Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Nam Định thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của NHNN do Ban Dân nguyện chuyển đến Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII.
Kiến nghị của cử tri: “Đề nghị sớm đánh giá kết quả thực hiện và ban hành Nghị định thay thế Nghị định 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Nghị định số 41/2010/NĐ-CP (Nghị định 41) ngày 12/4/2010 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn là chính sách quan trọng giúp khơi thông nguồn vốn đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn nhằm thúc đẩy lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn phát triển tương xứng với tiềm năng theo chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 41, NHNN đã phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt chính sách này, qua đó đã thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng tín dụng vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, góp phần quan trọng giúp lĩnh vực này đạt được những kết quả to lớn, đặc biệt đối với các sản phẩm có lợi thế như lúa gạo, thủy sản, cà phê… Đến cuối năm 2014, dư nợ cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt 744.622 tỷ đồng, tăng gấp 2,5 lần so với cuối năm 2009, tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 30%/năm, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng bình quân chung 15% của nền kinh tế. Tính đến cuối tháng 6/2015, dư nợ cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn đạt 802.000 tỷ đồng, tăng 7,71% so với cuối năm 2014, cao hơn mức tăng trưởng chung của toàn ngành.
Sau 3 năm triển khai, NHNN đã thành lập đoàn khảo sát việc thực hiện Nghị định 41 tại một số địa phương đại diện cho các vùng sản xuất nông nghiệp của cả nước; đồng thời chỉ đạo các NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức sơ kết tình hình triển khai Nghị định 41 trên địa bàn. Trên cơ sở kết quả sơ kết và khảo sát thực tế tại các địa phương, NHNN đã tổ chức Hội nghị sơ kết vào tháng 12/2013 để đánh giá kết quả thực hiện cũng như những hạn chế, bất cập trong quá trình triển khai Nghị định, từ đó chủ động đề xuất và tích cực phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định mới thay thế Nghị định 41 cho phù hợp với yêu cầu và đòi hỏi phát triển lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trong tình hình mới.
Ngày 9/6/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP thay thế Nghị định 41 (có hiệu lực từ ngày 27/7/2015). Trong đó, các điểm nổi bật, quan trọng của Nghị định mới về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn như:
- Bổ sung đối tượng được vay vốn phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn bao gồm cả các đối tượng là cá nhân, hộ gia đình sinh sống trên địa bàn thành phố, thị xã nhưng tham gia sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp.
- Thúc đẩy tổ chức sản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, mô hình ứng dụng công nghệ cao thông qua việc quy định các tổ chức đầu mối (doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã) tham gia mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp được tổ chức tín dụng (TCTD) cho vay không có tài sản bảo đảm lên đến 70%-80% giá trị dự án, phương án sản xuất, kinh doanh.
- Nâng mức cho vay không có tài sản bảo đảm đối với các đối tượng là cá nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, chủ trang trại, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã... lên gấp 1,5 đến 2 lần so với quy định hiện nay. Quy định mức cho vay không có tài sản bảo đảm đối với một số lĩnh vực đặc thù có nhu cầu vốn lớn trong sản xuất nông nghiệp như đầu tư cây công nghiệp, cây ăn quả lâu năm, nuôi trồng, khai thác thủy sản xa bờ, cung cấp dịch vụ hậu cần nghề cá...cao hơn các lĩnh vực khác.
- Khuyến khích khách hàng vay vốn tham gia mua bảo hiểm trong nông nghiệp thông qua việc quy định TCTD giảm lãi suất cho vay với mức tối thiểu 0,2%/năm so với lãi suất của các khoản cho vay cùng loại và có thời hạn tương ứng.
- Quy định cụ thể hơn về nguyên tắc, quy trình xử lý các khoản nợ vay gặp rủi ro do thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng hoặc do nguyên nhân khách quan bất khả kháng đối với khách hàng trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
- Khuyến khích các TCTD đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn thông qua quy định về trích lập dự phòng rủi ro, hỗ trợ nguồn vốn và các công cụ điều hành chính sách tiền tệ khác.
- Ngoài ra, Nghị định cũng quy định cá nhân, hộ gia đình vay vốn tại TCTD không phải nộp lệ phí chứng thực hợp đồng thế chấp tài sản tại cơ quan thực hiện chứng thực hợp đồng và lệ phí đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm.
Nghị định mới này đã khắc phục triệt để những tồn tại, bất cập trong thực tế triển khai Nghị định 41 và tạo điều kiện cho các đối tượng khách hàng trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tiếp cận được nhiều hơn nguồn vốn tín dụng ngân hàng, tạo “cú hích” đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, gia tăng sức cạnh tranh, góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam; qua đó cải thiện và nâng cao điều kiện sống của cư dân vùng nông thôn, góp phần thực hiện thắng lợi chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.