Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận trước Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo công văn số 12183/VPCP-QHĐP ngày 14/12/2018.
Kiến nghị của cử tri:“Theo quy định tại khoản 3 Điều 1 Nghị định số 17/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 7/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản thì nhà nước cho phép thực hiện cơ chế chuyển đổi chủ tàu khi chủ tàu đã hoàn thành đóng mới nhưng không đủ năng lực để hoạt động khai thác thủy sản, không quy định về điều kiện chuyển đổi chủ tàu. Tuy nhiên, tại khoản 6 Điều 1 Thông tư số 22/2018/TT-NHNN ngày 27/4/2018 của NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 22/2014/TT-NHNN ngày 15/8/2014 hướng dẫn thực hiện chính sách tín dụng theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản thì khi nhận bàn giao, chủ tàu mới phải nhận lại toàn bộ khoản nợ vay từ chủ tàu cũ chưa trả cho ngân hàng cho vay trước thời điểm bàn giao (nếu có). Từ nội dung quy định trên đã và đang dẫn đến tình trạng nhiều hộ dân mặc dù muốn nhận chuyển nhượng tàu đóng mới theo Nghị định 67 của Chính phủ nhưng không thể nhận luôn toàn bộ khoản nợ vay từ chủ tàu cũ, bao gồm cả nợ gốc quá hạn và lãi phát sinh mà chủ tàu cũ chưa trả cho ngân hàng cho vay trước thời điểm bàn giao, gây nên những khó khăn rất lớn trong việc chuyển nhượng, thu hồi vốn của những chủ tàu đã hoàn thành đóng mới theo Nghị định 67 nhưng không đủ năng lực để hoạt động khai thác hải sản để bù trả chi phí đã đầu tư (chủ yếu vay ngân hàng). Cử tri kiến nghị NHNN nghiên cứu, chỉnh sửa nội dung quy định trên theo hướng: Khi nhận chuyển nhượng tàu đóng mới theo Nghị định 67, người nhận chuyển nhượng chỉ nhận phần giá trị thực tế của tàu tại thời điểm chuyển nhượng và số lãi phát sinh trong phần giá trị được nhận chuyển nhượng. Ví dụ: chủ cũ vay 15 tỷ đồng để đóng tàu vào năm 2016, đến năm 2018 định giá con tàu còn lại khoảng 12 tỷ đồng, người nhận chuyển nhượng chỉ nhận lại khoản vay 12 tỷ đồng và lãi phát sinh đối với số tiền 12 tỷ đồng. Còn khoản vay và số lãi phát sinh trong đối với 3 tỷ đồng còn lại sẽ do người chuyển nhượng (chủ cũ) có trách nhiệm trả ngân hàng”. (Câu số 3)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Cơ chế chuyển đổi chủ tàu được quy định tại Khoản 3 Điều 1, Nghị định số 17/2018/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2014/NĐ-CP, trong đó chủ tàu mới tiếp tục được hưởng hỗ trợ lãi suất khi nhận bàn giao lại tàu và khoản nợ vay từ chủ tàu cũ. Tuy nhiên, Nghị định số 17/2018/NĐ-CP và các văn bản liên quan không quy định cơ chế xử lý đối với phần dư nợ còn thiếu cho NHTM trong trường hợp chủ tàu mới chỉ nhận nợ tương ứng với giá trị con tàu được định giá lại tại thời điểm bàn giao (thấp hơn dư nợ thực tế của chủ tàu cũ).
Việc Chính phủ cho phép thực hiện cơ chế chuyển đổi chủ tàu nhằm tạo điều kiện cho chủ tàu mới thực sự có năng lực tài chính, năng lực khai thác, sử dụng tàu hiệu quả hơn nhưng vẫn phải bảo toàn vốn vay cho NHTM. Trên thực tế, nhiều chủ tàu không trả nợ vay khi đến hạn dẫn đến giá trị thực tế của con tàu luôn thấp hơn dư nợ vay ngân hàng nên đề nghị được chuyển đổi chủ tàu và bàn giao khoản nợ vay. Đối với những trường hợp này, UBND tỉnh Ninh Thuận cần vận động chủ tàu cũ trả nợ cho NHTM (trước thời điểm bàn giao tàu) phần dư nợ chênh lệch giữa dư nợ hiện tại và giá trị thực tế của con tàu được định giá lại; đồng thời, vận động chủ tàu mới nhận bàn giao tàu và khoản nợ vay theo đúng số dư nợ còn lại theo quy định để đảm bảo lợi ích hợp pháp của NHTM và các bên liên quan khi thực hiện cơ chế chuyển đổi chủ tàu theo Nghị định số 17/2018/NĐ-CP.
Liên quan đến kiến nghị này, NHNN đã có công văn số 9936/NHNN-TD ngày 26/12/2018 trả lời kiến nghị của UBND tỉnh Ninh Thuận.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng.