Tăng trưởng vĩ mô tốt trở lại sẽ hỗ trợ TTCK
Nhất Thanh
Diễn biến phức tạp từ dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, cộng thêm việc nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) liên tục bán ròng đã trở thành “giọt nước tràn ly”, đẩy VN-Index giảm mạnh thời gian qua. Song trong góc nhìn dài hạn hơn, mỗi lần kinh tế vĩ mô của Việt Nam trở lại đường ray tăng trưởng sau những biến cố vĩ mô, dòng tiền khối ngoại cũng lập tức quay trở lại và là một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường đảo chiều tăng điểm. Đó là phân tích của Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA) trong báo cáo Tác động của dòng vốn ngoại đến TTCK Việt Nam.
“Dòng tiền của khối ngoại được coi là một chỉ dấu quan trọng cho xu hướng thị trường. Tùy từng thời điểm, dòng tiền này tạo ra lực cung - lực cầu rất lớn, là yếu tố quan trọng quyết định đến sự tăng trưởng của thị giá cổ phiếu nói riêng, chỉ số chứng khoán cũng như mặt bằng định giá toàn thị trường nói chung” các nhà phân tích VFCA nhận định. Điều này có thể kiểm chứng như năm 2007, vốn đầu tư gián tiếp (FII) lên tới 6,2 tỷ USD, giúp thị trường tăng mạnh trong giai đoạn đầu năm 2008, với VN-Index đóng cửa ngày 3/12/2008 đạt đỉnh ở mức 908,25 điểm.
Hay như sau giai đoạn 2010-2015 giao dịch ảm đạm trong bối cảnh nền kinh tế mới vào guồng hồi phục sau khủng hoảng kinh tế, năm 2016 đánh dấu bước chuyển mình của TTCK. Mặc dù, “hiện tượng bề mặt” cho thấy khối ngoại bán ròng, tuy nhiên nếu loại trừ lượng bán ròng VIC và VNM thì khối ngoại lại mua ròng trong bối cảnh VN-Index tăng đều. Xu hướng đầu tư rõ hơn trong năm 2017 khi khối ngoại mua ròng trên thị trường hơn 29.000 tỷ đồng, giúp thanh khoản TTCK bình quân ngày đạt 4.500 tỷ đồng, góp phần đưa VN-Index tăng tới 46,46%. Năm 2018, khối ngoại mua ròng hơn 44.000 tỷ đồng và 82% dòng tiền này được giải ngân trong 6 tháng đầu năm đã góp phần làm lên sự thăng hoa của VN-Index đóng cửa trên 1.200 điểm – mức cao nhất trong gần hai thập kỷ hoạt động của TTCK Việt Nam.
Đến năm 2020, đại dịch Covid-19 bùng phát khiến rủi ro của TTCK toàn cầu gia tăng là nguyên nhân dẫn đến việc khối ngoại bán ròng hàng chục phiên liên tiếp đẩy VN-Index giảm 30% tính từ đầu năm 2020. Trong đó, chỉ riêng ngày 19 và 20/3, 2 quỹ ETF nước ngoài sở hữu lượng tài sản ròng lớn nhất tại thị trường Việt Nam thực hiện cơ cấu đã khiến VN-Index giảm tới hơn 50 điểm, tương ứng với gần 7%.
Tuy vậy, nhìn rộng ra trong dài hạn, khi nhóm NĐT này trở lại với thị trường lúc dịch bệnh và nền kinh tế ổn định trở lại thì đây lại là nguồn lực cực kỳ quan trọng để đưa VN-Index hồi phục về vùng điểm cân bằng. Bởi Việt Nam là nơi hấp dẫn bậc nhất trong nhóm thị trường cận biên và mới nổi. “Hơn thế, các quỹ đầu tư tài chính luôn có áp lực giải ngân thay vì giữ tiền mặt quá lâu, do đó, trong dài hạn, nguồn tiền này sẽ trở thành động lực quan trọng góp phần giúp VN-Index có những nhịp hồi phục mạnh mẽ, khi nền kinh tế trở lại với chu kỳ tăng trưởng”, các chuyên gia của VFCA nhìn nhận.
Trong đó VFCA chỉ ra dòng vốn từ Hàn Quốc đã và sẽ tiếp tục trở thành chất xúc tác cho TTCK Việt Nam. Cùng với 4 làm sóng đầu tư của doanh nghiệp FDI Hàn Quốc vào Việt Nam, sự đổ bộ của dòng vốn FII Hàn Quốc những năm qua có thể nhìn rõ thông qua các quỹ đầu tư thụ động ETF như VFM VN30 ETF góp phần đưa dòng vốn của quỹ từ hơn 200 tỷ đồng năm 2014 lên mức 285,35 triệu USD. Hay nhóm quỹ đầu tư thuộc Công ty Quản lý quỹ Korea Invesment Management (KIM) trở thành cổ đông lớn của CTCK Bản Việt với tỷ lệ sở hữu 5,08% vào tháng 3/2018; đầu tư lớn vào Coteccons, Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình, Tập đoàn Đất Xanh…
Trước đó, KB Securities đã chi khoảng 33 triệu USD để mua gần 100% cổ phần của CTCK Maritime (MSI); Investment & Securities Co Ltd đã nâng sở hữu tại CTCK Woori CBV lên 96,15% vốn điều lệ. “Mạnh vì gạo, bạo vì tiền”, các công ty chứng khoán Hàn Quốc sau khi thành lập công ty 100% vốn tại Việt Nam hoặc thâu tóm các công ty chứng khoán Việt đều tăng vốn mạnh mẽ, dồn lực thúc đẩy dịch vụ cho vay ký quỹ margin để lấn sân thị phần môi giới.
“Chính dòng vốn đến từ Hàn Quốc đã phần nào đưa TTCK Việt Nam “thăng hoa” trong năm 2018 nhưng cũng là một trong những nguyên nhân khiến TTCK rơi vào cảnh “bế tắc” như hiện tại. Do vậy, NĐT nên chủ động theo dõi dòng tiền từ các nhóm NĐT, các quỹ đầu tư, các công ty chứng khoán Hàn Quốc. Việc nắm rõ khẩu vị mua bán của nhóm này có thể giúp tìm kiếm lợi ích hoặc phòng tránh rủi ro cho mình”, báo cáo của VFCA lưu ý.
Theo đó, NĐT có thể nhìn vào chiến lược của Quỹ Đầu tư cổ phiếu tăng trưởng Mirae Asset (MAGEF) với dòng vốn đến từ Hàn Quốc, từ đó có góc nhìn rõ hơn về chiến lược đầu tư chung của những NĐT tới từ Hàn Quốc. Nhìn chung, dòng vốn này chủ yếu được “rót” vào cổ phiếu của các công ty niêm yết dẫn đầu ngành, có giá trị vốn hóa lớn, thanh khoản cao, đặc biệt là các doanh nghiệp trong VN30. Có hiện tượng NĐT tổ chức Hàn Quốc mua khi VN30 lên, bán khi thị trường ở vùng trũng.
Một chất xúc tác khác được xem là động lực tăng trưởng cho TTCK Việt Nam trong thời gian tới đến từ những sản phẩm mới ra đời như Quỹ ETF VFMVN Diamond, hay như chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) đã khắc phục được vấn đề trớ trêu nhiều năm qua là cổ phiếu của các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, mức tăng trưởng qua các năm ổn định nhưng không phải lúc nào cũng còn room cho các NĐTNN. Sân chơi mới phục vụ nhu cầu của NĐTNN cũng mở ra cơ hội vàng cho NĐT trong nước, trong đó nổi bật là cơ hội đến từ những cổ phiếu lâu nay bị “kìm kẹp” do kín room ngoại, khiến dòng vốn nước ngoài không có lối vào.
“Tuy nhiên NĐT vẫn cần chờ đợi thời điểm thị trường chung ổn định trở lại”, các chuyên gia của VFCA khuyến nghị.