Sau hai ngày nhóm họp, ngày 31/7/2019, Cục Dự trữ liên ban Mỹ (Fed) quyết định giảm các mức lãi suất chính sách xuống 2,0-2,25%, thấp hơn 0,25% so với mức lãi suất trước đó, nhằm hỗ trợ kinh tế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng chậm và căng thẳng thương mại leo thang.
Thông tin kể từ cuộc họp tháng 6 cho thấy, thị trường lao động vững mạnh và hoạt động kinh tế tăng nhẹ. Số việc làm mới tăng đều và bền vững, tỷ lệ thất nghiệp đứng ở mức thấp nhất trong gần 50 năm qua, chi tiêu của các hộ gia đình tiếp tục cải thiện so với đầu năm. Tuy nhiên, chi tiêu của doanh nghiệp dành cho mua sắm tài sản cố định còn yếu ớt, khiến lạm phát cơ bản và lạm phát lõi trầm lắng. Trong tháng 6/2019, lạm phát chỉ tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước, thấp xa mục tiêu 2% đề ra.
Phù hợp với chức năng và thẩm quyền được giao, Hội đồng Thị trường mở liên bang (FOMC) quyết định giảm 0,25% các mức lãi suất chính sách hiện hành xuống 2,0-2,25%. Với động thái này, các quan chức Fed kỳ vọng là lạm phát sẽ tiến sát ngưỡng mục tiêu 2,0%, mặc dù đây là mục tiêu đầy khó khăn, riêng kinh tế sẽ tiếp tục tăng cao và thị trường lao động vững mạnh.
Về lý do hạ lãi suất, Chủ tịch Fed - Jerome H. Powell trích dẫn những dấu hiệu về giảm tốc kinh tế toàn cầu, căng thẳng thương mại leo thang và sự cần thiết phải giảm lạm phát quá mức để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, nêu rõ, đây chưa phải là thời điểm thích hợp để bắt đầu chuỗi ngày giảm lãi suất liên tiếp, đồng thời không đả động đến chính sách lãi suất tại cuộc họp tới đây.
Tại buổi họp báo, Chủ tịch Powell phát tín hiệu về khả năng là Fed sẽ không kéo dài chu kỳ hạ lãi suất, đồng thời sẽ xúc tiến kế hoạch tạm dừng các biện pháp thu hẹp bảng cân đối tài sản, bắt đầu từ ngày 01/8 tới đây, sớm 2 tháng so với kế hoạch đề ra. Trong thời gian qua, Fed đã triển khai mạnh mẽ chương trình thu hẹp bảng cân đối tài sản với kết quả là, bảng cân đối kế toán của Fed đã giảm mạnh từ 4,5 nghìn tỷ USD xuống 3,6 nghìn tỷ USD hiện nay.
Trước cuộc họp, Tổng thống Donald Trump tiếp tục phê phán lập trường chính sách của Fed và yêu cầu Chủ tịch Powell phải giảm sâu các mức lãi suất hiện hành, lãi suất thấp là yếu tố quan trọng, có thể giúp nước Mỹ giành chiến thắng trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Tổng thống cho rằng, thị trường mong muốn Powell và Fed bắt đầu chu kỳ giảm lãi suất kéo dài, song hành với xu hướng giảm lãi suất tại Trung Quốc, Liên minh châu Âu và những nước khác. Tuy nhiên, yêu cầu này của Tổng thống không được Fed hưởng ứng tích cực, thậm chí hai thành viên FOMC không tán thành quyết định giảm lãi suất do nghi ngờ về tác động yếu ớt của mức lãi suất thấp đối với nền kinh tế vào thời điểm hiện nay.
Chủ tịch Powell nêu rõ, động thái giảm lãi suất bắt nguồn từ triển vọng kinh tế ảm đạm trên toàn cầu, áp lực lạm phát thấp, nhưng kinh tế vẫn tăng trưởng bền vững, Fed sẽ theo dõi những thông tin tác động đến nền kinh tế và sẽ kịp thời hành động để kinh tế tăng trưởng bền vững.
Trong báo cáo đưa ra vào tuần trước, GDP quý II/2019 tại Mỹ tăng 2,1%, thấp hơn kỳ vọng nhưng cao hơn dự đoán của Phố Wall là chỉ tăng 1,8%. Nguyên nhân cản trở tăng trưởng kinh tế là do đầu tư kinh doanh suy giảm, lần đầu tiên kể từ năm 2016. Trong quý II/2019, mức lương và thu nhập tăng 0,7%, đưa mức lương và thu nhập trong tháng 6 tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Ba nguyên nhân cơ bản chi phối quyết định giảm lãi suất là bất ổn thương mại, đầu tư kinh doanh yếu ớt, kinh tế toàn cầu trầm lắng.
Sau cuộc họp của Fed, Tổng thống Donald Trump ca ngợi quyết định của Fed về giảm lãi suất và tạm dừng kế hoạch thu hẹp bảng cân đối tiền tệ, một số ngân hàng thương mại lớn rục rịch thông báo kế hoạch giảm lãi suất cho vay nhằm khuyến khích chi tiêu, nhất là đối với các doanh nghiệp.
Thị trường chứng khoán giảm điểm do các nhà đầu tư thất vọng về tác động yếu ớt của động thái giảm lãi suất đối với nền kinh tế trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung chưa có hồi kết, khả năng Fed sẽ không tiến hành thêm các đợt giảm lãi suất trong thời gian tới. Tại Phố Wall, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 333,75 điểm (1,23%) xuống 26.864,27 điểm, mức thấp nhất kể từ ngày 31/5/2019; chỉ số S&P 500 giảm 32,8 điểm (1,09%) xuống 2.980,38 điểm; chỉ số công nghệ Nasdaq composite giảm 98,19 điểm (1,19%) xuống 8.175,42 điểm. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc giảm xuống 2,023%, trước khi đóng cửa ở mức 2,04%; lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm ổn định quanh mức 1,848%. Chỉ số USD tăng lên 98,81 điểm, mức cao nhất trong 2 năm qua với mức tăng trên 0,5% trong vòng 1 ngày. Trong đó, đồng euro giảm xuống 1,1061 USD; bảng Anh giảm xuống 1,2128 USD; AUD giảm xuống 0,6835 USD; yên nhật giảm xuống mức tỷ giá 109,17 yên/USD.
Trên sàn Comex tại New York, giá dầu WTI giao tháng 9/2019 tăng 53 cents lên 58,58 USD/thùng, ghi nhận 5 phiên tăng liên tiếp; giá vàng giảm 4 USD (0,3%) xuống 1.347,8 USD/oz.
Sau 5 phiên giảm liên tiếp, chỉ số chứng khoán MSCI châu Á Thái Bình dương (không tính Nhật Bản) giảm 0,4% xuống mức thấp nhất kể từ giữa tháng 6.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Fed, Market Uwatch, Reuters, WS. Journal.