Mạng lưới ngân hàng:
Nhiều liệu đã tốt?
Khuê Nguyễn
Từ đầu năm đến nay, thị trường ghi nhận một loạt chi nhánh, phòng giao dịch (PGD) của nhiều NHTM lớn, nhỏ được cấp phép và đi vào hoạt động. Việc mở rộng mạng lưới là một trong những mục tiêu, chiến lược phát triển rất được các NHTM chú trọng nhằm nâng cao sức cạnh tranh cũng như tăng cường sự hiện diện trên địa bàn.
VIB đồng loạt mở thêm 3 chi nhánh, TPBank khai trương 5 chi nhánh và 4 PGD. BacA Bank đưa vào hoạt động 5 chi nhánh và 15 PGD. Mới đây, LienVietPostBank vừa khai trương chi nhánh Thường Tín. NHNN cũng vừa quyết định cho VietCapitalBank thành lập 12 PGD tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam và một số chi nhánh phía Bắc. SHB được NHNN chấp thuận mở thêm một văn phòng đại diện tại Myanmar và 5 chi nhánh mới trên toàn quốc… Mỗi NH đều có những tính toán nhất định cho việc vươn dài, vươn xa của mình. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Lê, Tổng giám đốc SHB cho rằng: Tuỳ thuộc vào điều kiện, chiến lược phát triển mà các NH sẽ chọn mở thêm chi nhánh, PGD ở những địa phương được đánh giá là có nhiều tiềm năng phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính - NH. Do đó các chi nhánh mới thường cung cấp hầu hết các dịch vụ từ truyền thống như huy động, cho vay đến các dịch vụ hiện đại như thanh toán quốc tế, bảo lãnh, bao thanh toán...
Cuối tháng 7, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 9,3% nhưng huy động vốn lại tăng thấp hơn. Theo chia sẻ của một chuyên gia tài chính, các NH khi có cơ hội đều muốn mở rộng mạng lưới của mình, bởi đơn giản nếu có nhiều điểm giao dịch thì NH sẽ dễ dàng thu hút được nguồn vốn huy động hơn và có thêm nhiều khách hàng sử dụng dịch vụ, giúp NH gia tăng thu nhập. Tuy nhiên để có thể mở thêm chi nhánh, hay PGD thì NH đều phải dựa trên sức khoẻ và điều kiện thực tiễn của đơn vị mình. Việc một NH có thêm nhiều chi nhánh, PGD được mở mới có thể cho thấy sức khoẻ tài chính của những nhà băng này tương đối tốt. “Những NH có thể mở rộng thêm, phần nhiều đều là những NH có tiềm lực tài chính tốt, chuẩn mực hoạt động, quản trị rủi ro được cải thiện tốt”, một chuyên gia nhận định. Điều này vừa là tín hiệu mừng cho NH, cũng là tin vui với khách hàng khi “thượng đế” sẽ được tiếp cận thuận tiện hơn với NH để sử dụng những sản phẩm, dịch vụ mà nhà băng mang lại.
Tuy nhiên, sự phát triển nào cũng đi cùng thách thức và áp lực. Có chắc mở rộng nhiều đã là tốt không? Đồng ý việc mở rộng và phát triển mạng lưới là một trong những mục tiêu quan trọng trong hoạt động NH nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng hiệu quả hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của NH. Nó cũng là cơ hội để khẳng định vị thế, thương hiệu của nhà băng tại thị trường. Nhưng việc này chỉ thực sự phát huy được hiệu quả khi “mở rộng đi đôi với an toàn, hiệu quả và ngày càng chuyên nghiệp hơn”, Tổng giám đốc SHB nhấn mạnh.
Có không ít những khó khăn, thách thức đặt ra cho các NH khi thành lập, mở mới một chi nhánh, PGD, như: bài toán chi phí, đào tạo và quản trị nhân lực… Nếu thuận lợi NH cũng sẽ phải mất khoảng 1-2 năm hoạt động mới có thể có lãi. Đó là chưa tính tới việc tuyển chọn nhân sự bổ sung cho các cơ sở mới này. Các NH buộc phải có những tính toán cụ thể, tương đối chi tiết và khả thi để mỗi chi nhánh, PGD mở ra có thể hoạt động “khoẻ” được.
Bên cạnh đó, việc mở rộng mạng lưới theo khuyến nghị của chuyên gia cũng chỉ nên ở trong một mức độ phù hợp. Chẳng hạn như tại Mỹ, trong một block (khuôn nhà lớn, nhà khối ở giữa bốn con đường) chỉ có giới hạn số lượng chi nhánh hoặc PGD của một NH và họ không cho phép quá nhiều nhà băng hiện diện cùng trên một block bởi nó tạo ra sự cạnh tranh quá gay gắt. Còn tại Việt Nam, các NH thường tập trung các chi nhánh, PGD của mình ở những thành phố lớn khiến trong một khu vực địa lý hẹp có quá nhiều chi nhánh NH.
Chuyên gia khuyến nghị: Cần có sự phân bổ tốt hơn, hài hoà hơn. Và dẫu có thể phải chấp nhận chi phí đầu tư tương đối, nhưng các NH nên đi dần về những khu vực vùng sâu, vùng xa để tiếp cận được với các hộ dân, khách hàng dù thu nhập còn khiêm tốn, nhưng là đối tượng tiềm năng, cần được khai thác nhiều hơn. Một trong những lo ngại khi NH ồ ạt mở mới điểm giao dịch là làm tăng áp lực về tình trạng cạnh tranh không lành mạnh như vượt trần lãi suất, “đi đêm” lãi suất… có nguy cơ xảy ra.