“Chính sách tín dụng cho hộ nghèo là một trong những “điểm sáng” trong các chính sách giảm nghèo”, nhận định của Quốc hội và Chính phủ cũng như xã hội càng thêm minh chứng cho hành trình kết quả hoạt động đầy ý nghĩa và tự hào của bao lớp thế hệ cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH).
Từ năm 2008 đến nay, vốn tín dụng chính sách đã giúp trên 4,1 triệu hộ vay vốn vượt qua ngưỡng nghèo; thu hút, tạo việc làm cho hơn 2,3 triệu lao động, trên 74 ngàn lao động thuộc gia đình chính sách được vay vốn đi làm việc ở nước ngoài; hơn 2,94 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập; xây dựng trên 12,3 triệu công trình nước sạch và vệ sinh môi trường ở nông thôn; xây dựng gần 105 nghìn căn nhà cho hộ gia đình vượt lũ đồng bằng sông Cửu Long, trên 558 ngàn căn nhà cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách và nhà phòng, tránh bão, lụt khu vực miền Trung và xây dựng hơn 4,4 nghìn căn nhà ở xã hội theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ;...
Đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau
Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã khẳng định vai trò và sứ mệnh của một mô hình quản lý vốn tín dụng chính sách đặc thù, sáng tạo, duy nhất của Việt Nam huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và cả xã hội tham gia thực hiện chương trình giảm nghèo bền vững.
Không chỉ nỗ lực tròn vai thực hiện ủy thác vốn tín dụng chính sách đến đúng đối tượng, quản lý và bảo toàn tốt nguồn vốn Nhà nước, mà hơn thế, từ sự thấu hiểu cuộc sống của người dân đã góp phần cùng Chính phủ kiến tạo những giá trị mới cho chính sách tín dụng từ việc hoàn thiện hệ thống các chính sách, khơi dậy những nguồn lực mới, đặc biệt là định hướng dòng vốn vào các mô hình phát triển kinh tế có tác động lan tỏa sâu giúp người dân đi nhanh hơn để không chỉ không bị lùi lại phía sau mà rút ngắn khoảng cách hội nhập kinh tế phía trước.
Đặc biệt,10 năm thực hiện Chiến lược phát triển NHCSXH (2011 - 2020), sự ra đời của 2 chương trình tín dụng là cho vay hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo được coi là bước đột phá bù lấp vào những khoảng trống chính sách, giảm nguy cơ tái nghèo ở những vùng lõi nghèo như Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ thiên tai, dịch bệnh luôn rình rập, cùng với kiến thức canh tác nuôi trồng của người dân còn hạn hẹp.
Các chương trình tín dụng tạo dựng ngày càng thâm nhập sâu rộng không chỉ giúp người nghèo và đối tượng chính sách có cơ hội nâng cao chất lượng sống, mà còn giảm thiểu rủi ro như cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, giải quyết việc làm, cho vay phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số, miền núi,...
NHCSXH cũng đã kịp thời tham mưu cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ huy động các nguồn lực tài chính để tạo lập nguồn vốn cho vay các chương trình tín dụng chính sách theo định hướng lớn, lâu dài. Đồng thời, nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng với việc lồng ghép vai trò chính quyền địa phương trên cả phương diện người cung ứng vốn, hỗ trợ người dân tạo dựng sinh kế và giám sát hiệu quả nguồn vốn vay.
Đỉnh cao của việc kết nối cả hệ thống chính trị - xã hội với công cuộc giảm nghèo bền vững đó là NHCSXH chủ động tham mưu cho Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội. Kết quả là nguồn vốn ủy thác địa phương trong 5 năm đã tăng thêm 14.620 tỷ đồng, đưa tổng nguồn vốn ủy thác địa phương đến nay đạt 18.466 tỷ đồng. Riêng năm 2019 tăng 3.634 tỷ đồng, gần bằng cả giai đoạn trước khi có Chỉ thị số 40/CT-TW.
Cùng với 3.831 sáng kiến và 74 đề tài được công nhận, trong đó có 01 đề tài cấp Nhà nước, 04 đề tài cấp bộ, 69 đề tài cấp cơ sở (giai đoạn 2008 - 2019) ứng dụng vào thực tế đã mang đến một bức tranh đầy màu sắc trong hoạt động tín dụng chính sách trong gần 20 năm qua.
Đặc biệt, đích đến Chiến lược phát triển 10 năm của NHCSXH đã trong tầm tay với cả các chỉ tiêu định lượng và định tính đã góp phần giúp tỷ lệ nghèo tiếp cận đa chiều năm 2019 ước khoảng 5,7%, giảm 4,11% so với năm 2016. Đồng thời góp phần chung tay cùng cả nước xây dựng 4.806 xã (đạt 53,92%) và 111 huyện được công nhận đạt chuẩn NTM, vượt 3,92% so với mục tiêu giai đoạn 2010 - 2020.
Bên cạnh đó, NHCSXH đã xây dựng, phát triển và thực hiện thành công các dự án hiện đại hóa tin học thống nhất trong toàn hệ thống nhằm hội nhập với hệ thống ngân hàng trong khu vực và trên thế giới theo Chiến lược phát triển NHCSXH từng giai đoạn. Cùng với trên 215.000 tỷ đồng nguồn vốn đang hiện hữu cho 6,5 triệu hộ vay, chúng ta tin tưởng những thành quả hỗ trợ giảm nghèo trong năm 2020 của NHCSXH sẽ còn sáng rõ hơn. Đây là nền tảng để NHCSXH bước tiếp trên con đường phát triển, phát huy vai trò cũng như sứ mệnh của một Ngân hàng chuyên biệt vì người nghèo và các đối tượng chính sách, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong tiền trình phát triển đất nước.
Tiếp sức cho những kế hoạch thoát nghèo
Những mô hình kinh tế năng động mà NHCSXH đang truyền dẫn, thắp lửa trong cộng đồng đã và đang góp phần đưa kết nối hộ nghèo và các đối tượng chính sách vào các chuỗi sản xuất lớn có giá trị gia tăng cao hơn. Đây cũng là hướng đi mà NHCSXH cùng các địa phương đang xây dựng để nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất từ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội trong những năm tới.
Giám đốc NHCSXH tỉnh Ninh Thuận Hoàng Liên Sơn cho biết “phương châm hoạt động của ngân hàng không để người nghèo có nhu cầu và đủ điều kiện vay không được tiếp cận vốn”. Từ đó dòng vốn tín dụng đã đáp ứng tại 100% làng xã, thắp lên những nhiệt huyết lao động đổi đời.
Từ năm 2008 đến nay, vốn tín dụng chính sách đã giúp trên 4,1 triệu hộ vay vốn vượt qua ngưỡng nghèo
Gia đình bà Lê Thị Đức ở thôn Hiệp Hòa, xã Phước Thuận, huyện Ninh Phước trước đây một tấc đất cắm dùi chẳng có, bởi căn nhà hiện tại cùng 1,2 xào trồng cỏ là đất dự phòng của xã cấp cho. Thu nhập chủ yếu trông chờ vào làm mướn, nên nghèo khổ đeo bám 2 vợ chồng bà quá nửa đời người. Năm 2013 gia đình được vay 10 triệu đồng từ NHCSXH về mua một cặp bò đã trở thành bước đổi đời với bà. Biết sức khỏe mình ngày một yếu không thể làm mướn mãi, vợ chồng bà dành thu nhập từ bò mở rộng nuôi thêm dê. Đến năm 2015 gia đình bà thoát nghèo và tiếp tục vay vốn hộ mới thoát nghèo 43 triệu đồngnuôi 4 con bò và 30 con dê. “Nhờ NHCSXH mới có nguồn vốn vay để nuôi dê, mỗi năm xuất 2 lứa, mỗi lứa 15 con, trừ giống còn lời 50 triệu đồng, bê con mỗi năm cũng bán được 2 con được thêm hơn 20 triệu”, bà Đức phấn khởi cho biết.
Gia đình bà Phú Thị Tráng, dân tộc Chăm ở khu phố 12 thị trấn Phước Dân. Vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng phục vụ người nghèo đến năm 2017 gia đình bà đã thoát nghèo sau nhiều năm chăm chút cho nghề làm gốm Bàu Trúc của ông cha để lại. Hiện xưởng gốm của bà tạo việc làm cho 8 lao động. Kinh nghiệm và tinh thần vượt khó đã giúp bà truyền lửa trong vai Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn. “Hiện nhiều người đã thoát nghèo nên trả vốn, trả tiền vay học sinh, sinh viên, nên thành viên của tổ chỉ còn 59 hộ vay với dư nợ 2,2 tỷ đồng”, bà cho biết. Niềm vui hơn cả của bà là thành quả của việc vay vốn học sinh, sinh viên cho hai người con ăn học. Trong đó cô con gái lớn Trượng Tha Mai Trang Thảo đã hoàn thành ước mơ học Trung cấp văn thư lưu trữ TP. Hồ Chí Minh. Hiện Thảo đang là Phó bí thư Đoàn thị trấn và viết tiếp ước mơ của mẹ, hỗ trợ nhiều hơn đồng bào Chăm quê hương thoát nghèo. “Dự nợ của Đoàn Thanh niên thị trấn là 13 tỷ đồng với 9 tổ, 423 hộ vay”, Thảo kể vanh vách. Vốn tín dụng chính sách thêm hiệu quả khi Đoàn Thanh niên thị trấn giới thiệu NHCSXH cho vay theo mô hình định hướng.
Tính đến thời điểm này tỉnh Ninh Thuận thực hiện 15 chương trình tín dụng có tổng dư nợ 2.200 tỷ đồng, với 96,8 nghìn hộ đang có dư nợ. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bình cho biết “Ninh Thuận có điều kiện khó khăn về khí hậu, tuy nhiên nợ quá hạn không cao. Điều này nói lên hiệu quả của đồng vốn vay ưu đãi là rất tốt”.
NN