WB điều chỉnh giảm dự báo giá cả các mặt hàng hóa

Báo cáo nhấn mạnh, gần 60% mặt hàng hóa tiếp tục mất giá do những lo ngại về xu hướng giảm tốc kinh tế toàn cầu. Những rối loạn về môi trường kinh tế vĩ mô hiện hành, trong đó thương mại và công nghiệp chế tạo giảm sâu, đang cản trở nhu cầu về hàng hóa.

Chỉ số giá cả danh nghĩa và dự báo

	Chỉ số giá cả (2010=100)					Tăng/giảm *		Thay đổi **
Các loại hàng hóa	2016	2017	2018	2019	2020	2019	2020	2019	2020
Năng lượng	55	68	87	74	72	-14,6	-3,1	-9,2	-1,7
Phi năng lượng ***	79	84	85	81	81	-4,7	0,1	-2,6	-1,3
Nông nghiệp	87	87	87	83	83	-4,7	0,1	-2,6	-1,3
Phân bón	78	74	82	82	84	-0,6	2,2	-5,3	0,5
Kim loại, khoáng sản	63	78	83	78	77	-5,2	-1,4	-3,4	-2,1
Kim loại quý	97	98	97	105	111	8,3	5,6	5,8	2,5
Giá dầu (USD/thùng)	43	53	68	60	58	-12,2	-3,3	-8,8	-1,8
Giá vàng (USD/oz)	1.249	1.258	1.269	1.390	1.470	9,5	5,8	6,3	1,9

Nguồn: WB tháng 10/2019;

(*): Tăng/giảm (%) so với năm trước;

(**): Thay đổi so với dự báo tháng 4/2019;

(***): Không tính giá kim loại quý.

Trong quý III/2019, giá năng lượng giảm trên 8% so với quý trước, từ mặt hàng xăng dầu, đến than đá và khí đốt tự nhiên. Như vậy, giá cả các mặt hàng năng lượng đã giảm xuống mức giá thấp nhất trong vòng 2 năm qua. Trong đó, giá dầu dao động quanh ngưỡng trung bình 60 USD/thùng, giảm trên 8% so với quý trước, bất chấp vụ tấn công vào cơ sở lọc dầu tại Arập Xê út, sản lượng dầu tại Mỹ giảm sâu so với đỉnh cao đạt được trong năm 2018, và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cùng các đối tác nhất trí tiếp tục cắt giảm sản lượng dầu cung cấp. Trong khi nguồn cung giảm, nhu cầu còn ghi nhận mức suy giảm sâu hơn với dự báo giảm khoảng 1% (1 triệu thùng/ngày) - mức thấp nhất kể từ năm 2012.

Theo dự báo, giá dầu sẽ giảm từ mức trung bình 68 USD/thùng trong năm 2018 xuống mức giá 60 USD/thùng trong năm nay và 58 USD/thùng trong năm 2020, nguyên nhân là do những lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu và sản lượng dầu cung ứng sẽ lấn át nhu cầu trên thị trường. Tương tự, giá than đá được dự báo tiếp tục giảm. Trái lại, giá khí đốt tự nhiên được dự báo sẽ ổn định cho tới năm 2020, chủ yếu là nhờ nhu cầu tăng cao.

Trong quý III/2019, giá khí đốt tự nhiên và giá than lần lượt giảm 7% và 12% so với quý trước, giảm 1/3 và 2/5 so với cùng kỳ năm trước. Về khí đốt tự nhiên, sự bùng nổ các hoạt động khai thác dầu đá phiến tại Mỹ đã làm tăng sản lượng khí đốt với mức tăng khoảng 10% trong năm 2019, sau khi tăng 12% trong năm 2018. Mặc dù nhu cầu tăng vững, nhưng sản lượng tăng cao đã gây áp lực giảm giá, buộc các doanh nghiệp Mỹ phải mở rộng xuất khẩu. Theo báo cáo tháng 10/2019 của Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA), xuất khẩu khí đốt tự nhiên từ Mỹ được kỳ vọng sẽ tăng 55% trong năm nay. Về than đá, nhu cầu tiêu thụ than đá tại các nước phát triển có xu hướng giảm sâu, một phần là do các nỗ lực cắt giảm khí thải CO, mặt khác là do giá than đá tại châu Âu tăng cao. Trong khi đó, giá khí đốt ở mức thấp đã khuyến khích các nỗ lực chuyển đổi các nhà máy điện than sang điện khí. Tại các nước đang phát triển, nhu cầu về than đá vẫn ở mức cao, nhất là tại châu Á, riêng nhu cầu tại Trung Quốc hạn chế do công nghiệp chế tạo giảm tốc.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, giá cả của phần lớn các mặt hàng nông sản đều ổn định trong thời gian gần đây. Có nhiều yếu tố chi phối giá cả các mặt hàng nông nghiệp, bao gồm: dự trữ một số loại lương thực ở mức cao, nhất là gạo và bột mỳ, điều kiện thời tiết thuận lợi tại các khu vực sản xuất chủ chốt, căng thẳng thương mại kéo dài, giá năng lượng thấp, nhu cầu yếu ớt về một số hàng hóa. Trong quý III/2019, chỉ số giá nông nghiệp giảm gần 2% so với quý trước, và giảm 3,3% so với cùng kỳ năm trước. Theo dự báo, giá cả các mặt hàng nông nghiệp sẽ giảm gần 5% trong năm nay và ổn định trong năm 2020, cùng giảm tới 2% so với dự báo tháng 4/2019. Yếu tố cơ bản khiến giá nông sản giảm là do căng thẳng thương mại có nguy cơ kéo dài và chi phí đầu vào giảm.

Về nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp, giá nguyên liệu đầu vào giảm gần 5% trong quý III/2019, giảm trên 4% so với cùng kỳ năm trước. Theo dự báo, giá nguyên liệu đầu vào sẽ giảm 4% trong năm nay, sau đó tiếp tục tăng nhẹ trong năm 2020.

Về kim loại và khoáng sản, chỉ số giá kim loại và khoáng sản giảm 1,8% trong quý III/2019, chấm dứt hai quý tăng liên tiếp. Nguyên nhân là do hoạt động công nghiệp chế tạo giảm tốc trên phạm vi toàn cầu, đàm phán thương mại Mỹ - Trung kéo dài nhưng chưa có tiến triển đáng kể. Theo dự báo, nhu cầu yếu ớt sẽ đẩy giá kim loại giảm 5,2% trong năm nay và giảm 1,4% trong năm 2020. Nguy cơ giảm giá sâu hơn vẫn hiện hữu, chủ yếu là do kinh tế toàn cầu giảm tốc sâu hơn kỳ vọng và triển vọng đàm phán thương mại Mỹ - Trung bế tắc.

Trong quý III/2019, giá kim loại quý tăng 12,9%, phản ánh chính sách tiền tệ nới lỏng tại Mỹ, bất ổn tăng cao trên toàn cầu, và nhu cầu tăng vững. Dự báo, giá kim loại quý sẽ tăng 8,3% trong năm nay và tăng 5,6% trong năm 2020. Giá kim loại quý có thể tăng cao hơn, do kinh tế toàn cầu giảm tốc sâu hơn kỳ vọng và bất ổn tăng cao. Trái lại, giá cả những mặt hàng này có thể giảm nếu USD tăng giá mạnh.

Sau ba quý tăng liên tiếp, giá vàng tiếp tục tăng 12,6% trong quý III/2019, chủ yếu là do nhu cầu về vàng vật chất tăng cao (dẫn đầu là các ngân hàng trung ương, nhất là NHTW Ấn Độ), lãi suất tại Mỹ giảm dần, bất ổn tăng cao trên toàn cầu. Dự báo, giá vàng sẽ tăng 9,5% trong năm nay và tăng 5,8% trong năm 2020, chủ yếu là do các NHTW tiếp tục nới lỏng tiền tệ và nhu cầu về vàng có thể tăng cao. Trong quý III/2019, giá bạc tăng 14,3% so với quý trước, và được dự báo tăng 3,1 trong năm nay, sau đó tiếp tục tăng thêm 4,9% vào năm 2020. Ở cấp độ thấp hơn, giá platinum tăng 4,7% trong quý III/2019, có thể tăng 2,2% trong năm 2019 và tăng 3,5% vào năm 2020. Như vậy, giá cả các mặt hàng kim loại quý đã chạm ngưỡng kỷ lục 25 năm (đạt được vào tháng 6/2019).

Hoàng Thế Thỏa

Nguồn: WB tháng 10/2019