Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 9, diễn ra trong các ngày từ 3-5/9 tại Hạ Môn (Trung Quốc), đã nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh, chính trị đồng thời củng cố sự tin cậy chiến lược lẫn nhau, nhấn mạnh điều này phù hợp với lợi ích chung của khối cũng như kỳ vọng của cộng đồng quốc tế.
BRICS tích cực hợp tác vì tương lai
Quân Anh
Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 9, diễn ra trong các ngày từ 3-5/9 tại Hạ Môn (Trung Quốc), đã nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh, chính trị đồng thời củng cố sự tin cậy chiến lược lẫn nhau, nhấn mạnh điều này phù hợp với lợi ích chung của khối cũng như kỳ vọng của cộng đồng quốc tế.
Tăng cường hợp tác
Phát biểu sau khi bế mạc hội nghị, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 5/9 nêu rõ hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung của các lãnh đạo BRICS tại Hạ Môn, qua đó tái khẳng định tinh thần cởi mở, toàn diện và hợp tác cùng có lợi của BRICS, cũng như đề ra kế hoạch mới nhằm tăng cường quan hệ đối tác BRICS và làm sâu sắc thêm hợp tác thiết thực trong nhiều lĩnh vực. BRICS gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.
Chủ tịch Trung Quốc khẳng định các quốc gia cần hợp tác chặt chẽ để xây dựng một nền kinh tế thế giới mở và không bỏ qua những nguy cơ đang gia tăng cũng như giảm áp lực đối với nền kinh tế thế giới. Theo ông Tập Cận Bình, các nước cần chống lại chủ nghĩa bảo hộ và tái cân bằng toàn cầu hóa để tăng tính bền vững.
Việc năm nước thành viên BRICS nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh, chính trị đồng thời củng cố sự tin cậy chiến lược lẫn nhau tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 9 vừa bế mạc tại thành phố Hạ Môn, có thể xem là một kết quả tích cực ngoài kỳ vọng nếu xét tới những khó khăn mà BRICS đang đối diện cùng những biến động trên trường quốc tế ngay trước thềm cuộc họp.
Tuyên bố chung Hạ Môn được lãnh đạo các nước BRICS đưa ra sau 3 ngày nhóm họp với chương trình nghị sự dày đặc, cho thấy quyết tâm của các nước trong nỗ lực duy trì vai trò là một trong những đầu tàu kinh tế thế giới, có vị thế ngày càng lớn và sức cạnh tranh cao. Bản thân việc lần đầu tiên hội nghị diễn ra dưới mô hình mới được gọi là “BRICS+”, với đại diện năm nước Kenya, Ai Cập, Tajikistan, Mexico và Thái Lan được mời tới dự đối thoại, cũng thể hiện rõ tham vọng của BRICS muốn mở rộng ảnh hưởng và củng cố vị trí “quản trị toàn cầu” của mình trong thế giới đang phát triển.
Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo BRICS đạt được nhất trí về những đóng góp hướng đến cải tổ cơ chế quản trị toàn cầu để giải quyết các thách thức về phát triển, đối phó những quan ngại về an ninh mà thế giới đang đối mặt như chống khủng bố hay vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, có thể xem là một kết quả thực chất, nhất là trong bối cảnh sợi dây gắn kết giữa các nước trong nhóm hiện còn khá lỏng lẻo với nhiều tồn tại và khác biệt.
Trước đó, trong một bài phát biểu tại diễn đàn Đối thoại về Thị trường mới nổi và Các nước đang phát triển trong khuôn khổ BRICS, ông Tập Cận Bình cho rằng thị trường mới nổi và các nước đang phát triển đã trở thành động cơ chính dẫn dắt sự phát triển của nền kinh tế thế giới. Ông Tập Cận Bình cho rằng diễn đàn đối thoại này sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ làm sâu sắc thêm sự hợp tác Nam - Nam cũng như thực thi Diễn đàn vì sự phát triển ổn định 2030.
Theo ông Tập Cận Bình, các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển cần tận dụng những mặt tích cực của BRICS, Nhóm G77 và một số cơ chế khác cũng như hợp tác Nam - Nam để mở rộng với quy mô lớn hơn nhằm chung tay giải quyết những thách thức toàn cầu.
Cũng tại diễn đàn này, ông Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc sẽ cung cấp 500 triệu USD hỗ trợ hợp tác Nam - Nam và số tiền này sẽ hỗ trợ các nước đang phát triển đối phó với những thách thức như nạn đói, di cư, biến đổi khí hậu, y tế cộng đồng... Đại diện nước chủ nhà khẳng định trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổi phức tạp và sâu sắc hiện nay, hợp tác giữa các nước BRICS đóng vai trò rất quan trọng, đồng thời kêu gọi các nước thành viên BRICS nên thúc đẩy hợp tác kinh tế thiết thực chống chủ nghĩa khủng bố và thúc đẩy cải cách năng lực điều hành kinh tế thế giới.
Theo ông Tập Cận Bình, kể từ đầu năm 2017, lãnh đạo các nước BRICS đã duy trì các trao đổi theo chiều sâu và đạt được đồng thuận trong nhiều vấn đề liên quan tới tình hình thế giới, quản trị toàn cầu, các điểm nóng toàn cầu và khu vực, cũng như phát triển và an ninh quốc gia. Tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như chống khủng bố, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình và nhiều vấn đề khác đã giúp nâng tầm ảnh hưởng của các nước BRICS. Trong thời gian tới, các nước nhất trí thúc đẩy các nỗ lực duy trì đà hợp tác an ninh-chính trị, tiếp tục đóng vai trò tích cực trong việc duy trì hòa bình và ổn định toàn cầu.
Ngoài ra, tại diễn đàn Đối thoại giữa các nước đang phát triển và thị trường mới nổi trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh BRICS, các nước đối tác cùng các nước thành viên của khối đã nhất trí củng cố quan hệ đối tác sâu rộng và thúc đẩy việc thực thi Chương trình nghị sự Phát triển bền vững 2030 nhằm thúc đẩy sự phát triển chung của tất cả các nước. Các nhà lãnh đạo cũng nhất trí làm sâu sắc thêm hợp tác Nam - Nam, củng cố mô hình “BRICS +” (gồm năm nước BRICS cùng Ai Cập, Mexico, Thái Lan, Tajikistan và Guinea) và tạo dựng quan hệ đối tác phát triển rộng rãi.
Mô hình BRICS+
Với chủ đề “làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác BRICS, mở ra tương lai tươi sáng hơn”, hội nghị lần này vạch ra phương hướng hợp tác trong thời gian tới của BRICS. Trong đó, mô hình “BRICS+” do Trung Quốc đề xuất sẽ đi từ khái niệm sang thực tế để tạo ra một nền tảng mới hợp tác Nam - Nam năng động.
Mô hình “BRICS +” là sự đổi mới quan trọng của Trung Quốc đối với cơ chế hợp tác BRICS, theo Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, mô hình này có nghĩa là thông qua đối thoại giữa các nước BRICS với các nước đang phát triển, thiết lập một quan hệ đối tác rộng mở, đưa hợp tác BRICS trở thành nền tảng hợp tác Nam - Nam có ảnh hưởng nhất trên thế giới.
Tân Hoa xã của Trung Quốc cũng đưa ra bình luận cho rằng diễn đàn BRICS không phải là một câu lạc bộ khép kín, ngược lại sẽ tiếp tục mở rộng “vòng tròn hữu nghị”, con đường phía trước ngày càng rộng mở. Ý nghĩa của hợp tác BRICS đã vượt xa khỏi phạm vi năm nước, có ảnh hưởng mang tính toàn cầu. Việc thúc đẩy hợp tác đoàn kết giữa các thị trường mới nổi với các nước đang phát triển thông qua nền tảng BRICS phù hợp với lợi ích chung của các nước.
Tiếp tục mở rộng mô hình hợp tác “BRICS +”, xây dựng quan hệ hợp tác rộng mở hơn và thúc đẩy xây dựng nền tảng hợp tác Nam -Nam cũng như hợp tác phát triển quốc tế có sức ảnh hưởng toàn cầu chắc chắn sẽ đem lại nguồn năng lượng tích cực để hoàn thiện công tác quản lý toàn cầu và thúc đẩy dân chủ hóa quan hệ quốc tế.