Các kiến nghị liên quan đến phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa; thanh toán không dùng tiền mặt

KIẾN NGHỊ CỬ TRI LIÊN QUAN ĐẾN PHỐI HỢP CSTT VÀ CSTK;

THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT

 

* Tăng cường công tác cải cách chính sách để giảm dần giao dịch bằng tiền mặt và tăng cường thanh toán qua ngân hàng. (Cử tri thành phố Hồ Chí Minh)

NHNN đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy TTKDTM, tăng cường thanh toán qua ngân hàng, cụ thể: Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động TTKDTM, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong phát triển TTKDTM; Tăng cường công tác quản lý thanh toán bằng tiền mặt và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán; Chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả cơ sở hạ tầng và công nghệ phục vụ TTKDTM, nhất là thanh toán điện tử; Tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống TTKDTM; các dịch vụ, phương tiện thanh toán điện tử được phát triển mạnh và đa dạng với nhiều sản phẩm; Phát triển dịch vụ tài khoản cá nhân (với trên 74,9 triệu tài khoản) thu hút vốn nhàn rỗi từ mọi tầng lớp dân cư và tạo điều kiện mở rộng dịch vụ TTKDTM hiện đại trong nền kinh tế; Phối hợp với các bộ, ngành triển khai tích cực Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với thu phí dịch vụ công như thuế, điện, nước, học phí, viện phí và chi trả các chương trình an sinh xã hội.

Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2019, Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ và Quyết định 2545/QĐ-TTg, trong đó tập trung vào các giải pháp sau:

- Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong hoạt động thanh toán và các dịch vụ thanh toán mới; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật để thúc đẩy TTKDTM, hạn chế việc thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch thanh toán trong nền kinh tế như: Nghiên cứu xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Nghị định số 80/2016/NĐ-CP về TTKDTM và Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 222/2013/NĐ-CP về thanh toán bằng tiền mặt; Phối hợp với Bộ Tài chính công khai chi tiết danh mục các giao dịch bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng; Nghiên cứu đề xuất Chính phủ sửa đổi các quy định của pháp luật để khuyến khích TTKDTM đối với các giao dịch về bất động sản;

- Xây dựng, hoàn thiện và nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia tạo cơ sở để triển khai các sản phẩm, dịch vụ thanh toán mới, như hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng, hệ thống bù trừ điện tử cho các giao dịch thanh toán bán lẻ (ACH);

- Tăng cường ứng dụng các dịch vụ TTKDTM mới, hiện đại, áp dụng các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn tiên tiến;

- Giám sát các hệ thống thanh toán đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả; tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán điện tử; xây dựng, áp dụng các tiêu chuẩn an toàn bảo mật thanh toán theo chuẩn quốc tế;

   - Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ hiệu quả, tạo lập niềm tin đối với người sử dụng dịch vụ.

   Các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm thúc đẩy TTKDTM, giảm dần giao dịch thanh toán bằng tiền mặt trong nền kinh tế, đẩy mạnh thanh toán điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 theo Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ ngày 01/01/2019.

* Với những cảnh báo về sức ép của lạm phát, tỷ giá hối đoái, cử tri đề nghị Chính phủ cho biết đã có những chỉ đạo cụ thể nào để phòng ngừa, ngăn chặn những tác động tiêu cực nói trên. (Cử tri thành phố Đà Nẵng)

Ngay từ đầu năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2018, trong đó chỉ đạo: “Điều hành đồng bộ các chính sách vĩ mô, kết hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt và thận trọng với chính sách tài khóa chặt chẽ, kỷ luật, kỷ cương và các chính sách khác; phấn đấu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) đạt 6,7%, kiểm soát tốc độ tăng giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4%. Tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với cân đối vĩ mô, diễn biến lạm phát và thị trường tiền tệ”.

Trong quá trình điều hành, Chính phủ luôn theo dõi sát tình hình kinh tế-xã hội. Trong tháng 6/2018, khi áp lực lạm phát ở mức cao (CPI tăng 4,67% so với cùng kỳ), Chính phủ đã lập tức chỉ đạo tại Nghị quyết phiên họp thường kỳ tháng 6 như sau: “Theo dõi sát diễn biến thị trường, rà soát lại kế hoạch điều chỉnh giá hàng hóa cơ bản và dịch vụ trên cơ sở các kịch bản mới về lạm phát, đề xuất kịch bản điều hành giá chung phù hợp”. Theo đó, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ ngành và NHNN đề xuất kịch bản điều hành giá và kiểm soát lạm phát ở mức phù hợp trong các tháng tiếp theo của năm 2018.

Trong thời điểm tỷ giá có dấu hiệu căng thẳng (tháng 6 và tháng 7/2018), Chính phủ đã chỉ đạo sát sao đối với NHNN trong việc triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý ngoại hối, xây dựng kịch bản điều hành tỷ giá, hạn chế các tác động tiêu cực của những biến động kinh tế tài chính thế giới, chủ động trong công tác truyền thông. NHNN đã kịp thời điều hành đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường, đảm bảo các giao dịch ngoại tệ diễn ra thông suốt, kết hợp đẩy mạnh truyền thông với niêm yết tỷ giá bán ngoại tệ ở mức hợp lý và can thiệp bán ngoại tệ khi cần thiết, điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp giữa tỷ giá với các công cụ chính sách tiền tệ khác nhằm duy trì lòng tin đối với VND, giảm đô-la hóa nền kinh tế.

Điều hành chính sách tiền tệ phối hợp chặt chẽ với các chính sách vĩ mô, nhất là chính sách tài khóa, trong đó: (i) Lãi suất và thị trường tiền tệ ổn định tạo điều kiện thuận lợi phát hành thành công 196.797 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ với lãi suất giảm khoảng 0,18-0,98%/năm so với cuối năm 2017, kỳ hạn dài lên đến 15-30 năm, hỗ trợ quá trình tái cơ cấu nợ công, giảm chi phí trả lãi cho ngân sách và phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ, gián tiếp giảm chi phí vay vốn cho nền kinh tế; (ii) Phối hợp chặt chẽ trong điều tiết số dư tiền gửi của kho bạc nhà nước tại NHNN và TCTD để ổn định thanh khoản thị trường; hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán; (iii) Tăng cường phối hợp 04 Bộ (Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch – Đầu tư và NHNN) theo Quy chế phối hợp trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô.

Nhờ đó, việc kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá đã đạt được những kết quả tích cực. Lạm phát được kiểm soát ở mức thấp 3,54%, lạm phát cơ bản đạt 1,48% tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện điều chỉnh tăng giá các mặt hàng Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục mà vẫn giữ lạm phát CPI trong khoảng mục tiêu. Tỷ giá và thị trường ngoại hối năm 2018 tương đối ổn định, thanh khoản thị trường được đảm bảo, các giao dịch ngoại tệ diễn ra thông suốt, các nhu cầu mua ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Trong điều kiện nhiều đồng tiền trên thế giới và trong khu vực mất giá mạnh so với đồng USD1 thì việc duy trì tỷ giá VND/USD như hiện nay là một nỗ lực đáng ghi nhận của Chính phủ và NHNN.

Năm 2019, bên cạnh những thuận lợi, kinh tế Việt Nam vẫn phải đối mặt với những khó khăn, thách thức từ những biến động khó lường trên thị trường tài chính quốc tế. Để củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, tiếp tục thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 01/01/2019 và NHNN đã ban hành Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 08/01/2019. Trong đó, tiếp tục có giải pháp điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt và thận trọng, phối hợp hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, nhất quán mục tiêu xuyên suốt là duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.