Sau hơn một năm triển khai chương trình cho vay thí điểm đối với các mô hình liên kết trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, các mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp theo Nghị quyết số 14/NQ-CP, đến nay đã có những dự án đang triển khai tích cực và bước đầu mang lại hiệu quả.
Khi DN đẩy mạnh liên kết với nông dân
Mô hình cho vay theo chuỗi liên kết giúp cho cả DN và người dân đều hưởng lợi
Đức Nghiêm
Sau hơn một năm triển khai chương trình cho vay thí điểm đối với các mô hình liên kết trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, các mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp theo Nghị quyết số 14/NQ-CP, đến nay đã có những dự án đang triển khai tích cực và bước đầu mang lại hiệu quả. Là DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp 10 năm nay, Công ty TNHH Cường Tân của tỉnh Nam Định đã được chọn tham gia thí điểm dự án liên kết chuỗi giá trị trong sản xuất giống lúa và cây vụ Đông.
Ông Lâm Văn Chiểu – Phó giám đốc Công ty Cường Tân cho biết, vào cuối tháng 6/2014, công ty đã được NHNN phê duyệt tham gia chương trình cho vay thí điểm phục vụ phát triển nông nghiệp theo Nghị quyết 14. BIDV Chi nhánh Nam Định đã cho công ty vay 75 tỷ đồng (bao gồm cả vốn lưu động và vốn trung, dài hạn) để thực hiện dự án. Từ khi tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, Công ty tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất lúa giống tại các địa phương trong tỉnh Nam Định, đến nay BIDV đã giải ngân cho Công ty vay hơn 18,7 tỷ đồng. Công ty đang dùng số vốn vay này để đầu tư trực tiếp cho việc nâng cao chất lượng, hiệu quả trên diện tích 300 ha sản xuất lúa lai F1. Bà con nông dân tại các vùng sản xuất tập trung “cánh đồng mẫu lớn” đang liên kết cùng công ty. “Chúng tôi đã ứng trước toàn bộ giống lúa, tiền công lao động, tiền các dịch vụ khác và được công ty bao tiêu toàn bộ sản phẩm và chia sẻ rủi ro về năng suất” – ông Chiểu chia sẻ.
Công ty Cường Tân đang áp dụng mô hình liên kết: công ty xây dựng kế hoạch sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và ký hợp đồng với một số nhóm hộ nông dân (đại diện cho các hộ nông dân) hoặc các hợp tác xã như ở miền Nam Trung bộ. Hộ nông dân đầu tư công lao động như gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch... thực hiện quy trình sản xuất theo đúng hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật công ty. Công ty sẽ mua 100% sản phẩm lúa giống và cây vụ Đông để chế biến và tiêu thụ. Nói về hiệu quả của mô hình này, ông Chiểu cho biết, nông dân tham gia liên kết sản xuất sẽ khai thác tối đa quỹ đất, nâng cao hệ số sử dụng đất, đồng thời tăng thêm thu nhập từ 20 - 23 triệu đồng/ha/vụ. Công ty thì được hưởng chênh lệch 150 – 200 đồng/kg sản phẩm từ việc tổ chức sản xuất, thu mua sản phẩm, tương đương 1,5-2 tỷ đồng/vụ. Bên cạnh đó, việc tổ chức sản xuất các cây vụ Đông tạo ra số lượng việc làm lớn ở nông thôn, không còn cảnh người dân buộc phải nông nhàn do không có việc làm đã góp phần nâng cao đời sống cho nông dân. Theo tính toán của Công ty Cường Tân, thì mỗi ha tạo thêm từ 600 – 650 ngày công cho lao động địa phương, giá trị 1 ngày công đạt từ 80.000 đồng – 120.000 đồng/ngày.
Cũng tại khu vực Đồng bằng Sông Hồng, dự án Đầu tư bổ sung giai đoạn II Xây dựng Nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu, sản xuất bột cá, thức ăn thủy sản và hậu cần nghề cá tại phường Ngọc Hải, Đồ Sơn, Hải Phòng của Công ty TNHH Việt Trường do Agribank Chi nhánh Hải Phòng giải ngân vốn cũng là mô hình cho vay liên kết trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Ông Phạm Quý Giang – Giám đốc Agribank Hải Phòng cho biết, đây là dự án lớn được chi nhánh cho vay 86 tỷ đồng. Theo ông Giang, dự án này không chỉ hỗ trợ cho DN mở rộng sản xuất mà còn giúp cho sản phẩm thủy sản của ngư dân đánh bắt ngoài khơi có nơi tiêu thụ ổn định do Công ty Việt Trường thu mua.
Hiện nay, Công ty TNHH Việt Trường đã có nhà máy sản xuất chế biến surimi tại khu Công nghiệp Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng đã đi vào hoạt động từ năm 2002. Đại diện Công ty Việt Trường cho biết, ngoài thu mua các sản phẩm thủy sản của ngư dân trên bãi, còn có đội tàu thu mua trên biển, giúp DN có thể chủ động về nguồn nguyên liệu sản xuất (về chất lượng, số lượng nguyên liệu). Để giữ được nguồn thu mua nguyên liệu sạch, ổn định, DN đã ứng trước một lượng vốn cho các chủ tàu đánh bắt để được ký kết các hợp đồng thu mua dài hạn, tạo thành một dây chuyền khép kín từ việc thu mua nguyên liệu, sản xuất cho tới tiêu thụ sản phẩm, đảm bảo tính ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Đặc biệt, với dự án đầu tư này, Công ty Việt Trường đã tạo việc làm mới trực tiếp cho hơn 200 lao động. Và cũng từ dự án này, hàng trăm hộ gia đình cũng có việc làm thông qua các hoạt động dịch vụ vận tải, cung ứng hàng hóa, lương thực thực phẩm liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy.
Trên đây chỉ là hai trong số những dự án cho vay theo chuỗi liên kết đang mang lại những hiệu quả ban đầu. Theo NHNN, đến nay đã có 28 DN trên toàn quốc thực hiện 31 dự án tại 22 tỉnh, thành phố được phê duyệt tham gia chương trình với số tiền các NHTM cam kết tài trợ là hơn 5.627 tỷ đồng, đã giải ngân hơn 4.463 tỷ đồng, dư nợ đạt 1.854,62 tỷ đồng. Chắc chắn, thời gian tới NHNN cùng các bộ ngành sẽ có những đánh giá về chương trình cho vay này để có thể triển khai rộng rãi.