Vốn ngoại sẽ vào
ngân hàng nhiều hơn
Minh Khôi
Hiệp định CPTPP chính thức có hiệu lực và Việt Nam cũng đang chuẩn bị ký kết Hiệp định thương mại tự do với EU (EVFTA) hứa hẹn làn sóng vốn ngoại đổ vào Việt Nam sẽ tiếp tục gia tăng thời gian tới. Số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch - Đầu tư) cũng cho thấy, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn mua cổ phần trong 2 tháng đầu năm lên tới 8,47 tỷ USD, tăng hơn 2,5 lần so với cùng kỳ.
Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, không khó để nhận ra thời gian gần đây vốn ngoại đã và đang có những tín hiệu tích cực vào các ngân hàng Việt Nam. Như trường hợp của Vietcombank, nhà băng này mới tăng vốn điều lệ lên hơn 37.000 tỷ đồng. Đây là kết quả của thương vụ bán cổ phần cho cổ đông chiến lược Mizuho, duy trì tỷ lệ sở hữu 15% và bán thêm 2,55% cổ phần cho Quỹ đầu tư GIC của Singapore. Tập đoàn tài chính Mizuho (Nhật Bản) trong buổi làm việc gần đây với Vietcombank đã cam kết duy trì đầu tư vốn cổ phần tại Vietcombank. Hay như thương vụ bán vốn của BIDV cho đối tác KEB Hana (Hàn Quốc) cũng đang được thị trường vô cùng chờ đợi.
Trong khi đó, tại buổi tiếp kiến với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mới đây, Tập đoàn Mitsubishi UFJ Financial Group – cổ đông chiến lược nước ngoài của VietinBank cũng bày tỏ mong muốn được hỗ trợ VietinBank tăng vốn điều lệ và mong Chính phủ Việt Nam ủng hộ việc này. Với Agribank, Tập đoàn Tài chính NongHyup (Hàn Quốc) mới đây cũng đã đề xuất được hỗ trợ Agribank trong quá trình cổ phần hoá. Công ty tài chính ALC I của Agribank cũng nhận được đề nghị phía Tập đoàn Srisawad Corporation (Thái Lan) trong hoàn trả 100% vốn điều lệ của ALC I cho Agribank và trả hết phần nợ gốc mà ALC I đã vay của Agribank để được sở hữu hoàn toàn công ty tài chính này...
Trao đổi với phóng viên một chuyên gia tài chính nhận định, thời điểm này, Việt Nam nói chung và một số ngân hàng Việt Nam nói riêng đang nhận được rất nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam xu hướng tăng trưởng tốt, những cải cách tích cực của ngành Ngân hàng, vị trí Việt Nam trên thị trường tài chính thế giới cũng được quan tâm hơn, chính sách cởi mở với nhà đầu tư nước ngoài... đều là những yếu tố hỗ trợ cho việc vốn ngoại sẽ vào lĩnh vực ngân hàng Việt Nam nhiều hơn thời gian tới. “Trong khu vực châu Á, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản đang là những nhà đầu tư tích cực, hứa hẹn với thị trường tài chính – ngân hàng Việt Nam”, vị này cho hay.
Thêm nữa, báo cáo gần đây của Moodys cũng dự báo, huy động vốn từ nhà đầu tư nước ngoài sẽ là tâm điểm trong năm 2019 do hầu hết ngân hàng Việt Nam đang cần tăng vốn để đảm bảo đáp ứng quy định theo chuẩn Basel II đặt ra tại Thông tư 41. Và còn rất nhiều nhà băng còn “room” cho nhà đầu tư ngoại, đặc biệt với những ngân hàng có kế hoạch niêm yết trong năm nay sẽ tranh thủ gọi vốn nước ngoài để gia tăng năng lực tài chính, mở rộng hoạt động. Đề án “Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025” vừa được Thủ tướng phê duyệt cuối tháng 2 vừa qua đã đề ra một loạt các giải pháp cơ cấu lại thị trường. Trong đó, đề án yêu cầu thực hiện việc niêm yết, đăng ký giao dịch cổ phiếu của các NHTM theo hướng đến hết năm 2020, toàn bộ các NHTM niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chính thức HoSE, HNX, UPCoM.
Trong Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, nhà nước sẽ giảm tỷ lệ sở hữu tại các NHTM có vốn nhà nước về mức 65% và tiến đến còn 51%. Với NHTM có vốn nhà nước, việc giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước xuống 65%, rồi 51% theo chuyên gia là quá tốt. Nhưng với nhà đầu tư nước ngoài, lâu nay họ vẫn mong muốn có một tỷ lệ sở hữu mà họ có quyền quyết định nhiều hơn khi gia nhập vào ngành tài chính - ngân hàng Việt Nam.
Cần thẳng thắn nhìn nhận, đối với các nhà đầu tư nước ngoài, ngành Ngân hàng Việt Nam đang có sự tiến triển mạnh, tuy nhiên vẫn còn có những tồn tại và nhà băng Việt vẫn cần phải nỗ lực nhiều để có thể đi sâu vào thị trường tài chính toàn cầu với những thông lệ quốc tế. “Việc mở room cho đối tác nước ngoài cần có lộ trình, mở dần, chứ không thể ngay lập tức chúng ta mở tung để đón nhận sự đầu tư ồ ạt từ nước ngoài. Bởi sẽ ảnh hưởng rất lớn tới hệ thống ngân hàng nếu nhà đầu tư nước ngoài được tham gia với tỷ lệ cổ phần khống chế”, chuyên gia nêu ý kiến. Song cũng vị chuyên gia này nhận thấy, chúng ta phải có sự cân nhắc tương đối hài hoà nhất, về việc chấp nhận nới thêm giới hạn cho các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào ngành Ngân hàng giúp nhà băng tăng được vốn, đáp ứng được quy định đặt ra tại Thông tư 41, cải thiện sức khoẻ tài chính trong tiến trình tái cơ cấu.
“Việc củng cố lòng tin của các nhà đầu tư nước ngoài cần đi cùng khung pháp lý phù hợp, chứ rất khó để hấp dẫn đối tác ngoại nếu chúng ta vẫn giới hạn về mặt pháp lý đối với họ”, chuyên gia nhận định.
Về phía các NHTM, cần đưa ra dự báo tài chính đối với đối tác nước ngoài về việc sử dụng đồng vốn của nhà đầu tư bỏ vào như thế nào. “Các ngân hàng phải có phương án sử dụng dòng tiền đó cho việc tăng trưởng tài sản của ngân hàng thế nào, cho vay bao nhiêu, sử dụng tiền đó trên hệ thống liên ngân hàng thế nào, bổ sung tài sản cố định, tiền sử dụng để xây dựng chi nhánh, mua bất động sản, đầu tư CNTT?... Bên cạnh đó, khi họ rót tiền vào đầu tư thì liệu ngân hàng có đáp ứng được ROI (tỷ suất hoàn vốn) để thuyết phục các đối tác ngoại hay không. Đó là bài toán phải cân nhắc rất kỹ”, TS. Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính chia sẻ.