Trong đợt tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh An Giang, có 03 kiến nghị của cử tri tỉnh An Giang liên quan đến thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 1: “Thị trường tín dụng ngày càng đa dạng phong phú, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp cận với vốn dễ dàng hơn. Nhưng bên cạnh đó lại tồn tại những khoản phí bất hợp lý như việc thu thêm phí phạt trả nợ trước hạn là 2,5%. Đề nghị ngành Ngân hàng nên xem lại”.
Trả lời:
Theo Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng (TCTD) đối với khách hàng ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 và Thông tư số 05/2011/TT-NHNN ngày 10/3/2011, TCTD và khách hàng được thỏa thuận về mức phí phải trả trong trường hợp khách hàng trả nợ trước hạn. Quy định này là phù hợp với thực tế vì khi cho khách hàng vay, TCTD đã cân đối nguồn vốn huy động của mình (bao gồm tiền gửi của tổ chức, cá nhân, nguồn vốn đi vay và các nguồn vốn khác) cả về lãi suất và kỳ hạn để đáp ứng yêu cầu của khoản vay; đồng thời trong thời hạn cho vay theo hợp đồng tín dụng đã ký với khách hàng, TCTD cũng phải trả lãi, chi phí cho các nguồn vốn mà TCTD đã huy động để cho khách hàng vay.
Tuy nhiên, nhằm chia sẻ khó khăn trong hoạt động sản xuất – kinh doanh đối với khách hàng vay, tại Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 15/01/2014, Thống đốc NHNN đã chỉ đạo các TCTD xem xét áp dụng mức thu phí hợp lý đối với các khoản phí được thu theo quy định của pháp luật; không được thu các loại phí liên quan đến khoản vay, trừ các khoản phí quy định tại Thông tư số 05/2011/TT-NHNN ngày 10/3/2011. Vì vậy, khách hàng có điều kiện khó khăn có thể thỏa thuận với TCTD xem xét áp dụng mức phí hợp lý.
2. Kiến nghị 2: “Đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ cho người nông dân vay vốn sản xuất nông nghiệp với lãi suất thấp, để họ có điều kiện đầu tư máy móc, áp dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất và tạo ra sản phẩm chất lượng đủ sức cạnh tranh trên thị trường nông sản thế giới”.
Trả lời:
Phát triển nông nghiệp nông thôn và từng bước nâng cao đời sống của nông dân là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Nhằm tạo điều kiện giúp cho người nông dân tiếp cận được nhiều hơn nguồn vốn tín dụng ngân hàng, NHNN đã trình Chính phủ ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 9/6/2015 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn thay thế Nghị định số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010, đồng thời ban hành Thông tư 10/2015/TT-NHNN ngày 22/7/2015 hướng dẫn triển khai thực hiện; đồng thời, chỉ đạo các TCTD chủ động tháo gỡ khó khăn, đổi mới quy trình, thủ tục cho vay, tăng khả năng tiếp cận vốn.
Bên cạnh đó, xác định nông nghiệp, nông thôn là lĩnh vực ưu tiên, NHNN đã chỉ đạo các TCTD tập trung nguồn vốn cho vay với lãi suất thấp để tạo điều kiện cho người nông dân phát triển sản xuất, tạo ra sản phẩm chất lượng và đủ sức cạnh tranh trên thị trường, như:
- Hỗ trợ các TCTD có tỷ trọng cho vay nông nghiệp, nông thôn lớn (từ 40% trở lên) thông qua hình thức tái cấp vốn và giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các TCTD này để đảm bảo nguồn vốn cho vay và tạo điều kiện cho các TCTD hạ lãi suất huy động đầu vào, từ đó hạ lãi suất cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
- Quy định trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng VN tối đa là 7%/năm, thấp hơn lãi suất cho vay các lĩnh vực thông thường khác từ 1-2%/năm.
- Chủ động phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu việc xây dựng, triển khai nhiều chương trình tín dụng đặc thù đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, trong đó có:
+ Chính sách tín dụng hỗ trợ giảm tổn thất trong nông nghiệp theo Quyết định 68/2013/QĐ-TTg ngày 14/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư 13/2014/TT-NHNN ngày 18/4/2014 của NHNN hướng dẫn Quyết định 68/2013/QĐ-TTg. Theo đó, tổ chức, cá nhân khi vay vốn để mua máy móc, thiết bị nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp sẽ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% lãi vay trong 2 năm đầu, 50% lãi vay trong năm thứ 3; được hưởng lãi suất tín dụng đầu tư phát triển nhằm khuyến khích người dân đầu tư dự án chế tạo máy, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến sau thu hoạch nâng cao giá trị, giảm tổn thất trong sản xuất nông nghiệp.
+ Chương trình cho vay thí điểm phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn nhằm phát triển mô hình liên kết, cơ giới hóa và áp dụng khoa học công nghiệp tiên tiến theo Nghị quyết 14/NQ-CP ngày 05/3/2014 của Chính phủ. Theo đó, người nông dân tham gia chương trình sẽ được vay vốn với lãi suất ưu đãi (lãi suất cho vay tối đa là 6,5%/năm đối với ngắn hạn, 9,5%/năm đối với trung hạn và 10%/năm đối với dài hạn)
Nhìn chung, các TCTD đã tích cực triển khai các chương trình tín dụng đặc thù trong nông nghiệp, qua đó, người dân dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ưu đãi, phục vụ cơ giới hóa, ứng dụng máy móc trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị sản xuất, góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong nông nghiệp nông thôn giúp ngành nông nghiệp phát triển ổn định và đạt được những kết quả to lớn. Vì vậy, NHNN đề nghị Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang tích cực thông tin đến người dân về chính sách hỗ trợ của Nhà nước để được các hưởng chính sách hỗ trợ này.
3. Kiến nghị 3: “Sinh viên trong quá trình học tập có vay vốn ngân hàng, khi tốt nghiệp ra trường thì thi hành nghĩa vụ quân sự. Trong thời gian nhập ngũ có được miễn đóng lãi suất và được gia hạn đến khi hết thời gian thi hành nghĩa vụ quân sự không? Đề nghị có thông báo rõ cho các gia đình thanh niên an tâm”.
Trả lời:
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị sơ kết hai năm thực hiện Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (thông báo số 183/TB-VPCP ngày 26/6/2009), ngày 15/7/2009, Ngân hàng Chính sách xã hội đã ban hành văn bản số 1964/NHCS-TDSV hướng dẫn thực hiện việc kéo dài thời gian trả nợ và được miễn lãi tiền vay trong thời gian tại ngũ đối với học sinh, sinh viên vay vốn sau khi tốt nghiệp đi nghĩa vụ quân sự. Cụ thể:
Đối với học sinh, sinh viên đã vay vốn sau khi tốt nghiệp đi nghĩa vụ quân sự nếu còn dư nợ chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại Ngân hàng Chính sách xã hội thì số dư nợ đó được kéo dài thời gian trả nợ và được miễn lãi tiền vay tương ứng với thời gian phục vụ tại ngũ của học sinh, sinh viên đó, nhưng tối đa không quá 24 tháng kể từ ngày học sinh, sinh viên nhập ngũ.
Thời gian phục vụ tại ngũ được tính từ ngày nhập ngũ ghi trên Lệnh gọi nhập ngũ đến ngày kết thúc thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự (là ngày tháng có hiệu lực của các Quyết định về việc quân nhân xuất ngũ).
Nội dung hướng dẫn nêu trên đã được đăng tải công khai trên Website của Ngân hàng Chính sách xã hội, do vậy, học sinh, sinh viên trước khi vay vốn có thể tham khảo chi tiết và được hướng dẫn trực tiếp từ cán bộ tín dụng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh An Giang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.