Siết chặt quản lý với công ty chưa niêm yết
Quốc Ngữ
Quyết định 51/2014/QĐ-TTg và Thông tư 115/2016/TT-BTC với chủ trương gắn đấu giá cổ phần với đăng ký giao dịch đã tạo cú hích cho UPCoM, hỗ trợ mạnh mẽ cho sự tăng trưởng về quy mô. Theo đánh giá của Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), trong vòng chưa đầy 2 năm (12/2015 đến tháng 6/2017), số lượng DN đã tăng hơn 2,2 lần, từ 256 DN lên 571 DN. Vốn hóa thị trường đạt 440 nghìn tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với thị trường niêm yết. Thanh khoản của thị trường đã cải thiện rất nhiều, hiện đạt mức 200 tỷ đồng/phiên.
Các DN trên UPCoM có quy mô vốn trải rộng từ vài chục tỷ đồng đến hàng nghìn tỷ đồng, trong đó có thể kể đến như Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, CTCP Nhiệt điện Hải Phòng, Tổng công ty Thép Việt Nam... Các ngành nghề cũng phong phú, bao phủ rộng khắp các lĩnh vực từ sản xuất, kinh doanh đến thương mại, dịch vụ. Chất lượng DN cũng đủ loại từ rất hiệu quả, lãi cao cho đến các DN thua lỗ nặng nề. Những điều này đã tạo nên sự khác biệt, tính đa dạng của thị trường UPCoM.
Đi cùng với sự tăng trưởng về quy mô, sự đa dạng là sự gia tăng về mức độ phức tạp trong quản lý, giám sát thị trường. Để nâng cao tính minh bạch, tăng cường hoạt động giám sát trên thị trường, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, HNX đã ban hành Quy chế Tổ chức và Quản lý thị trường UPCoM mới kèm theo Quyết định số 455/QĐ-SGDHN ngày 20/6/2017. Với quy chế mới, các biện pháp quản lý, giám sát đối với công ty đăng ký giao dịch được nâng từ 2 mức độ gồm tạm ngừng giao dịch và hạn chế giao dịch lên thành 4 mức độ gồm nhắc nhở vi phạm trên toàn thị trường, tạm dừng giao dịch, hạn chế giao dịch và đình chỉ giao dịch.
Cụ thể, mức độ 1 nhắc nhở vi phạm trên toàn thị trường được áp dụng đối với các công ty đăng ký giao dịch chậm công bố thông tin quá ba mươi (30) ngày đối với báo cáo tài chính năm đã kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên đã soát xét. Mức độ 2 là tạm dừng giao dịch (tối đa 5 phiên) được áp dụng một trong các trường hợp: giá, khối lượng giao dịch chứng khoán có biến động bất thường; chậm công bố thông tin quá 45 ngày đối với báo cáo tài chính năm; không công bố thông tin về họp ĐHĐCĐ thường niên trong thời gian 6 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính; không công bố thông tin bất thường đối với các thông tin trọng yếu có liên quan đến tình hình hoạt động của DN. Mức độ 3 là hạn chế giao dịch được áp dụng một trong các trường hợp: bị âm vốn chủ sở hữu; ngừng hoặc bị ngừng các hoạt động sản xuất, kinh doanh chính từ 1 năm trở lên; có ý kiến kiểm toán trái ngược hoặc từ chối đưa ra ý kiến đối với báo cáo tài chính năm gần nhất; có chứng khoán bị hủy bỏ niêm yết và chưa khắc phục nguyên nhân dẫn đến tình trạng chứng khoán bị hủy bỏ niêm yết cũng sẽ được HNX kiên quyết triển khai trong thời gian tới.
Mức độ 4 là đình chỉ giao dịch cũng sẽ được áp dụng một trong các trường hợp: không xác định được trụ sở chính theo giấy chứng nhận đăng ký DN hoặc giấy phép hoạt động trong lĩnh vực chuyên ngành; uỷ ban chứng khoán Nhà nước, sở giao dịch chứng khoán phát hiện hành vi giả mạo hồ sơ đăng ký giao dịch hoặc hồ sơ đăng ký giao dịch chứa đựng những thông tin sai lệch nghiêm trọng ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư; vi phạm nghiêm trọng quy định về công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
Bên cạnh đó, quy chế cũng bổ sung các điều khoản quy định về giới hạn dao động giá để xử lý các trường hợp đặc biệt khi đưa chứng khoán vào đăng ký giao dịch như trường hợp sau khi tính toán, giá trần và giá sàn bằng giá tham chiếu, hay trường hợp giá tham chiếu rất nhỏ, bằng 100 đồng.
Ngoài ra, quy chế mới còn bổ sung hồ sơ, thủ tục đăng ký giao dịch đối với trường hợp DNNN thực hiện cổ phần hóa dưới hình thức chào bán chứng khoán ra công chúng theo quy định của Thông tư 115/2016/TT-BTC.