Tháo gỡ vướng mắc để thúc đẩy đầu tư

Tháo gỡ vướng mắc để thúc đẩy đầu tư

Dương Công Chiến

Sáng 6/1, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu… Đa số ý kiến nhất trí việc sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư công (Điều 1 dự thảo Luật) nhưng, cần có quy định cụ thể về trách nhiệm các chủ thể được phân quyền trong việc bảo đảm tính hiệu quả sử dụng nguồn lực, tính tuân thủ, công khai, minh bạch khi tổ chức thực hiện.

Có ý kiến đề nghị cân nhắc, vì quy định như hiện nay nhằm mục đích kiểm soát chặt chẽ việc vay vốn nước ngoài, bảo đảm an toàn nợ công, an ninh tài chính quốc gia; đồng thời, liên quan đến điều ước quốc tế giữa Nhà nước, Chính phủ Việt Nam với bên ký kết nước ngoài, cần kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm uy tín quốc gia...

Đối với dự án nhóm A của địa phương sử dụng nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, đa số ý kiến đề nghị chuyển thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tương tự như các dự án nhóm B, C nhưng cũng có ý kiến nhất trí với đề nghị của Chính phủ.

Đại biểu Vũ Tuấn Anh cho biết, trong dự thảo sửa đổi lần này Chính phủ mới đề nghị phân cấp dự án đối với nhóm B và C để đảm bảo an toàn nợ công. Tuy nhiên theo ông, an toàn nợ công đã được Luật Nợ công quy định rất rõ, nhưng để thực hiện các dự án ODA thì phải qua rất nhiều khâu, thủ tục và giấy tờ. “Tôi đề nghị chúng ta phân cấp thì phân cấp nốt dự án nhóm A cho Bộ trưởng và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Bởi lẽ khi phân cấp thì cũng đồng nghĩa với tăng thêm trách nhiệm cho Bộ trưởng cũng như thủ trưởng các cơ quan”, ông Vũ Tuấn Anh phát biểu.

Đồng tình quan điểm này, đại biểu Lê Minh Nam cho rằng, đương nhiên phân quyền phải gắn với việc làm sao để vẫn đảm bảo được mục đích ban đầu là kiểm soát chặt chẽ việc vay vốn và thực hiện an toàn nợ công, an ninh tài chính, nhưng phải có những quy định cụ thể về trách nhiệm của người đứng đầu bởi ODA liên quan đến các điều ước quốc tế. Chính phủ Việt Nam ký kết với nước ngoài thì thuộc trách nhiệm của Nhà nước, của Chính phủ. Do vậy, việc làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương để đảm bảo quy định trong tổng thể chung.

Liên quan đến Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) (Điều 2 dự thảo Luật), đa số ý kiến đại biểu nhất trí nội dung sửa đổi, bổ sung tại điểm b khoản 2 Điều 12 Luật PPP. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung, làm rõ việc thực hiện quy định tại Điều 62 Luật Đất đai về thẩm quyền thu hồi đất đối với dự án PPP có tổng mức đầu tư tương đương nhóm B, C sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài nay được phân cấp, phân quyền quyết định chủ trương đầu tư cho Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bảo đảm tính khả thi, tránh trường hợp phát sinh vướng mắc, có cách hiểu khác nhau sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền chấp thuận chủ trương đầu tư.

Còn về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư trong Luật Đầu tư (Điều 3 Dự thảo luật), đa số ý kiến đại biểu cơ bản nhất trí việc sửa đổi, bổ sung tại Dự thảo luật nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các địa phương. Với dự án đầu tư thuộc phạm vi bảo vệ của di tích được cấp có thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt, các ý kiến nhất trí với việc phân cấp cho địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư và rút ngắn thời gian thực hiện dự án, nhưng không mâu thuẫn với Luật Di sản văn hóa và tránh các cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện...

Liên quan đến hình thức sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, các ý kiến tán thành sự cần thiết nghiên cứu, sửa đổi nội dung này. Tuy nhiên, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, đây là chính sách lớn, tác động đến nguồn thu ngân sách nhà nước từ đất đai, có thể tác động đa chiều đến thị trường bất động sản. Do vậy, đề nghị Chính phủ đánh giá thận trọng, kỹ lưỡng hơn các tác động của chính sách, dự báo tình hình chuyển mục đích sử dụng đất, khả năng phát sinh khiếu nại, tố cáo về đất đai để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.

Đồng tình với nội dung sửa đổi như đề xuất của Chính phủ, song đại biểu Ngô Trung Thành đề nghị Chính phủ cần đánh giá thêm, đánh giá rất kỹ tác động của quy định này vì khi Dự án luật được thông qua, nó sẽ là cú hích rất lớn vào thị trường bất động sản.

Liên quan đến Luật Đấu thầu (Điều 4 Dự thảo luật), hầu hết các ý kiến đều cơ bản tán thành quy định tại Dự thảo luật…

Làm rõ thêm một số nội dung đại biểu nêu, đặc biệt là chưa phân cấp dự án nhóm A có sử dụng vốn vay ODA cho địa phương, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, ODA đúng là ngân sách nhà nước, nhưng nó phải thực hiện theo hai quy trình trong nước và nước ngoài. Đồng thời nó ảnh hưởng đến các cam kết, điều ước quốc tế mà Chính phủ đại diện nên nếu không thận trọng trong phân cấp, phân quyền sẽ dẫn đến tình trạng áp dụng khác nhau, rồi khiếu kiện, tranh chấp…

“Chúng tôi cũng cân nhắc rất nhiều và hết sức thận trọng trong từng vấn đề. Nhóm A là nhóm có quy mô rất lớn, tính chất rất phức tạp, liên ngành, liên vùng, nó ảnh hưởng và tác động rất nhiều đến kinh tế, xã hội, đến tỷ lệ vay và trả nợ của địa phương và các cam kết với nước ngoài. Sau khi đã nghiên cứu rất kỹ, chúng tôi cho rằng, trước mắt chúng ta mạnh dạn phân cấp dự án B,C thì nó đã chiếm tới 83% dự án. Như vậy, chúng ta chỉ còn một số dự án lớn Nhà nước cần phải thận trọng và kiểm soát chặt chẽ. Nếu chúng ta phân cấp, đẩy nhanh được cho 83% số dự án này, cũng đã tháo gỡ được rất nhiều. Còn bây giờ mà chúng ta thả ra ngay một lúc mà chưa có sơ kết, tổng kết đánh giá, thật sự là chúng tôi rất e ngại và quan ngại”, Bộ trưởng cho hay.