Ngày 01/6/2015, NHNN đã ban hành Thông tư số 06/TT-NHNN (Thông tư 06) qui định thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp sở hữu cổ phần vượt giới hạn qui định tại Điều 55, Luật các tổ chức tín dụng (TCTD).
Thông tư 06 yêu cầu, TCTD phối hợp với cổ đông hoặc nhóm cổ đông có liên quan sở hữu cổ phần vượt giới hạn phải lập kế hoạch khắc phục tình trạng sở hữu cổ phần vượt giới hạn, đảm bảo chậm nhất đến ngày 31/12/2015, tỉ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông, nhóm cổ đông có liên quan tại TCTD tuân thủ qui định tại Luật các TCTD, trừ một số trường hợp sở hữu cổ phần vượt giới hạn đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép hoặc được xử lý theo phương án tái cơ cấu đã được NHNN phê duyệt.
Sau thời hạn trên hoặc sau thời hạn nêu trong phương án tái cơ cấu đã được NHNN phê duyệt, NHNN sẽ áp dụng các biện pháp xử lý những cổ đông, nhóm cổ đông có liên quan chưa đảm bảo tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định tại Luật các TCTD. Cụ thể là:
- Không chấp thuận nhân sự dự kiến bầu làm thành viên hội đồng quản trị, thành viên ban kiểm soát, bổ nhiệm làm tổng giám đốc của TCTD trong trường hợp nhân sự này là cổ đông hoặc thuộc nhóm cổ đông có liên quan đang sở hữu cổ phần vượt giới hạn tại TCTD, là người đại diện phần vốn góp hoặc người có liên quan của các đối tượng sở hữu cổ phần vượt giới hạn qui định tại Luật các TCTD;
- Không xem xét việc đề cử nhân sự tham gia hội đồng quản trị, ban kiểm soát của TCTD của cổ đông, nhóm cổ đông có liên quan đang sở hữu cổ phần vượt giới hạn tại TCTD đó
- Cổ đông, nhóm cổ đông có liên quan đang sở hữu cổ phần vượt giới hạn chưa được nhận cổ tức bằng tiền mặt (nếu có) đối với số cổ phần nắm giữ vượt giới hạn cho đến khi đảm bảo tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định; không được tăng số lượng cổ phần nắm giữ tại TCTD dưới mọi hình thức, trừ trường hợp nhận cổ phiếu thưởng hoặc cổ tức bằng cổ phiếu, mua cổ phiếu phát hành thêm khi TCTD tăng vốn điều lệ thông qua việc chào bán cổ phiếu ra công chúng nhưng đảm bảo tỷ lệ sở hữu cổ phần sau khi mua tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần quy định tại Điều 55 Luật các TCTD;
- Các biện pháp xử lý cần thiết khác theo qui định của pháp luật, bao gồm cả biện pháp tái cơ cấu đối với TCTD có cổ đông, nhóm cổ đông có liên quan sở hữu cổ phần vượt giới hạn theo yêu cầu của NHNN.
Điều 55, Luật các TCTD qui định: (i) một cổ đông là cá nhân không được sở hữu quá 5% vốn điều lệ của một TCTD; (ii) một cổ đông là tổ chức không được sở hữu quá 15% vốn điều lệ của một TCTD (không áp dụng đối với TCTD đang chịu sự kiểm soát đặc biệt, sở hữu cổ phần nhà nước tại TCTD cổ phần hóa, sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài); (iii) cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó không được sở hữu quá 20% vốn điều lệ của một TCTD.
Khoản 3, Điều 2, Thông tư 06 cũng nêu rõ, kể từ ngày thông tư này có hiệu lực thi hành (15/7/2015), TCTD không được cấp tín dụng hoặc cấp tín dụng mới (trong trường hợp đã cấp tín dụng) cho cổ đông, cổ đông trong nhóm cổ đông có liên quan đang sở hữu cổ phần vượt giới hạn hoặc người có liên quan của những cổ đông đó.
Với một số nội dung cơ bản trên đây, Thông tư 06 tiếp tục là văn bản quan trọng thuộc chương trình kế hoạch lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng trong thời kỳ hội nhập với nhiều rủi ro khó lường.
Trước đó, NHNN đã ban hành Thông tư số 36/TT-NHNN ngày 20/11/2014 qui định các giới hạn, tỉ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của TCTD và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Trong đó, nội dung quan trọng được dư luận và các nhà đầu tư quan tâm là Thông tư 36 qui định giới hạn tỉ lệ cổ phiếu mà một NHTM được phép mua, nắm giữ tại TCTD khác và qui định về việc tham gia hội đồng quản trị tại TCTD mà NHTM đó đã mua, nắm giữ cổ phiếu.
Như vậy, việc ban hành Thông tư 06 sẽ góp phần chấn chỉnh tình trạng vi phạm sở hữu tại các TCTD.
HTT