Tiếp tục điều hành CSTT chủ động, linh hoạt
Đỗ Lê
Phát biểu tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2021 diễn ra chiều 31/3 tại Hà Nội, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, Chính phủ thống nhất đánh giá, tình hình kinh tế - xã hội quý I đạt được nhiều kết quả rất tích cực, thể hiện ở hầu hết các chỉ số đều tốt hơn so với cùng kỳ năm ngoái; trong khi kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì ổn định, chỉ số CPI được kiểm soát ở mức thấp (CPI bình quân quý I chỉ tăng 0,29% so với cùng kỳ năm 2020). Cỗ xe “tam mã” của nền kinh tế (tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu) tiếp tục tăng trưởng tốt. Đặc biệt, tăng trưởng GDP quý I đạt 4,48% (cùng kỳ năm ngoái tăng 3,68%), dù chưa phải cao nhưng cho thấy đà phục hồi mạnh mẽ…
Tuy nhiên bên cạnh các kết quả và diễn tiến tích cực, Chính phủ cũng cho rằng nền kinh tế còn phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, nhất là diễn biến phức tạp của dịch COVID-19. Cùng với đó, vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm trong thời gian tới, như: Số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng cao; thị trường lao động, việc làm còn nhiều khó khăn; hiện tượng sốt đất đã diễn ra ở nhiều khu vực, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nền kinh tế… Do đó, việc đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,5% năm 2021 là thách thức lớn, đòi hỏi cần có sự chung sức, đồng lòng của Chính phủ, doanh nghiệp và người dân.
Chính phủ khẳng định, cần tiếp tục nỗ lực thực hiện mục tiêu kép, vận dụng linh hoạt các chính sách kinh tế vĩ mô, phù hợp với các kịch bản để ứng phó với các diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới và khu vực. Đặc biệt, tiếp tục đề cao cảnh giác, tuyệt đối không chủ quan, xem nhẹ trong phòng chống dịch Covid-19. “Cương quyết không để dịch bệnh lây lan, bùng phát trở lại trong cộng đồng. Có làm tốt việc này thì mới có thể duy trì được đà tăng trưởng như hiện nay”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nhấn mạnh.
Phát biểu tại buổi họp báo, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú cho biết, NHNN sẽ tiếp tục việc điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hiệu quả, giữ ổn định mặt bằng lãi suất để giúp kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh. Trong đó về điều hành lãi suất, theo số liệu đánh giá về cả nhiệm kỳ 2016-2020 vừa qua, lãi suất là một trong những chỉ số có những cải thiện tích cực nhờ triển khai rất quyết liệt. So với mặt bằng đầu năm 2015-2016, lãi suất huy động đã giảm khoảng 2,3%; lãi suất cho vay bình quân đã giảm 3,6%. Đến nay, lãi suất cho vay tối đa với các lĩnh vực ưu tiên chỉ 4,5%; giảm khoảng 2,5% so với năm 2016. Tất cả các mức lãi suất cho vay bình quân của Việt Nam hiện nay thấp hơn mức lãi suất bình quân của ASEAN+4.
Đến thời điểm hết tháng 3, CPI tăng rất thấp trong khi tăng trưởng GDP dù chưa được như kỳ vọng nhưng cũng đang cho thấy triển vọng tích cực, dư nợ tín dụng cũng đang có chiều hướng tích cực. Vì vậy, theo Phó Thống đốc Đào Minh Tú, việc điều hành lãi suất thời gian tới vẫn trên quan điểm ưu tiên lớn nhất là tạo và duy trì sự ổn định. “Việc điều hành lãi suất hiện nay đang được xem là ổn định nên sẽ tiếp tục duy trì sự ổn định này, kể cả với lãi suất huy động và cho vay”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Tuy nhiên, NHNN cũng luôn cảnh giác và thận trọng với những dấu hiệu, những tác động của kinh tế thế giới và diễn biến trong nước. Ví dụ, một số dự báo cho thấy giá nhiên liệu năm nay có thể tăng tới 30%; hay cần theo dõi chặt việc dịch chuyển giữa các dòng vốn từ thị trường tiền tệ sang thị trường trái phiếu, thị trường chứng khoán, bất động sản… để điều hành chính sách hợp lý, nhưng trên tinh thần ổn định. “Nếu như những chỉ số và diễn biến liên quan tích cực thì NHNN sẽ điều hành giảm cả lãi suất huy động và cho vay. Và mặt khác vẫn yêu cầu tất cả các tổ chức tín dụng tập trung giảm bớt các chi phí tạo điều kiện để giảm tiếp lãi suất cho các doanh nghiệp”, Phó Thống đốc cho biết.
Hiện tượng sốt đất trên diện rộng không chỉ là vấn đề được Chính phủ nhắc tới mà cũng là vấn đề được quan tâm tại buổi họp báo vừa qua, với lo ngại việc quản lý đối với dòng tín dụng chảy vào kênh bất động sản. Về vấn đề này, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên là việc có các nhóm đối tượng cơ hội, tung tin không chính xác để kiếm lợi nhuận từ việc đầu cơ. Còn về phía ngành Ngân hàng, câu chuyện dịch chuyển dòng vốn từ thị trường tiền tệ sang các thị trường khác là nội dung luôn được quan tâm trong quản lý hoạt động tiền tệ ngân hàng. Theo đó NHNN thường xuyên kịp thời cảnh báo cho các tổ chức tín dụng khi có những dấu hiệu không đảm bảo ổn định cũng như có những dấu hiệu rủi ro nếu không kiểm soát được. “Lĩnh vực tín dụng bất động sản được quản lý rất chặt chẽ trong suốt những năm qua”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.
Theo số liệu thống kê đến 15/3, dư nợ cho vay bất động sản tăng khoảng 2,13% - cao hơn tốc độ tăng tín dụng chung 2,04% hiện nay của nền kinh tế (cũng là mức tăng rất tích cực so với cùng kỳ năm ngoái khi chỉ tăng 1,3%). Trong đó, tín dụng đối với bất động sản có hai lĩnh vực: Một là tín dụng vào những đối tượng kinh doanh bất động sản, những phân khúc thị trường cao cấp như các dự án nghỉ dưỡng, biệt thự… mà khả năng thanh khoản cũng như hiệu quả đầu tư trong tương lai có thể không cao. Đây là những đối tượng mà ngành Ngân hàng đang kiểm soát chặt chẽ, kể cả có những chế tài trực tiếp và gián tiếp đối với các tổ chức tín dụng.
Hai là với lĩnh vực tín dụng đầu tư để giúp cho việc thanh khoản của các loại sản phẩm hàng hóa tiêu dùng bất động sản, như nhà ở thu nhập thấp, các phân khúc nhà giá rẻ, nhà thương mại phục vụ cho nhu cầu sử dụng của người dân… vẫn được NHNN giao cho các NHTM quan tâm triển khai. “Trước tình hình bất động sản có những dấu hiệu nóng như vậy, NHNN đã giám sát và có các cảnh báo với các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, trong phần tăng tín dụng 2,13% này, không phải tất cả các tổ chức tín dụng mà chỉ một vài tổ chức tín dụng cho vay có thể nhanh hơn so với bình thường trước đây”, Phó Thống đốc thông tin.