Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định hạ lãi suất cho vay qua đêm 0,5%, trong bối cảnh lạm phát đang có xu hướng giảm và thị trường lao động suy yếu. Đây là lần giảm lãi suất đầu tiên kể từ tháng 3/2020.
Fed giảm mạnh lãi suất, khởi động chiến dịch nới lỏng
Hồng Quân
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định hạ lãi suất cho vay qua đêm 0,5%, trong bối cảnh lạm phát đang có xu hướng giảm và thị trường lao động suy yếu. Đây là lần giảm lãi suất đầu tiên kể từ tháng 3/2020.
Việc làm và lạm phát đều đang hạ nhiệt
Cuộc họp chính sách tháng 9 của FOMC kết thúc với quyết định cắt giảm lãi suất 0,5% - một mức cắt giảm mạnh nhưng khá phù hợp với kỳ vọng của thị trường gần đây. Từ kỳ vọng lớn là Fed chỉ cắt giảm ở mức nhỏ hơn (ở mức 0,25%) trước đó, thì trong tuần qua, lòng tin của các nhà đầu tư đối với động thái của Fed đã dao động, nghiêng về khả năng cắt giảm 0,5%. Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường định giá khả năng cắt giảm 0,5% đã tăng vọt lên mức 63% ngay trước khi quyết định của Fed được đưa ra.
Nếu loại trừ những lần giảm lãi suất khẩn cấp trong đại dịch Covid, lần gần đây nhất FOMC cắt giảm 0,5% đã diễn ra vào năm 2008 - thời điểm diễn ra khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Ngoài việc giảm lãi suất tại lần họp này, biểu đồ Dot Plot của FOMC cũng cho thấy khả năng lãi suất có thể giảm thêm 0,5% nữa từ nay đến cuối năm và dự kiến giảm 1% trong năm 2025; thêm 0,5% vào năm 2026. “Ủy ban đã có niềm tin lớn hơn rằng lạm phát đang di chuyển ổn định về mức 2% và đánh giá các rủi ro đạt được mục tiêu về việc làm và lạm phát đang cân bằng”, tuyên bố sau cuộc họp cho biết. Tuy nhiên đáng chú ý, cuộc bỏ phiếu của FOMC về quyết định nới lỏng vừa qua có kết quả 11-1 về số thành viên đồng thuận và không đồng thuận. Theo đó, Thống đốc Fed Michelle Bowman - thành viên bỏ phiếu thường trực của FOMC - chỉ ủng hộ việc giảm lãi suất 0,25%. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2005, một thống đốc Fed bỏ phiếu không đồng tình.
Phát biểu sau quyết định này, Chủ tịch Fed Jerome Powell nhấn mạnh: “Chúng tôi đang cố gắng đạt được tình hình mà ở đó khôi phục được ổn định giá cả nhưng không gây ra tình trạng thất nghiệp ‘đau đớn’. Đó là những gì chúng tôi đang cố gắng làm và tôi nghĩ rằng, có thể coi động thái hôm nay là dấu hiệu của cam kết mạnh mẽ để đạt được mục tiêu đó”. Tuy nhiên ông Powell cũng cho biết, việc giảm lãi suất lần này là "sự hiệu chỉnh" chính sách của NHTW và lưu ý rằng Fed sẽ tiếp tục đưa ra các quyết định dựa trên từng cuộc họp. Theo đó, việc cắt giảm 50 điểm cơ bản (ý nói trong thời gian tới) “không phải là điều mà chúng tôi đang nghĩ đến lúc này”.
Ngăn chặn suy giảm hơn trên thị trường lao động
Giới phân tích dường như cũng đang nghiêng về khả năng Fed sẽ không “đóng chốt” ở mức giảm 0,5% trong các cuộc họp chính sách tiếp theo. “Đây là một đợt cắt giảm lớn bất thường. Chúng ta không đứng trước nguy cơ suy thoái. Đợt nới lỏng này là để điều chỉnh chính sách cho phù hợp với thực tế rằng lạm phát đã giảm nhiều”, Tom Porcelli, chuyên gia kinh tế trưởng tại PGIM Fixed Income nhận định.
Do đó theo chuyên gia này, đây không phải là sự khởi đầu của chuỗi các đợt cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản liên tục. “Thị trường đã nghĩ rằng, nếu cắt 50 điểm lần này, sẽ có khả năng cao tiếp tục thêm một đợt nữa. Nhưng tôi nghĩ (ông Powell) đã làm tan biến ý tưởng đó ở một mức độ nào đó”, Tom Porcelli nêu quan điểm và cho biết thêm: “Không phải ông ấy nghĩ rằng điều đó sẽ không xảy ra, mà là ông ấy không cam kết trước về việc sẽ thực hiện điều đó. Đây là quyết định đúng đắn”.
Ủy ban cũng lưu ý rằng, tăng trưởng việc làm đã chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp đã tăng lên, nhưng vẫn ở mức thấp. Các quan chức FOMC đã nâng dự báo tỷ lệ thất nghiệp năm nay lên 4,4% (tăng 0,4% so với mức 4% trong dự báo vào tháng 6) và hạ triển vọng lạm phát xuống còn 2,3% (thấp hơn so với mức 2,6% dự báo trước đó). Về lạm phát lõi, Ủy ban đã giảm dự báo xuống còn 2,6% - giảm 0,2% so với dự báo tháng 6. FOMC cũng dự kiến mức lãi suất trung lập dài hạn sẽ ở khoảng 2,9%.
Quyết định mới nhất của Fed được đưa ra trong bối cảnh hầu hết các chỉ số kinh tế vẫn khá vững chắc. GDP đã tăng trưởng đều đặn trong 2 quý vừa qua và theo công cụ GDPNow (công cụ này theo dõi dữ liệu kinh tế trong thời gian thực và sử dụng dữ liệu đó để điều chỉnh các dự đoán về triển vọng kinh tế ngắn hạn) của Fed Atlanta, dự báo tăng trưởng kinh tế quý III này ở mức 3% dựa trên sức mạnh tiêu dùng vẫn tiếp tục. Hơn nữa, Fed vẫn chọn cắt giảm lãi suất mạnh mặc dù hầu hết các thước đo đều cho thấy lạm phát vẫn vượt xa mục tiêu 2%. Chỉ số PCE - thước đo ưa thích của Fed - cho thấy lạm phát đang ở mức khoảng 2,5%, dù thấp hơn nhiều so với mức đỉnh điểm nhưng vẫn cao hơn mức mà các nhà hoạch định chính sách mong muốn.
Tuy nhiên, ông Powell và các nhà hoạch định chính sách khác trong những ngày gần đây đã bày tỏ lo ngại hơn về thị trường lao động. Mặc dù số vụ sa thải không tăng trở lại, nhưng tốc độ tuyển dụng đã chậm lại đáng kể. Tỷ lệ thất nghiệp hiện tại là 4,2%, đã tăng lên trong năm qua mặc dù vẫn ở mức được coi là toàn dụng lao động.
Giới phân tích nhận định, quyết định hôm thứ Tư của Fed có thể sẽ tạo ra tác động lan tỏa tới các NHTW khác, một số trong đó đã bắt đầu cắt giảm lãi suất. Trước đó, NHTW Anh, NHTW châu Âu và NHTW Canada… đã cắt giảm lãi suất gần đây, trong khi một số nền kinh tế khác vẫn chờ đợi động thái của Fed.