Tình hình lạm phát của Mỹ cũng như các động thái điều hành lãi suất từ Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) luôn được các ngân hàng trung ương các nước dõi theo. Trong bối cảnh hiện nay, Fed có động thái chính sách cũng như phản ứng của các NHTW các nước lại được quan tâm hơn bao giờ hết.
Lạm phát của Mỹ cao hơn kỳ vọng của thị trường
Theo dữ liệu của Bộ Lao động Mỹ, chỉ số CPI tháng 03/2024 của Mỹ đã tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,5% so với cùng kỳ - đều cao hơn dự báo lần lượt là 0,3% và 3,4%. Trong khi đó, lạm phát cốt lõi - không bao gồm năng lượng và lượng thực thực phẩm ổn định ở mức 3,8%, cao hơn kỳ vọng của thị trường ở mức 3,7%.
Theo nhận định của Fed, lãi suất cao hơn dự kiến trong bối cảnh lạm phát dai dẳng được coi là mối đe dọa lớn nhất đối với sự ổn định tài chính. “Nguy cơ áp lực lạm phát dai dẳng dẫn đến quan điểm chính sách tiền tệ hạn chế hơn dự kiến vẫn là rủi ro được nhắc đến nhiều nhất”. Báo cáo lạm phát cao hơn dự báo được đưa ra khi các quan chức Fed tỏ ra thận trọng về xu hướng chính sách tiền tệ trong ngắn hạn. Các nhà hoạch định chính sách tại Fed liên tục kêu gọi kiên nhẫn và chờ đợi thêm dữ liệu lạm phát hạ nhiệt trước khi hạ lãi suất.
Lạm phát CPI và lạm phát cốt lõi của Mỹ
đều cao hơn mức mục tiêu 2%
Nguồn: Cục Thống kê lao động Mỹ
Theo các chuyên gia kinh tế, chỉ số lạm phát trong tháng 3 và tháng 4 của Mỹ sẽ đóng một vai trò to lớn trong việc xác định liệu Fed có tiến hành cắt giảm lãi suất vào thời gian tới hay không. Theo các chiến lược gia của Bank of America Corp., các nhà đầu tư đang rút tiền ra khỏi cổ phiếu do nền kinh tế Mỹ mạnh mẽ và lạm phát dai dẳng làm dấy lên lo ngại rằng Fed sẽ giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn. Tom Simons-nhà kinh tế cấp cao của Jefferies cho biết đã loại bỏ nhiều lần cắt giảm lãi suất ra khỏi dự báo và hiện mong đợi một lần cắt giảm vào năm 2024.” Theo CME, trên 80% dự trường dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 6/2024 tới trong khi chỉ có 20% thị trường dự đoán Fed sẽ giảm 25 điểm phần trăm. Dự báo trong cuộc họp tháng 7, khoảng 57,6% thị trường dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp vào tháng 7 tới, 37,0% thị trường dự đoán Fed sẽ giảm 25 điểm phần trăm, 5,3% thị trường dự đoán Fed sẽ giảm 50 điểm phần trăm và 0,1% thị trường dự đoán Fed sẽ giảm 50 điểm phần trăm.
Sự tăng giá của đồng USD khiến nhiều nền kinh tế quan ngại
Kỳ vọng giảm dần về việc cắt giảm lãi suất trong thời gian ngắn của Fed đã khiến đồng USD tăng giá ổn định, khiến các nền kinh tế mới nổi và phát triển đều đang chứng kiến đồng bản tệ ngày càng suy giảm so với đồng USD. Đồng tiền của các nước G20 gần như đều đang giảm giá so với đồng USD. Trong đó, đồng Bảng Anh giảm khoảng 3%, đồng Euro giảm 3,4%. Mức giảm kể từ đầu năm nay đã lên đến gần 9,7% với đồng Yên của Nhật Bản, khoảng 6% với đồng won của Hàn Quốc.
Chính phủ các nước đang ngày càng lo ngại về sự mất giá của đồng tiền nước mình; đặc biệt ở các nền kinh tế mới nổi do gánh nặng từ các khoản nợ bằng đồng USD sẽ gia tăng cũng với chi phí lãi vay cao hơn do lãi suất tăng. Theo IMF, đồng USD cứ tăng 10% thì sẽ khiến Tổng sản phẩm quốc nội thực tế ở các nền kinh tế mới nổi giảm 1,9% sau một năm, và các ảnh hưởng kinh tế tiêu cực sẽ kéo dài hơn hai năm.
Đồng Yên Nhật suy yếu xuống mức 154 Yên đổi 1 USD, dao động gần mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ và khiến chính quyền phải can thiệp bằng truyền thông. Bộ trưởng Tài chính Shunichi Suzuki cho biết chính quyền sẽ không loại trừ bất kỳ biện pháp nào nhằm đối phó với sự biến động quá mức của đồng Yên. Thống đốc NHTW Nhật Bản – Ông Kazuo Ueda cũng cho biết NHTW phải xem xét giảm mức độ kích thích tiền tệ nếu xu hướng lạm phát tiếp tục tăng tốc. Sự suy yếu gần đây của đồng yên xuất hiện trong bối cảnh có những suy đoán rằng chính sách tiền tệ của NHTW Nhật Bản sẽ duy trì ở mức phù hợp trong một thời gian bất chấp chính sách xoay trục chống lại lãi suất âm gần đây.
IMF khuyến nghị các nước nên tập trung vào lạm phát trong nước không nên quá phụ thuộc vào động thái của Fed
IMF cũng khuyến nghị các ngân hàng trung ương châu Á tập trung vào lạm phát trong nước và tránh đưa ra các quyết định chính sách phụ thuộc quá mức vào các động thái dự đoán của Fed.
Giám đốc Bộ phận châu Á và Thái Bình Dương - Ông Krishna Srinivasan nhận định lãi suất của Mỹ có tác động "mạnh mẽ và ngay lập tức" đến điều kiện tài chính và tỷ giá hối đoái ở châu Á. Việc lãi suất tại nền kinh tế lớn nhất thế giới khó giảm sớm khiến USD tăng giá thời gian gần đây. Điều này gây áp lực nhất định lên nhiều đồng tiền châu Á như Yên Nhật và Won Hàn Quốc. Ông Krishna Srinivasan nhấn mạnh, kỳ vọng về việc nới lỏng của Fed đã dao động trong những tháng gần đây do các yếu tố không liên quan đến nhu cầu ổn định giá cả ở châu Á.
Ngọc Khuê
Tổng hợp từ Hãng tin Bloomberg, Reuters, và Yahoo Finance.