Thị trường chứng khoán toàn cầu 6 tháng đầu năm 2018

Phần lớn các thị trường chứng khoán toàn cầu đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần (ngày 29/6/2018) ở mức điểm thấp hơn so với cuối năm 2017, chỉ lác đác một vài thị trường tiếp tục tăng điểm, nhưng tốc độ tăng trưởng khá khiêm tốn (xem bảng dưới đây).

Chỉ số chứng khoán chủ chốt trên thế giới cuối tháng 6/2018

Chỉ số chứng khoán	Đóng cửa 29/6/2018	Đóng cửa năm 2017
Global Dow	2.979,52	3.085,41
Dow Jones	24.271,41	24.719,22
Nasdaq composite	7.510,30	6.903,39
S&P 500	2.718,37	2.673,61
Russell 2000	1.643,07	1.535,51
NYSE composite	12.504,25	12.808,84
Canada S&P/TSE composite	16.277,73	16.209,13
Brazil Bovespa	72.762,52	76.402,08
Merval Argentina	26.037,01	30.065,61
Mêhicô: IPC All-share	47.663,20	49.354,42
Euro Stoxx 50 (Euro zone)	3.395,60	3.503,96
Stoxx Europe 50 (Europe)	3.042,96	3.177,84
Europe Dow	1.737,44	1.917,42
FTSE 100 Luân Đôn	7.636,93	7.687,77
CAC 40 Paris	5.323,53	5.312,56
DAX Frankfurt	12.306,00	12.917,64
Italy FTSE MIB	21.626,27	21.853,34
Spain IBEX 35	9.622,70	10.043,9
Bồ Đào Nha PSI 20	3.719,86	5.388,33
Russia RTS	1.154,16	1.154,43
Asia Dow	3.411,53	3.676,49
Australia All ordinaries	6.289,70	6.167,30
Australia S&P/ASX	6.194,60	6.065,1
Nikkei 225	22.304,51	22.764,94
Japan TOPIX	1.730,89	1.817,56
Hongkong Hangseng	28.955,11	29.919,15
Shanghai composite	2.847,42	3.307,17
Thâm Quyến composite	1.607,62	1.899,34
Ấn Độ BSE Sensex	35.423,48	34.056,83
Indonesia JSX Index	5.799,24	6.355,65
Kopsi Hàn Quốc	2.326,13	2.467,49
Singapore Straits Times	3.268,70	3.402,92
Philippines PSE Composite	7.193,68	8.558,42
Thái Lan SET	1.595,58	1.753,71
CH Nam Phi FTSE/JSE	57.610,98	59.504,67
Vn Index	960,78	984,24
HNX Index	106,17	116,86

Nguồn: WS. Journal

Nguyên nhân cơ bản của xu hướng giảm điểm trên các thị trường chứng khoán thế giới là do tăng trưởng kinh tế sau năm 2018 được dự báo sẽ chậm dần, điều này khiến các nhà đầu tư phải thận trọng và tìm cách rút vốn khỏi các sàn giao dịch để bảo toàn tài sản. Quyết định chốt lời cũng xảy ra đối với các loại tiền ảo chủ chốt, được xếp vào nhóm những cổ phiếu đặc biệt do mức tăng trưởng ngoạn mục trong thời gian vừa qua. Ngày 29/6/2018, giá Bitcoin trên sàn Coindesk có lúc giảm xuống dưới 5.800 USD, mức giá thấp nhất kể từ giữa tháng 11/2017. Với mức giá này, tiền ảo Bitcoin đã giảm gần 60% so với đầu năm, sau khi tăng 1.300% trong năm 2017. Đà sụt giảm của Bitcoin kéo theo toàn thị trường tiền ảo nói chung, khiến hàng loạt loại tiền ảo khác bỗng chốc trở nên vô giá trị, tương tự như số phận của những vụ phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) bùng nổ trong thời kỳ bong bóng dotcom.

Nguyên nhân tiếp theo là do các biện pháp bảo hộ thương mại và chính sách hướng nội của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã cản trở hoạt động thương mại toàn cầu, nhất là tại những nước có thặng dư thương mại với Mỹ ở mức cao, từ Trung Quốc, Nhật Bản, CHLB Đức, đến Hàn Quốc, Mêhicô, v.v.

Tuy nhiên, một nguyên nhân quan trọng khác chi phối diễn biến trên các thị trường chứng khoán là do USD tăng giá trở lại và Cục Dự trữ liên bang Mỹ tăng cường tần suất cũng như quy mô các đợt tăng lãi suất. Cùng với chương trình cắt giảm thuế và chi tiêu công quy mô lớn, các động thái chính sách tại Mỹ cũng góp phần tăng tính hấp dẫn của USD và trái phiếu kho bạc Mỹ. Tại Phố Wall, chỉ số dollar index đóng cửa phiên giao dịch ngày 29/6/2018 ở mức 88,03 điểm, cao hơn hẳn so với khoảng 82 điểm vào cuối năm 2017; lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chốt ở mức 2,86%, cao hơn hẳn so với lợi suất trái phiếu cùng loại tại CHLB Đức (0,304%), Nhật Bản (0,032%), VQ Anh (1,279%). Hai yếu tố này đã tác động trực tiếp đến các nước mới nổi, khi nhiều doanh nghiệp tìm cách tháo chạy khỏi vàng, tiền ảo và những hoạt động đầu tư rủi ro tại các nước đang phát triển, sau đó chuyển vào Mỹ và một số nước phát triển khác. Trong số này, các thị trường chứng khoán tại Trung Quốc lục địa ghi nhận mức giảm điểm khá sâu, sau khi suy giảm trong năm 2017.

Trong thời gian qua, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã gây sức ép lên giá cổ phiếu và nhân dân tệ (CNY), do Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào hoạt động xuất khẩu, mặc dù đang nỗ lực chuyển sang mô hình tăng trưởng hiệu quả hơn. Đáng chú ý, các động thái bơm thêm nguồn vốn qua hệ thống ngân hàng và hạ giá CNY nhằm duy trì tăng trưởng GDP cao theo kế hoạch đề ra được cho là đang trầm trọng thêm tình trạng nợ nần, kể cả nợ công và nợ doanh nghiệp. Cùng với diễn biến ảm đạm trên thị trường chứng khoán trong thời gian qua, các vụ vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp, tình trạng thiếu thanh khoản, sự mất giá của CNY đang phát tín hiệu về những nguy cơ tiềm tàng tại nền kinh tế này, trong bối cảnh lãi suất tại Mỹ tăng cao và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang.

Hoàng Thế Thỏa

Nguồn: Bloomberg, CNBC, WS. Journal