợ gắn kết các dịch vụ trực tuyến để thanh toán không dùng tiền mặt ở các trường học, bệnh viện, vận tải. Ngay trong tuần này Saigon Co.op, Satra và những hệ thống phân phối lớn sẽ thực hiện kết nối với NH thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là những khu vực và DN có quy mô lớn có tiềm năng để NHTM đăng ký tham gia triển khai hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt. Ngoài ra, tuần sau UBND TP.HCM cũng đang rà soát những vụ việc xử lý tài sản đảm bảo nợ vay, giải quyết tranh chấp kinh tế chậm chạp ở ACB, Vietcombank… để hỗ trợ NH và DN...