IMF tiếp tục điều chỉnh giảm dự báo GDP toàn cầu

Cụ thể là, GDP năm 2019 được dự báo chỉ tăng 3,0%, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2009. Ngoại trừ khu vực Cận Sahara châu Phi, trên 50% số quốc gia ghi nhận mức thu nhập bình quân theo đầu người tăng chậm nhất trong 25 năm qua. Triển vọng u ám này bắt nguồn từ hoạt động kinh tế trầm lắng trong sáu tháng cuối năm 2018 và sáu tháng đầu năm 2019 tại nhiều nước trên thế giới, mặc dù một số nước lớn như Mỹ, Trung Quốc tiếp tục nới lỏng tiền tệ. Đây là lần thứ tư trong năm nay, IMF đã liên tiếp hạ dự báo GDP toàn cầu, từ dự báo tăng 3,5% đưa ra vào tháng 01/2019 (giảm 02% so với dự báo trước đó ba tháng) xuống dự báo tăng 3,3% đưa ra vào tháng 4 và tăng 3,2% đưa ra vào tháng 7 vừa qua.

Dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu (% so năm trước)

	Thực tế và dự báo			Thay đổi *		Thay đổi **
	2018	2019	2020	2019	2020	2019	2020
GDP toàn cầu	3,6	3,0	3,4	-0,2	-0,1	-0,3	-0,2
Các nước phát triển	2,3	1,7	1,7	0,2	0,0	-0,1	0,0
Mỹ	2,9	2,4	2,1	-0,2	0,2	0,1	0,2
Khu vực đồng euro	1,9	1,2	1,4	-0,1	-0,2	-0,1	-0,1
CHLB Đức	1,5	0,5	1,2	-0,2	-0,5	-0,3	-0,0
CH Pháp	1,7	1,2	1,3	-0,1	-0,1	-0,1	-0,1
Italia	0,9	0,0	0,5	-0,1	-0,3	-0,1	-0,4
Tây Ban Nha	2,6	2,2	1,8	-0,1	-0,1	-0,1	-0,1
Nhật Bản	0,8	0,9	0,5	0,0	0,1	-0,1	0,0
VQ Anh	1,4	1,2	1,4	-0,1	0,0	0,0	0,0
Canada	1,9	1,5	1,8	0,0	-0,1	0,0	-0,1
Những nước phát triển khác ***	2,6	1,6	2,0	-0,5	-0,4	-0,6	-0,5
Các EMDE	4,5	3,9	4,6	-0,2	-0,1	-0,5	-0,2
Các EMDE châu Á	6,4	5,9	6,0	-0,3	-0,2	-0,4	-0,3
Trung Quốc	6,6	6,1	5,8	-0,1	-0,2	-0,2	-0,3
Ấn Độ	6,8	6,1	7,0	-0,9	-0,2	-1,2	-0,5
ASEAN 5 ****	5,2	4,8	4,9	-0,2	-0,2	-0,3	-0,3
Các EMDE châu Âu	3,1	1,8	2,5	0,6	0,4	0,6	0,2
CHLB Nga	2,3	1,1	1,9	-0,1	0,0	-0,5	0,2
Không kể CHLB Nga		3,6	3,9	3,7	3,7	0,1	0,0
Các nước Mỹ Latinh và Caribê	1,0	0,2	1,8	-0,4	-0.5	-1,2	-0,6
Brazil	1,1	0,9	2,0	0,1	-0,4	-1,2	-0,5
Mêhicô	2,0	0,4	1,3	-0,5	-0.6	-1,2	-0,6
Trung Đông và Trung Á	1,9	0,9	2,9	-0,5	-0.3	-0,9	-0,4
Arập Xê út	2,4	0,2	2,2	-1,7	-0,8	-1,6	0,1
Cận Sahara châu Phi	3,2	3,2	3,6	-0,2	0,0	-0,3	0,1
Nigeria	1,9	2,3	2,5	0,0	-0,1	0,2	0,0
CH Nam Phi	0,8	0,7	1,1	0,0	0,0	-0,5	-0,4
Liên minh châu Âu	2,2	1,5	1,6	-0,1	-0,2	-0,1	0,1
Các nước thu nhập thấp	5,0	5,0	5,1	0,1	0,0	0,0	0,0
Trung Đông và Bắc Phi	1,1	0,1	2,7	-0,6	-0.4	-1,2	-0,5
Thương mại toàn cầu	3,6	1,1	3,2	-1,4	-0.5	-2,3	-0,7
Giá dầu (tăng/giảm theo USD)	29,4	-9,6	-6,2	-5,5	-3,7	3,8	-6,0
Giá cả hàng hóa khác (USD)	1,6	0,9	1,7	1,5	1,2	1,1	0,6
Giá cả tại các nước phát triển	2,0	1,5	1,8	-0,1	-0,2	-0,1	-0,3
Giá cả tại EMDEs	4,8	4,7	4,8	-0,1	0,1	-0,2	0,1

Nguồn: IMF tháng 10/2019

(*): Tăng/giảm so với dự báo tháng 7/2019;

(**): Tăng/giảm so với dự báo tháng 4/2019;

(***): Không tính các nước G7 và khu vực euro;

(****): Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Land, Việt Nam.

Trong năm 2018, kinh tế toàn cầu được cho là đã giảm khá sâu. Trong nhóm các nước phát triển, khó khăn đã bủa vây hầu hết các nền kinh tế lớn như Mỹ và khu vực đồng tiền chung euro, cũng như các nước phát triển tại châu Á. Trong khi đó, các nước đang phát triển và mới nổi (EMDEs) còn ghi nhận mức suy giảm kinh tế trầm trọng hơn; bao gồm Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Mêhicô, CHLB Nga, và những nước đang gặp khó khăn về tài chính và bất ổn kinh tế vĩ mô (như Chilê, Peru, CH Nam Phi, Ấn Độ, Indonesia, Argentina, Philippines).

Trong 12 tháng qua, động lượng tăng trưởng thấp trải rộng trên toàn cầu, rõ nhất là trong hoạt động công nghiệp. Nguyên nhân cơ bản là do sản lượng xe con giảm đột ngột, doanh số đạt thấp với sức mua toàn cầu giảm tới 3% trong năm 2018; các doanh nghiệp lo lắng và suy giảm niềm tin do căng thẳng thương mại và công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc; nhu cầu yếu ớt tại Trung Quốc, do quốc gia này phải tăng cường quản lý tài chính để kiềm chế nợ nần và những khó khăn bắt nguồn từ cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Do sản xuất công nghiệp suy giảm, tăng trưởng thương mại toàn cầu nhìn chung đã chững lại. Trong sáu tháng đầu năm 2019, giá trị thương mại toàn cầu chỉ tăng khoảng 1% so với cùng kỳ năm trước - mức tăng thấp nhất kể từ năm 2012.

Bên cạnh tốc độ tăng trưởng yếu ớt và suy giảm GDP tại những quốc gia vấp phải khó khăn, yếu tố cản trở tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2018 và 2019 còn bắt nguồn từ các động thái của Ngân hàng Trung ương Mỹ trong việc bình thường hóa chính sách tiền tệ sau nhiều năm nới lỏng, nhu cầu quốc tế yếu ớt và những rối loạn thị trường sau khi CHLB Đức bắt đầu thắt chặt quy định về khí thải xe hơi, điều kiện kinh tế vĩ mô yếu ớt tại các nước mới nổi hàng đầu như Brazil, Mêhicô, CHLB Nga; kinh tế Trung Quốc tiếp tục tăng thấp do phải tăng cường các biện pháp quản lý tài chính và căng thẳng thương mại với Mỹ; nhu cầu suy giảm tại Trung Quốc và bất ổn thương mại toàn cầu gây tác động đáng kể đến các nước Đông Á; nhu cầu yếu ớt tại Ấn Độ và nguy cơ Vương quốc Anh rời Liên minh châu Âu mà không đạt được thỏa thuận nào.

Trong những tháng cuối năm 2019, GDP toàn cầu được dự báo sẽ phục hồi nhẹ nhờ các nỗ lực liên tiếp tại những nước mới nổi gặp khó khăn trong việc ổn định tình hình kinh tế và quan điểm tiếp tục mở rộng chính sách tiền tệ tại một số nước như Trung Quốc và Mỹ. Nhờ đó, GDP toàn cầu năm 2020 có thể phục hồi lên mức tăng trưởng 3,4%.

Mặc dù các động thái cắt giảm lãi suất dài hạn gần đây đã có tác dụng mở rộng dư địa chính sách tài khóa, song môi trường kinh tế vĩ mô vẫn yếu ớt trên toàn cầu, rất khó khơi thông các dòng chảy thương mại, nguyên nhân chủ yếu là do căng thẳng thương mại leo thang và các biện pháp đối phó sau đó. Do dân số già hóa và năng suất tăng thấp, GDP tại các nước phát triển được dự báo sẽ trở lại mức tăng trưởng khiêm tốn. Trong khi đó, kinh tế Trung Quốc được dự báo sẽ tăng chậm dần xuống mức tăng trưởng bền vững hơn.

Trong ngữ cảnh như vậy, kinh tế toàn cầu sau năm 2020 được dự báo sẽ tăng khoảng 3,6%. Tuy nhiên, dự báo này phụ thuộc đáng kể vào khả năng duy trì ổn định kinh tế dài hạn tại những EMDE đang gặp khó khăn cũng như khả năng tiếp tục đạt mức tăng trưởng cao tại nhóm các EMDE nói chung.

Xuân Thanh

Nguồn: IMF tháng 10/2019