USD phục hồi mạnh

Cụ thể là, sau khi tăng 1,7% trong tháng 5/2018, chỉ số USD index tại Phố Wall tiếp tục tăng 0,3% lên 87,26 điểm trong phiên giao dịch cuối tuần (ngày 01/6/2018). Đây là mức giá cao nhất trong 11 tháng qua, mặc dù căng thẳng thương mại có xu hướng tăng cao trên toàn cầu, ngay cả giữa Mỹ với các nước đồng minh tại châu Âu và Bắc Mỹ. Tính chung trong tháng 5/2018, chỉ số USD index tăng 1,7%. Trong đó, đồng euro giảm 3,2% xuống 1,1694 USD vào cuối ngày 31/5; bảng Anh giảm 3,4% xuống 1,3295 USD; USD tăng nhẹ so với dollar Canada lên 1,2959 CAD (0,53%); tăng mạnh 2,4% so với peso Mêhicô lên 19,9089 MXN. Tuy nhiên, USD giảm 0,5% so với yên Nhật xuống 108,80 yên.

USD tăng giá còn bắt nguồn từ những bất ổn tại Italia với đồn đoán quốc gia này sẽ trở thành phiên bản thứ hai của Hy Lạp với tình hình tài chính trầm trọng hơn, trong khi Thủ tướng Tây Ban Nha bị phế truất.

Tuy nhiên, nguyên nhân cơ bản khiến USD tăng giá bắt nguồn từ dữ liệu lạc quan về tình hình kinh tế Mỹ hiện nay và trong tương lai, nhất là về GDP, lạm phát, tỷ lệ thất nghiệp và các động thái chính sách của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).

Theo nhận định của các quan chức Fed, kinh tế Mỹ sẽ tăng 2,2% trong năm nay và tiếp tục tăng cao trong những năm sau, là nền tảng vững chắc để khuyến khích các hoạt động đầu tư, góp phần củng cố niềm tin và thúc đẩy tiêu dùng. Trong bối cảnh giá năng lượng tăng dần, các doanh nghiệp Mỹ đã mở rộng quy mô khai thác dầu và nhiều hoạt động đầu tư kinh doanh khác. Trong quý I/2018, chỉ số đầu tư vào tài sản cố định tăng 9%, vượt xa kết quả tăng trong năm 2017. Thị trường cũng có nhiều đồn đoán sau báo cáo của Bộ Lao động cho thấy, mức lương tăng vững. Trong tháng 5/2018, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm xuống 3,8%, mức thấp nhất trong 18 năm qua; thu nhập theo giờ lao động tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 2,6% trong tháng trước.

Bên cạnh tác động tích cực, diễn biến trên thị trường lao động cũng có thể dẫn đến những lo ngại về lạm phát, củng cố kỳ vọng về khả năng Fed sẽ tăng lãi suất ngay trong cuộc họp diễn ra vào ngày 12-13/6 sắp tới, sau đó tiếp tục tiến hành thêm hai đợt tăng lãi suất trong năm nay. Mục tiêu tăng lãi suất là ngăn ngừa rủi ro, nếu nền kinh tế tăng trưởng quá nóng.

Ngoài ra, chương trình cắt giảm thuế tới 1,5 nghìn tỷ USD và tăng chi tiêu liên bang tới 300 tỷ USD được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế tới ¾% trong năm 2018 và những năm sau. Để kiềm chế nguy cơ tăng trưởng nóng, Fed có thể sẽ phải rút ngắn lộ trình tăng lãi suất. Theo dự báo đưa ra hồi tháng 3/2018, lãi suất chính sách sẽ lên tới 3,4% vào năm 2020, cao hơn dự báo trung bình dài hạn là 2,9%.

Đối với các nước trên thế giới, xu hướng tăng giá của USD có thể trầm trọng thêm gánh nặng nợ nần, nhất là đối với những khoản vay USD, khi các chính phủ tăng cường phát hành trái phiếu quốc tế với USD chiếm tỷ trọng chi phối. Trái lại, USD tăng giá phần nào đã hỗ trợ thị trường chứng khoán Mỹ, giá cổ phiếu tiếp tục tăng cao, bất chấp những đợt điều chỉnh giảm sâu.

Theo ghi nhận của thị trường và các kết quả nghiên cứu chính thức, USD và kinh tế Mỹ tăng cao càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, các khoản vay USD bên ngoài nước Mỹ có xu hướng tăng cao. Điều này trái với nỗ lực của một số nước trong việc giảm dần vị thế của USD trong cơ cấu dự trữ ngoại hối quốc tế, nâng dần tỷ trọng những đồng tiền khác như Euro và gần đây là nhân dân tệ (CNY).

Kể từ ngày 01/10/2016, CNY chính thức được Quỹ Tiền tệ quốc tế đưa vào nhóm dự trữ tiền tệ quốc tế. Sau ba tháng, CNY đã chiếm tỷ trọng 1,08% trong cơ cấu dự trữ ngoại hối quốc tế. Đến cuối năm 2017, tỷ trọng CNY tiếp tục tăng dần cùng với nhiều đồng tiền khác trong cơ cấu dự trữ ngoại tệ quốc tế, trong khi tỷ trọng USD giảm dần (xem bảng dưới đây). Đáng chú ý, tỷ trọng Euro và yên Nhật trong quý 4/2017 tăng gần 1,0% so với cùng kỳ năm trước.

Cơ cấu dữ trữ ngoại tệ quốc tế phân theo loại đồng tiền chủ chốt (tỷ USD)

	Quý IV/2016	Tỷ trọng (%)	Quý IV/2017	Tỷ trọng (%)
Tổng dự trữ ngoại tệ quốc tế	10.714,68	100,00	11.424,95	100,00
Dự trữ đã phân bổ	8.421,07	78,59	10.018,61	87,69
USD	5.501,98	65,34	6.281,54	62,70
Euro	1.610,87	19,23	2.018,54	20,15
Bảng Anh	365,85	4,34	454,55	4,54
Yên Nhật	332,93	3,95	490,14	4,89
Dollar Canada (CAD)	163,14	1,94	202,82	2,02
Dollar Australia (AUD)	142,30	1,69	180,00	1,80
Nhân dân tệ (CNY)	90,78	1,08	122,80	1,23
Frank Thụy Sỹ (CHF)	13,69	0,16	18,15	0,18
Những đồng tiền khác	199,51	2,37	250,08	2,50
Dự trữ chưa phân bổ	2.293,61	21,41	1.406,34	12,31

Nguồn: Wikipedia 2018

Tuy nhiên, tỷ trọng USD trong quý 4/2017 giảm bắt nguồn chủ yếu từ sự mất giá của USD, khi đồng bạc xanh mất giá tới 10% trong năm 2017. Mặc dù chưa có số liệu chính thức, nhưng xu hướng phục hồi USD sẽ củng cố vị thế USD, và tỷ trọng USD trong cơ cấu dự trữ ngoại tệ sẽ tăng trở lại, nhất là khi các khoản vay dưới dạng USD bên ngoài nước mỹ ngày càng tăng cao.

Hoàng Thế Thỏa

Nguồn: Marketwatch, Wikipedia