Cẩn trọng với bẫy đầu tư Forex
Đỗ Lê
Bánh vẽ siêu lợi nhuận
Gõ từ khóa “sàn Forex” và chỉ mất 0,3 giây để thấy khoảng 1.140.000 kết quả liên quan hiện ra. Mỗi người trong chúng ta hàng tuần, thậm chí hàng ngày vẫn nhận được những lời mời gọi qua điện thoại, zalo, facebook… hay thậm chí từ chính người thân, bạn bè tham gia vào các sàn Forex (sàn giao dịch ngoại hối ảo) hay vào một loại tiền ảo nào đó. Thực tế này cho thấy mức độ phổ cập của các loại hình trên là điều không còn phải bàn. Cũng không quá khó hiểu khi trong một ma trận bủa vây bởi những lời cam kết về lợi nhuận “khủng”, có thể gấp đôi, gấp ba hay thậm chí hàng trăm lần vốn bỏ ra như vậy, việc hàng ngày có thêm các lớp “nhà đầu tư” mới tham gia là điều không khó để mường tượng.
Như vậy, lý do chính khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền tham gia vào các loại hình giao dịch này chính là “tiềm năng” lợi nhuận mang lại. Chỉ cần bỏ ra một phần vốn lớn nhỏ tùy khả năng, trong thời gian ngắn có thể thu về lợi nhuận gấp nhiều lần, trong khi lại có cái “mác” là “nhà đầu tư” nên rất ít người đã không thể vượt qua cám dỗ này. Theo ông Đinh Hồng Quân – Tổng giám đốc Công ty cổ phần Ngân Lượng, sở dĩ việc các sàn Forex nở rộ chính là vì lợi nhuận khổng lồ hứa hẹn mang lại. Bởi tâm lý chung của mọi người là luôn muốn tiền của mình sinh được lợi nhuận tốt và đấy là một nhu cầu rất bình thường nhưng việc đầu tư vào các kênh thực (chứng khoán, gửi tiền ngân hàng, đầu tư bất động sản…) đều khó mang lại lợi nhuận cao trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay. Trong khi đó, các lời mời gọi, tiếp cận từ các sàn Forex, các môi giới thì vẫn đầy rẫy hàng ngày và dường như đánh trúng tâm lý muốn tìm kênh đầu tư lợi nhuận cao của mọi người.
Theo các chuyên gia, việc chỉ thấy cam kết lợi nhuận cao là hào hứng và sẵn sàng bỏ tiền tham gia mà không biết cụ thể sản phẩm đầu tư ấy “người thật, việc thật” thế nào thì rủi ro là vô cùng lớn. Không chỉ là rủi ro cho chính người bỏ tiền đầu tư, mà còn là rủi ro bị lôi kéo và sau đó trở thành người lôi kéo những người khác tham gia. Khi đầu tư vào tiền ảo nhưng mất là tiền thật thì sẽ dẫn đến rất nhiều hệ lụy, cả về tổn thất tài sản, đạo đức và vô số hệ lụy xã hội khác.
Chưa hết, nếu ai đó cho rằng tiền bỏ ra là của mình và chấp nhận mất nếu kênh đầu tư ảo kia biến mất vào “một ngày đẹp trời nào đó” thì như vậy trách nhiệm với xã hội và trước pháp luật là chưa đủ. “Khi chúng ta tham gia vào các sản phẩm hay kênh đầu tư chưa được cơ quan quản lý của Việt Nam cấp phép, thì không chỉ rủi ro mất tiền lớn mà còn bị xem là một hoạt động tiếp tay và có sai phạm về mặt pháp lý”, ông Đinh Hồng Quân nhận định.
Mất tiền và hơn thế nữa
Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú khẳng định, theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ các TCTD được phép kinh doanh ngoại hối mới được phép mua bán và cung ứng các dịch vụ mua bán ngoại tệ, thực hiện những dịch vụ phái sinh trên thị trường trong nước và quốc tế… Còn các tổ chức, cá nhân khi muốn thực hiện các giao dịch mua – bán ngoại tệ cũng như giao dịch phái sinh sẽ thực hiện tại các TCTD được phép.
“Hiện NHNN chưa cấp phép cho bất cứ sàn giao dịch Forex nào, nên tất cả các sàn đang hoạt động là không đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật. Những cá nhân nào tham gia đầu tư vào đây là đang tiếp tay cho các hoạt động vi phạm pháp luật”, Phó Thống đốc nói và khuyến cáo: “Người dân cần quan tâm đến tính chất pháp lý của các tổ chức như vậy và những người đầu tư vào các hình thức như vậy rất rủi ro và nếu khi rủi ro phát sinh sẽ không được pháp luật bảo vệ”.
Trong khi đó, cảnh báo về một sàn giao dịch Forex cụ thể là Liber Forex (là sàn giao dịch tài chính được quảng cáo đến từ Anh quốc), Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho biết hiện sàn này đã thu hút được nhiều người tham gia, với nhiều gói đầu tư và lãi suất rất cao, có thể tới 192%/năm. Liber Forex có dấu hiệu của hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. “Mọi hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với đối tượng không phải là hàng hóa như hình thức thu hút đầu tư của Liber Forex là hoàn toàn trái phép và đều bị cấm”, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh.
Ông Đỗ Thắng Hải thông tin, vừa qua thông qua Đài truyền hình Việt Nam, Bộ Công thương đã có những cảnh báo liên quan đến hoạt động của sàn này. Đồng thời, Bộ Công thương cũng khuyến cáo người dân không nên tham gia đầu tư, giao dịch với các chủ thể này để tránh các rủi ro. Trong đó, rủi ro trực diện là về thiệt hại tài sản. Mọi giao dịch của người tham gia đều thông qua tài khoản được mở trên hệ thống internet mà không có cơ quan quản lý tại Việt Nam cấp phép. Do đó trong trường hợp có các vấn đề rủi ro liên quan đến hệ thống thì kết quả đầu tư của người tham gia đều không được bảo đảm. Bên cạnh đó, tiền người tham gia nộp vào hệ thống là tiền thật, trong khi những lợi ích hay hoa hồng được ghi nhận trên hệ thống là các loại tiền ảo hay ví điện tử. Những loại ví và tiền ảo này đều không được cơ quan quản lý nhà nước thừa nhận là công cụ thanh toán hợp pháp. Bộ Công thương cũng đã nhiều lần cảnh báo cho người dân liên quan đến những hình thức tương tự.
Ngoài rủi ro thiệt hại về tài sản thì người tham gia còn đang tiếp tay cho hoạt động bất hợp pháp. “Các tổ chức, cá nhân tham gia, vận động người tham gia đầu tư thông qua sàn đều có thể bị xử lý theo Điều 217a, Bộ Luật Hình sự và có thể bị xử phạt tới 5 tỷ đồng hoặc 5 năm tù giam. Với các căn cứ thông tin thu thập được, Bộ Công thương đã có văn bản cung cấp thông tin về dấu hiệu kinh doanh đa cấp trái phép tới cơ quan công an liên quan để điều tra và xử lý theo thẩm quyền”- ông Đỗ Thắng Hải cho biết.