Ngày 20/02/2019, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã công bố biên bản cuộc họp hàng tháng diễn ra trong hai ngày 29-30/01 vừa qua với nội dung cơ bản là hầu như tất cả các thành viên Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) có thiên hướng tạm dừng các biện pháp thắt chặt tiền tệ trong năm nay.
Biên bản cuộc họp cho thấy, các quan chức Fed còn chia rẽ về những yếu tố có thể buộc Fed phải tăng lãi suất một lần nữa trong năm 2019, nhưng các động thái chính sách sẽ được tiến hành một cách thận trọng, nếu kết quả lạm phát cao hơn so với triển vọng cơ bản. Các quan chức Fed cũng tập trung thảo luận về những lo ngại và rủi ro đối với nền kinh tế Mỹ, kể cả các vấn đề trong nước và quốc tế. Do những lo lắng về xu hướng bất ổn kinh tế toàn cầu, một số quan chức đã hạ triển vọng tăng trưởng GDP tại Mỹ.
Hãng tin Reuters dẫn báo cáo cập nhật do Bộ Thương mại Mỹ công bố vào ngày 21/02 cho thấy, nhu cầu mua sắm hàng lâu bền trong tháng 12/2018 chỉ tăng 1,2%, thấp hơn kỳ vọng của các chuyên gia kinh tế là tăng 1,4%, mua sắm trang thiết bị sản xuất kinh doanh giảm 0,7%. Chi tiêu mua sắm trang thiết bị sản xuất kinh doanh giảm dần kể từ tháng 02/2018, trái với kỳ vọng về tác động tích cực của chương trình giảm thuế 1,5 nghìn tỷ USD áp dụng từ đầu năm 2018. Một số doanh nghiệp, bao gồm Apple sử dụng lợi ích giảm thuế để mua lại cổ phần với quy mô lớn.
Thông tin từ thị trường nhà ở còn xấu hơn, tụt hậu khá xa so với những khu vực kinh tế khác. Trong tháng 01/2019, doanh thu bán nhà giảm 1,2%, đưa số lượng nhà ở bán ra trong năm (tính đến cuối tháng 01/2019) giảm xuống con số 4,94 triệu, ghi nhận tháng thứ ba giảm liên tiếp và là mức thấp nhất kể từ tháng 11/2015.
Trong tương lai gần, triển vọng thị trường nhà ở được cho là tiếp tục cải thiện, do lãi suất cầm cố giảm xuống mức thấp trong năm qua và lạm phát giá nhà ở giảm dần, có thể khuyến khích nhu cầu tăng mua nhà. Vào thời điểm hiện tại, thị trường nhà ở yếu ớt là bằng chứng rõ nét về xu hướng giảm tốc GDP, do tình hình kinh tế khó khăn ngay từ đầu năm 2019, sau khi giảm tốc trong quý IV/2018.
Hiện nay, vấn đề bao trùm là kinh tế tăng chậm dần. JPMorrgan đã giảm dự báo GDP quý IV/2018 tại Mỹ xuống 1,4%, sau khi tăng 3,4% trong quý trước đó; còn có những lo ngại về xu hướng suy giảm GDP toàn cầu, nhất là tại Trung Quốc và châu Âu, tác dụng mờ nhạt dần của các gói kích thích tài khóa, tranh chấp thương mại và những vấn đề phức tạp sau khi VQ Anh rời Liên minh châu Âu từ ngày 29/3 tới đây.
Bất chấp triển vọng bi quan, thị trường lao động vẫn vững chắc. Số người nhận trợ cấp thất nghiệp trong tuần lễ kết thúc vào ngày 16/02 giảm xuống 216.000 người, thấp hơn dự báo là 229.000 người. Tuy nhiên, xu hướng sa thải lao động tăng dần, và thị trường lao động cũng sẽ nguội lạnh theo diễn biến kinh tế.
Hãng tin Reuters cũng dẫn báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ với những lo ngại sâu sắc về xu hướng giảm giá đất trang trại - vốn được coi là chỉ số chủ chốt về giá đất nông nghiệp. Lĩnh vực nông nghiệp bị thiệt hại đáng kể do giá cả hàng hóa giảm thấp và Mỹ đang mất dần những thị trường tiêu thụ lớn như Trung Quốc do những bất đồng thương mại. Trong vụ thu hoạch 2018-2019, xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc giảm trên 90%, và Trung Quốc đã tụt xuống thị trường nhập khẩu thứ năm, sau khi đứng đầu vào năm 2017.
Trong tuần lễ 18-22/02 này, các quan chức Mỹ và Trung Quốc đã thảo luận căng thẳng về chi tiết thỏa thuận thương mại nhằm chấm dứt cuộc chiến thương mại. Vấn đề mấu chốt trong đàm phán là vượt qua những khác biệt để xử lý những đề nghị cứng rắn của Mỹ và những đề xuất về thay đổi cơ cấu kinh tế tại Trung Quốc. Thỏa thuận tập trung vào sáu lĩnh vực chính. Bao gồm: ép buộc chuyển giao công nghệ và tấn công mạng; quyền sở hữu trí tuệ; dịch vụ; tiền tệ; nông nghiệp; hàng rào phi thuế quan. Quan trọng hơn là cơ chế bắt buộc, đảm bảo là Trung Quốc tuân thủ mọi thỏa thuận giữa hai bên. Nếu thất bại, Mỹ sẽ áp thuế 25% từ mức thuế suất 10% hiện nay đối với 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Do dữ liệu kinh tế khá yếu ớt, thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm ngay sau khi Fed công bố biên bản cuộc họp. Trong phiên giao dịch ngày 21/02, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 103,81 điểm (0,4%) xuống 25.850,63 điểm; chỉ số S&P 500 giảm 9,82 điểm (0,35%) xuống 2.774,88 điểm. Sau tám phiên tăng điểm, chỉ số công nghệ Nasdaq composite giảm 29,36 điểm (0,39%) xuống 7.459,71 điểm. Trong phiên giao dịch cuối tuần, thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng điểm trở lại, sau khi Tổng thống Donald Trump phát đi thông điệp ghi nhận những tiến triển đạt được trong các cuộc đàm phán thương mại song phương vừa qua và bày tỏ hy vọng sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng ba tới đây để ký kết thỏa thuận thương mại cuối cùng, sau khi hai bên nhất trí kéo dài cuộc đàm phán này thêm hai ngày so với dự kiến ban đầu.
Từ đầu năm nay, thị trường chứng khoán tăng tốc do người dân kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung. Tuy nhiên, lạc quan này có vẻ đang mờ dần, do hai bên còn nhiều bất đồng và các nhà đầu tư lo ngại về những rủi ro cản trở tăng trưởng kinh tế, khi những báo cáo kinh tế cập nhật cho thấy, kinh tế Mỹ năm 2019 sẽ tăng chậm hơn so với năm trước. Bên ngoài nước Mỹ, kết quả điều tra tại châu Âu và Nhật Bản cho thấy, công nghiệp chế tạo tiếp tục thu hẹp trong tháng 02/2019, xuất khẩu hàng công nghiệp chế tạo của CHLB Đức giảm xuống mức thấp nhất trong hơn sáu năm qua.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Fed, Reuters, WS. Journal