Giải pháp đột phá phát triển dịch vụ ngân hàng Việt Nam trên nền tảng công nghệ hiện đại

 

Với chủ đề “Giải pháp đột phá phát triển dịch vụ ngân hàng Việt Nam trên nền tảng công nghệ hiện đại”, Hội thảo Banking Viet Nam 2015 đã tập trung vào 3 chuyên đề:

 

1. Tăng cường quản trị hạ tầng công nghệ thông tin nhằm nâng cao giá trị, khả năng thích ứng và đổi mới trong ngân hàng

 

   Chuyên đề đã phân tích, làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tuân thủ tiêu chuẩn an ninh thanh toán thẻ (PCI PSS) trong hoạt động ngân hàng.

Ngân hàng đối mặt với rủi ro đánh cắp thông tin: Giống như hầu hết các lĩnh vực khác, dịch vụ ngân hàng đang được đẩy mạnh bởi quan tâm của khách hàng toàn cầu, thu thập được nhiều dữ liệu với tốc độ truy cập nhanh hơn, thông qua nhiều kênh khác nhau như di động, mạng xã hội...Để bắt kịp với thị hiếu khách hàng, các ngân hàng phải dựa vào phân tích dữ liệu, phân bố thông tin điện tử, linh động và phương tiện xã hội nhiều hơn. Các tương tác với khách hàng và đối tác dịch vụ tăng lên trong nhiều kênh, rủi ro bị đánh cắp thông tin càng tăng. Các chuyên gia bảo mật từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu khu vực và thế giới như Blackberry, Dell Software, Tập đoàn Thales, Juniper Networds hay Palo Alto Networks đều chung nhận định: hệ thống ngân hàng đang đứng trước nguy cơ rủi ro lớn do bị săn lùng, đánh cắp thông tin thẻ tín dụng.

 

Để ngăn chặn những nguy cơ đó, tiêu chuẩn an ninh thanh toán thẻ (PCI PSS) được ban hành. PCI PSS là tiêu chuẩn bảo mật bắt buộc cho các tổ chức lưu trữ, xử lý và chuyển tải thông tin, dữ liệu qua thẻ tín dụng. Phiên bản mới nhất hiện nay của PCI DSS đang đặt ra những tiêu chuẩn khá khắt khe trên nhiều lĩnh vực như kiểm soát truy cập, phân chia nhiệm vụ và kiểm toán, đòi hỏi những yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn trước các hiểm họa tấn công mới nhất. Hiện nay, các tập đoàn công nghệ đã có một số sản phẩm hỗ trợ bảo mật đáp ứng tiêu chuẩn PCI PSS, trong đó phải kể đến Delivering Security Intelligence, Arogon Secure từ Tập đoàn Juniper Networks; Critical Information and Cyber Security, Range of Solutions for End-to-End Data Security từ Tập đoàn Thales; BES12; Comprehensive Emm từ BlackBerry...

 

2. Phát triển sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trên nền tảng công nghệ ngân hàng hiện đại - xu thế và tiềm năng

 

   Qua báo cáo tham luận của các diễn giả, cùng nội dung trao đổi và thảo luận, chuyên đề phát triển sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trên nền tảng công nghệ ngân hàng hiện đại đã chỉ ra một số xu hướng sau:

Xu hướng phát triển tất yếu của ngân hàng điện tử: Các diễn giả từ nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau, bao gồm cả các NHTM, các đơn vị cung ứng giải pháp công nghệ... đồng thuận cho rằng: Ngân hàng điện tử là xu hướng phát triển tất yếu hiện nay và trong tương lai. Trong đó, mobile banking được xác định là kênh chiến lược, trong khi internet banking vẫn giữ nguyên tầm quan trọng.

Đặc biệt là giữa các kênh ngân hàng hàng điện tử có sự liên thông, thống nhất. Các sản phẩm được cung cấp đầy đủ trên tất cả các kênh (một sản phẩm được cung cấp tại quầy thì đồng thời cũng được cung cấp trên internet banking, mobile banking...).

 

Xu hướng phát triển sản phẩm lấy khách hàng là trung tâm: Trước đây, các ngân hàng trong nước chủ yếu thực hiện mô hình kinh doanh định hướng sản phẩm: ngân hàng bán sản phẩm mà ngân hàng có. Tuy nhiên, ngày nay các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đang ngày càng phát triển theo định hướng khách hàng: ngân hàng bán sản phẩm mà khách hàng cần.

 

Để có thể phát triển các sản phẩm như vậy thì các yếu tố cần thiết được các diễn giả đã đề cập đến như: Tập hợp và phân tích dữ liệu về khách hàng, Thay đổi chính sách, sản phẩm, và quy trình phù hợp. Các giải pháp về công nghệ từ đó hướng đến Ngân hàng sẽ đạt tăng trưởng bền vững gắn liền thỏa mãn tối đa nhu cầu của khách hàng, gia tăng trung thành của khách hàng với ngân hàng.

Xu hướng phát triển sản phẩm, dịch vụ ngân hàng hiện đại tại Việt Nam hiện nay: các ngân hàng trong nước nhìn nhận và phát triển theo các xu hướng này, ví dụ như Vietcombank đã chú trọng phát triển và chiếm thị phần lớn trong thị trường dịch vụ ngân hàng điện tử; Ngân hàng Phương Đông (OCB) triển khai nghiên cứu để hình thành nền tảng cho digital banking.

 

Theo nhận định của các ngân hàng này, những yếu tố thuận lợi để phát triển xu hướng này tại Việt Nam hiện nay có thể kể đến như là: Các giải pháp công nghệ ngày càng được cung cấp đầy đủ, hiện đại; nền tảng viễn thông; Thiết bị hiện đại; Và hạ tầng chính sách được hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước như hệ thống thanh toán, hệ thống thuế, hải quan...Cùng với đó là các yếu tố từ phía cầu như mức độ sử dụng dịch vụ di động cao, cơ cấu dân số trẻ với thói quen tiêu dùng hiện đại...

 

Tuy nhiên cũng có những thách thức được đặt ra như: hành lang pháp lý cụ thể còn đang trong quá trình hoàn thiện (như là một trong những vướng mắc quan trọng nhất trong triển khai các sản phẩm ngân hàng hiện đại hiện nay); thói quen thanh toán bằng tiền mặt của người dân; Hạ tầng còn chưa đồng bộ; thách thức tự cạnh tranh của các đối thủ ngoài ngành. Các yếu tố khác như: Quản trị rủi ro do phải có sự kết nối với các đối tác khác; Quản lý quan hệ khách hàng do 1 khách hàng có thể có quan hệ với nhiều ngân hàng); và áp lực đầu tư về công nghệ có thể nhanh chóng bị lạc hậu đòi hỏi các ngân hàng phải lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, đồng thời cũng không lựa chọn công nghệ mới nhất để thử nghiệm rủi ro.

 

3. Phát triển hạ tầng dịch vụ thanh toán ngân hàng hiện đại

 

   Chuyên đề diễn ra với nội dung chính là phát triển hạ tầng dịch vụ thanh toán ngân hàng hiện đại, triển khai các chương trình tài chính toàn diện nhằm nâng cao khả năng tiếp cận tài chính đến mọi đối tượng, kể cả những người chưa có tài khoản ngân hàng.

Xu thế thời đại của hoạt động thanh toán là chứng từ giấy đang được thay thế dần bằng chứng từ điện tử và chuyển dịch giao dịch vốn tăng nhanh do tác động của toàn cầu hóa. NHNN đã thiết lập hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (IBPS) kết nối với 429 đơn vị thành viên, trong đó có 66 đơn vị trực thuộc NHNN; đã xử lý gần 48 triệu giao dịch với giá trị giao dịch đạt 46,57 triệu tỷ đồng, tương đương gần 12 lần GDP (2014).Về cơ sở hạ tầng và công nghệ thông tin, tính đến cuối tháng 3 năm 2015, cả nước hiện có 16.100 ATM và trên 162.000 máy POS.

 

Định hướng phát triển đối với thanh toán điện tử qua ngân hàng trong thời gian tới bao gồm: hoàn thiện hệ thống chuyển mạch quốc gia, xây dựng bộ tiêu chuẩn dịch vụ thẻ và thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển từ dịch vụ thẻ từ sang thẻ chip, xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ cho các hoạt động thanh toán bán lẻ (giá trị giao dịch thấp) bên cạnh hệ thống bù trừ ATM vốn có, phát triển và quản lý hệ thống thiết bị thanh toán, phát triển sàn giao dịch thương mại điện tử.

 

Đẩy mạnh hệ thống thanh toán qua ngân hàng bán lẻ cũng được các ngân hàng chú trọng. Theo khảo sát vào cuối năm 2015 của IDG ASEAN, Việt Nam có 9 ngân hàng tập trung vào lĩnh vực đầu tư, 11 ngân hàng tập trung vào dịch vụ ngân hàng bán buôn và 19 ngân hàng tập trung vào dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Xu hướng này được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại như Mobile banking và Internet Banking, tận dụng triệt để ứng dụng công nghệ vào sản phẩm dịch vụ nhằm mở rộng đối tượng khách hàng tới khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa.

 

Kết hợp viễn thông – ngân hàng cũng là một trong những bước đột phá để phát triển các dịch vụ ngân hàng. Ngân hàng điện tử trên nền tảng di động là xu hướng tăng trưởng của Việt Nam, sẽ vượt qua ngân hàng điện tử trên thiết bị truyền thống trong tương lai gần.

Trong phạm vi quốc tế, giao dịch ngân hàng điện tử đã thành công tại nhiều quốc gia trên thế giới. Một trong những mô hình ngân hàng điện từ thành công điển hình là tập đoàn Safari tại Kenia. Đặc điểm chính của mô hình trên là sử dụng công nghệ SMS là chủ yếu, không duy trì phí thường niên, không bắt buộc số dư tối thiểu, dịch vụ sử dụng đơn giản, và số lượng đại lý lớn, phủ sóng mọi nơi.

 

(Cnth theo Tạp chí thnh)