Báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu tháng 10/2020 của Quỹ tiền tệ quốc tế (IFM) nhận định, kinh tế thế giới đang phục hồi sau khi chạm đáy trong suốt cuộc Đại phong tỏa hồi tháng 4/2020. Nhưng với dịch Covid-19 còn đang tiếp diễn, quá trình mở cửa tại nhiều quốc gia đã chậm lại và một số nước phải thực hiện phong tỏa từng phần để bảo vệ nhóm dân cư dễ tổn thương, kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều trở ngại để quay lại mức như trước đại dịch.
Theo Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu tháng 10, IMF dự báo năm 2020, tăng trưởng toàn cầu giảm 4,4%, mức độ giảm sút này ít nghiêm trọng hơn so với dự báo 4,9% được đưa ra tại Báo cáo cập nhật hồi tháng 6/2020. Báo cáo mới đã phản ánh mức tăng trưởng GDP toàn cầu trong Quý II tốt hơn so với đánh giá trước đó. Sự phục hồi chủ yếu diễn ra ở các nền kinh tế phát triển - nơi có các hoạt động được cải thiện sớm hơn dự kiến sau khi các biện pháp phong tỏa được nới lỏng vào tháng 5 và tháng 6.
Các chỉ báo cũng cho thấy có sự phục hồi mạnh mẽ hơn trong Quý III/2020 và kỳ vọng từng bước được củng cố hơn trong năm 2021. Quá trình phục hồi dường như phụ thuộc các biện pháp giãn cách xã hội cho tới khi các rủi ro sức khỏe được giải quyết và các quốc gia có thể phải sẽ thắt chặt các biện pháp ngăn chặn tùy theo sự lây lan của virus.
Năm 2021, tăng trưởng toàn cầu được dự báo đạt 5,2%, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với Báo cáo cập nhật tháng 6/2020. Sự hồi phục của kinh tế thế giới trong năm 2021 diễn ra ngay sau sự sụt sảm sâu trong năm 2020 cho thấy kinh tế thế giới sẽ chỉ tăng ở mức khiêm tốn khoảng 0,6% giai đọan 2020 – 2021 so với năm 2019.
Báo cáo tháng 10 của IMF cũng dự đoán, tăng trưởng của nhóm các nền kinh tế phát triển giảm 5,8% (so với mức giảm 8% tại Báo cáo tháng 6) trong năm 2020, và sẽ phục hồi đạt mức 3,9% năm 2021 (thấp hơn 2% so với mức tăng trưởng của năm 2019). Kinh tế Mỹ được dự báo giảm 4,3% trong năm nay trước khi tăng trưởng trở lại ở mức 3,1% vào năm 2021. Trong khi đó, khu vực đồng euro có mức giảm sâu hơn khoảng 8,3% (2020) và phục hồi ở mức 5,2% năm 2021.
Nhóm các nền kinh tế thị trường mới nổi và đang phát triển cũng được dự báo tăng trưởng -3,3% năm 2020, và đạt mức 6% vào năm 2021. Trung Quốc là nước có triển vọng tăng trưởng mạnh nhất so với đa số các quốc gia trong nhóm này với mức tăng dự báo là 1,9% (2020) và 8,2% (2021).
Trong trung hạn, báo cáo dự báo sau khi phục hồi vào năm 2021, tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại ở mức 3,5%. Điều này cho thấy trong giai đoạn 2020-2025, cả các nền kinh tế phát triển lẫn thị trường mới nổi khó có khả năng hồi phục theo kịp lộ trình được dự kiến như trước đại dịch xảy ra. Đây cũng là một trở ngại nghiêm trọng cho mục tiêu cải thiện mức sống trung bình ở tất cả các nhóm quốc gia.
Về lạm phát, trong khi giá của vật tư y tế tăng và giá cả hàng hóa tiêu dùng tăng trở lại từ sau khi giảm mạnh vào tháng 4, các hiệu ứng của tổng cầu yếu đã lớn hơn tác động của gián đoạn nguồn cung. Kết quả là lạm phát tại các nền kinh tế phát triển tiếp tục ở mức thấp hơn so với trước đại dịch. Tại các nền kinh tế thị trường mới nổi và đang phát triển, lạm phát giảm mạnh trong giai đoạn đầu của dịch bệnh, mặc dù sau đó tăng trở lại ở một số quốc gia. Theo báo cáo, lạm phát tại nhóm các nền kinh tế phát triển được dự báo ở mức 0,8% năm 2020 và tăng lên 1,6% vào năm 2021, sau đó ổn định ở mức 1,9%. Trong nhóm các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, lạm phát năm nay khoảng 5% và giảm còn 4,7% trong trung hạn.
Báo cáo của IMF cũng nhận định, dịch bệnh có thể đảo ngược các tiến bộ đạt được kể từ những năm 1990 trong việc giảm nghèo đói và sẽ làm gia tăng bất bình đẳng. Gần 90 triệu người có thể rơi vào tình trạng cực kỳ nghèo đói với mức thu nhập ít hơn 1,90 USD/ngày trong năm nay. Ngoài ra, việc đóng cửa trường học trong giai đoạn dịch bệnh gây ra một thách thức mới đáng kể có thể tác động nghiêm trọng đến nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, các điều chỉnh giảm tiềm năng tăng trưởng cũng đồng nghĩa với việc nguồn thu trong trung hạn giảm so với dự kiến trước đó, làm gia tăng khó khăn trong việc thanh toán các nghĩa vụ nợ. Do đó, triển vọng tăng trưởng trung hạn thấp đi kèm với sự dự báo gia tăng đáng kể nợ công.
Các dự báo của IMF được xây dựng trên giả định sự giãn cách xã hội sẽ tiếp tục vào năm 2021 nhưng sau đó được nới lỏng dần cùng với những tiến bộ về các liệu pháp điều trị và việc tiếp cận với văc xin. Mức độ lây lan dịch bệnh cũng được giả định sẽ được kiềm chế ở mức thấp vào cuối năm 2022. Các dự báo trong trung hạn cũng giả định suy thoái sẽ để lại những tổn thương trong các nền kinh tế và đòi hỏi những thay đổi về cấu trúc, tác động đến tiềm năng tăng trưởng.
MHN (theo IMF)