Đầu mối quản lý nợ công: Nên để Chính phủ phân công cụ thể

Đầu mối quản lý nợ công:

Nên để Chính phủ phân công cụ thể

Dương Công Chiến

Chiều 12/9, UBTVQH tiếp tục cho ý kiến lần 2 về dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi). UBTVQH thống nhất giao Chính phủ là cơ quan thống nhất quản lý nợ công, Bộ Tài chính là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nợ công, còn các bộ khác có nhiệm vụ phối hợp thì giao cho Chính phủ phân công cụ thể…

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết, vấn đề nợ công là rất quan trọng, nhất là trong điều kiện nợ công đang tăng cao, sát trần cho phép. Tuy nhiên vừa qua, quản lý nợ công có những tồn tại hạn chế nên Luật này ra đời chính là để khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay. “Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị đã chỉ ra những hạn chế đó. Trách nhiệm của Quốc hội và Chính phủ phải thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 07”, ông Hiển nói và cho biết, hiện tồn tại trong quản lý nợ công là có sự chồng chéo và không quản lý được tốt, nhất là những khoản vay nước ngoài, trong đó có các khoản vay ODA và một số khoản vay của các định chế tài chính nước ngoài.

Do vậy, UBTV đã thống nhất luật này có kế thừa Luật Quản lý nợ công nhưng phải có điểm đổi mới theo hướng: Chính phủ thống nhất quản lý nợ công. Bộ Tài chính là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nợ công và phải chịu trách nhiệm chính về nợ công.

Còn sự phối hợp của các bộ, ngành từ đàm phán, ký kết thì giao cho Chính phủ phân công cụ thể nhưng phải đảm bảo đúng tinh thần của Nghị quyết 07 – đó là phải đảm bảo rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ và kiện toàn tổ chức của các bộ ngành, cơ quan trung ương, địa phương theo hướng tinh gọn, gắn trách nhiệm quyết định chi ngân sách, vay nợ công với trách nhiệm quản lý NSNN và trả nợ công…

Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển cũng cho biết, nhiệm vụ, quyền hạn của NHNN trong quá trình này cũng là theo sự phân công ký kết của Chính phủ mà thôi. “Tôi đã nhiều lần giám sát hoạt động của NHNN và được biết, NHNN chỉ là đơn vị được Chính phủ phân công đàm phán các khoản vay. Sau đó khoản vay được đầu tư vào đâu là do Chính phủ quyết định. Vấn đề hiện nay là phải xem xét, thẩm tra lại các phương án vay, vay lại vốn thương mại nước ngoài của Chính phủ, và hạn mức tín dụng vay thương mại có bảo lãnh Chính phủ… đảm bảo đúng kế hoạch và hiệu quả hơn”, ông Hiển nói.

Trước đó, báo cáo một số nội dung liên quan đến quy định về chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong quản lý nợ công, Chủ nhiệm UBTCNS Nguyễn Đức Hải cho biết, Chính phủ đã giải trình và đề nghị quy định theo hướng: Chính phủ thống nhất quản lý về nợ công; các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nợ công theo phân công của Chính phủ.

Tuy nhiên, Thường trực UBTCNS và một số ý kiến tại phiên họp cho rằng việc quy định thống nhất đầu mối quản lý nợ công là cần thiết nhằm đảm bảo thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết số 07-NQ/TW về chủ trương, giải pháp cơ cấu lại NSNN, quản lý nợ công để bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững. Đồng thời đề nghị, một mặt, để bảo đảm minh bạch trong xác định nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan đầu mối thống nhất quản lý nợ công, mặt khác để bảo đảm tính chủ động của Chính phủ trong việc phân công nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan có liên quan, Luật cần quy định rõ: Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước về nợ công; Giao một cơ quan làm đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về nợ công theo hướng giao Bộ Tài chính làm cơ quan đầu mối…

Tuy nhiên trong quá trình thảo luận, vẫn tiếp tục xuất hiện những ý kiến không đồng tình với đề xuất này. Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng an ninh, ông Võ Trọng Việt cho biết, đề xuất này chưa làm ông thuyết phục và cho rằng, đây là vấn đề rất lớn, không chỉ tác động đến bộ máy mà còn tác động đến tâm tư nguyện vọng của nhiều bộ. Chúng ta đã có Luật tổ chức Chính phủ rồi, nên luật này không nên quy định quá cụ thể, vì như vậy sẽ vừa thừa, vừa thiếu. “Tôi rất băn khoăn với đề xuất này vì Chính phủ cho biết các đơn vị này đã làm mấy chục năm nay rất tốt, bộ máy hoạt động bình thường, vẫn rất hiệu quả và không trái luật. Nay UBTCNS lại đề nghị phải thu về một đầu mối như vậy thì phải có đánh giá tác động cụ thể như thế nào để thường vụ đưa ra lựa chọn tốt nhất”, ông Việt đề xuất.

Tiếp tục bảo lưu quan điểm của mình từ phiên họp lần trước, ông Nguyễn Văn Giàu – Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại đề nghị UBTCNS cần có đánh giá một cách đầy đủ xem vừa qua mô hình này đã làm được gì và không được gì để đi đến quyết định thuyết phục hơn. Còn đánh giá hiện nay mới chỉ ước lượng. Việc quản lý của 3 đơn vị từ ngày đất nước thống nhất đến nay đã kéo dài cả 1 chặng đường và không có vướng mắc. Nếu theo đề xuất của UBTCNS chắc chắn sẽ xung đột với các luật hiện tại, nhất là Luật Quản lý nợ công và Luật Các TCTD. Ông đề nghị nên chủ động báo cáo Bộ Chính trị để xin ý kiến.

Chủ nhiệm UBPL, ông Nguyễn Khắc Định cũng cho rằng, không nên quy định chức năng nhiệm vụ cụ thể của các bộ, vì Luật Tổ chức Chính phủ đã quy định chức năng nhiệm vụ cụ thể của các bộ. Trong việc này hãy để Chính phủ phân công, bộ ngành nào làm tốt hay không tốt do Chính phủ lựa chọn chứ không nên quy định cứng.