Thu từ dịch vụ:
“Năng nhặt chặt bị” sẽ thành công
Khuê Nguyễn
Trong 6 tháng đầu năm 2017, chi phí dự phòng của hầu hết các NH đều tăng, do trích lập dự phòng đối với các khoản nợ xấu đã bán cho VAMC. Tín dụng tuy đã có sự cải thiện nhất định, nhưng nợ xấu vẫn là rào cản cho sự tăng trưởng dư nợ… Điều này cũng khiến cho các NH tích cực đẩy mạnh tăng thu từ hoạt động phi tín dụng.
Nhìn vào báo cáo tài chính quý II mà các NHTM công bố, không ít nhà băng đã và đang có sự tăng trưởng về thu dịch vụ. Các NH lớn như Vietcombank, BIDV đã có khoản lãi thu từ hoạt động dịch vụ lên tới 1.300 - 1.400 tỷ đồng, tăng trưởng 22 - 24% so với năm 2016. Tỷ trọng lãi từ dịch vụ chiếm 8 - 9% tổng lãi từ các hoạt động kinh doanh của NH.
Lãi thuần từ dịch vụ cũng được ghi nhận ở nhiều nhà băng khác với những con số tương đối tích cực. Như tại SHB, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh, riêng quý II đạt 103 tỷ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ năm 2016. Luỹ kế cả 6 tháng đầu năm 2017 của NH này đạt 180 tỷ đồng, tăng 2,06 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Khoản lãi từ dịch vụ của Sacombank cũng tăng trưởng 23% so với cùng kỳ năm trước. Lãi từ dịch vụ của MB tăng 140%, VPBank tăng 84% so với năm 2016…
Có thể thấy, tái cơ cấu, chuyển dịch nguồn thu theo hướng phát triển thu dịch vụ là hướng đi của nhiều NH những năm gần đây. Ông Lê Đức Thọ, Tổng giám đốc VietinBank khẳng định: Trong giai đoạn 2016-2020 (giai đoạn 2 của tiến trình tái cơ cấu hệ thống TCTD), để tái cơ cấu tổng thể hoạt động kinh doanh, VietinBank đã xác định nhiều giải pháp cụ thể. Một trong số đó là phát triển sản phẩm dịch vụ phi tín dụng, gắn với phát triển công nghệ hiện đại ứng dụng trong phát triển và cung ứng sản phẩm dịch vụ…
Năm 2016, cơ cấu lợi nhuận của VietinBank cho thấy lần đầu tiên tỷ trọng thu ngoài lãi, từ dịch vụ của NH này tăng 20% so năm 2015. 6 tháng đầu năm nay, thu dịch vụ của VietinBank tăng 22% so cùng kỳ năm trước.
Một mảng dịch vụ cũng mang lại nguồn lợi nhuận đáng kể cho các NH đó là bán bảo hiểm - Bancassurance. Nửa đầu năm 2017, thu từ dịch vụ bảo hiểm của MB cán mốc 780 tỷ đồng. Tuy nhiên, sự cạnh tranh, phát triển kênh bán chéo sản phẩm bảo hiểm qua NH đang vô cùng quyết liệt. Và nhiều NH đang “rốt ráo” để tìm kiếm những đối tác phù hợp trong triển khai hoạt động này để không bị thụt lùi và chậm chân với các nhà băng khác.
Vừa qua, DongA Bank đã hợp tác với Công ty Bảo hiểm AIA Việt Nam để gia tăng nguồn thu dịch vụ từ Bancassurance. Nam A Bank mới đây cũng vừa ký kết hợp tác chiến lược với FWD, một trong những công ty bảo hiểm hàng đầu châu Á nhằm cung cấp các gói sản phẩm tối ưu cho khách hàng của mình. Trước đó vào trung tuần tháng 5/2017, AIA Việt Nam cũng đã công bố thỏa thuận hợp tác với HSBC…
Song, nếu so sánh với các NH trên thế giới thì các NH Việt vẫn còn nhiều hạn chế. Theo quan sát của TS. Nguyễn Trí Hiếu, các nhà băng trên thế giới có nhiều dịch vụ đi kèm với cho vay. Còn tại Việt Nam, những dịch vụ đi kèm nhiều song các thành phần kinh tế lại ít sử dụng. Thành ra, thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của các NH còn hạn chế.
Chia sẻ thêm, TS. Hiếu cho rằng: Ở Việt Nam, thu nhập của người Việt còn thấp, trung bình hiện nay rơi vào khoảng 2.200 USD/năm. Trong khi đó, ít nhất thu nhập của khách hàng ở một quốc gia trung bình phải từ 5.000 - 10.000 USD/năm, lúc đó mới sử dụng được nhiều sản phẩm như: đầu tư, tư vấn, những dịch vụ nước ngoài, chuyển tiền… Còn nếu người lao động chỉ có 5 triệu đồng tiền lương mỗi tháng, cuối tháng nhận lương qua tài khoản, thì thông thường họ sẽ rút ra hết để chi tiêu, vậy thì còn đâu tiền để sử dụng dịch vụ NH…
Chính vì vậy mà cho đến hiện tại, khoảng 30% người dân Việt Nam biết tới và sử dụng dịch vụ NH, nhưng chủ yếu đều tập trung ở những thành phố lớn. Và cũng có không ít NH chưa mặn mà khi mở rộng mạng lưới về vùng sâu vùng xa, bởi chi phí bỏ ra là khá tốn kém.
“Đó đều là những trở ngại trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ NH. Nếu không có cầu thì cũng không có cung. Không có nhiều người sử dụng dịch vụ thì các NH cũng chưa dám bỏ quá nhiều tiền ra để đầu tư vào hạ tầng công nghệ để tạo ra nhiều sản phẩm”, chuyên gia này chia sẻ.
Đồng tình với quan điểm trên, nhưng CEO của một NHTM lại cho rằng: Quan trọng là các NH đã và đang nhận thức được việc tăng thu từ hoạt động dịch vụ. Điều đó sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro cho hoạt động kinh doanh của NH, phục vụ khách hàng tốt hơn. Còn đương nhiên, để thực sự đẩy mạnh được các hoạt động phi tín dụng thì mỗi NH đều cần có thời gian để xây dựng những chiến lược và sản phẩm phù hợp. Và việc “năng nhặt chặt bị” chắc chắn sẽ có những thành công nhất định.