Trong đợt tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Ninh Thuận, có 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận liên quan đến thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 1: “Ninh Thuận là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất trong đợt nắng hạn năm 2015. Do nắng hạn nên nhiều hộ dân không tổ chức sản xuất được, do vậy không có nguồn thu để trả nợ và lãi vay ngân hàng. Đề nghị NHNN nghiên cứu, tạo điều kiện để bà con nông dân được khoanh nợ vay. Đồng thời, có chính sách ưu đãi về mức lãi suất cho vay để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bà con nông dân vùng chịu hạn”.
Trả lời:
Ngày 09/6/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn. Trong đó Điều 12 của Nghị định quy định việc các TCTD được xem xét cơ cấu lại thời hạn nợ đối với khách hàng chưa trả được nợ do nguyên nhân khách quan bất khả kháng và cho vay mới để ổn định sản xuất, thực hiện trả được nợ cũ và mới cho ngân hàng. Trường hợp khách hàng vay gặp rủi ro do thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên diện rộng, trên cơ sở báo cáo và đề nghị của UBND cấp tỉnh, NHNN chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ cho phép các TCTD được thực hiện khoanh nợ không tính lãi đối với dư nợ bị thiệt hại trong thời gian tối đa 02 (hai) năm và các khoản nợ khoanh được giữ nguyên nhóm nợ như đã phân loại trước khi thực hiện khoanh nợ.
Căn cứ Quyết định 1282/QĐ-UBND ngày 09/6/2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận về việc công bố thiên tai (hạn hán) xảy ra từ ngày 01/01/2015 trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, ngày 03/7/2015, NHNN đã có văn bản gửi UBND tỉnh Ninh Thuận đề nghị: (i) đánh giá, xác định tình hình thiệt hại do hạn hán của người dân, doanh nghiệp trong đó có thiệt hại từ nguồn vốn vay tại các TCTD; (ii) tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ (thông qua NHNN và Bộ Tài chính) về mức độ thiệt hại do hạn hán xảy ra trên địa bàn, trong đó nêu rõ phạm vi, đối tượng, mức thiệt hại từ nguồn vốn tín dụng ngân hàng và đề xuất giải pháp xử lý khoản nợ vay để được xem xét khoanh nợ theo quy định tại Nghị định số 55/2015/NĐ-CP.
Ngày 13/8/2015, NHNN tiếp tục có Công văn số 6112/NHNN-TD yêu cầu NHNN chi nhánh tỉnh Ninh Thuận chỉ đạo các TCTD trên địa bàn nghiêm túc triển khai công tác hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khắc phục hậu quả do hạn hán kéo dài như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ, xem xét miễn, giảm lãi vốn vay…
Đồng thời, NHNN đã chỉ đạo các TCTD tiếp tục xem xét cho vay mới với lãi suất ưu tiên theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ và Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 27/01/2015 của Thống đốc NHNN nhằm giúp khách hàng ổn định sản xuất (theo đó, bà con nông dân vay mới được hưởng mức lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND tối đa là 7%/năm, thấp hơn khoảng 1-1,5%/năm so với lãi suất thị trường).
Thực hiện chỉ đạo của NHNN Việt Nam và UBND tỉnh Ninh Thuận, NHNN chi nhánh Ninh Thuận đã chỉ đạo các TCTD trên địa bàn khẩn trương tổ chức đánh giá, xác định, tổng hợp tình hình thiệt hại do hạn hán của người dân từ nguồn vốn vay theo đúng quy trình thủ tục đề nghị khoanh nợ cho khách hàng theo Thông tư số 10/2015/TT-NHNN ngày 22/7/2015 của NHNN hướng dẫn thực hiện Nghị định 55/2015/NĐ-CP.
Đến 31/8/2015, các chi nhánh TCTD trên địa bàn đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ (gia hạn nợ) cho 217 trường hợp với số dư nợ được gia hạn là 27.655 triệu đồng; miễn, giảm lãi vay đối với 44 trường hợp (326 triệu đồng).
2. Kiến nghị 2: “Học sinh, sinh viên vay vốn học trung cấp, cao đẳng hiện nay ra trường chưa có việc làm, gia đình không có thu nhập do hạn hán kéo dài, nợ đến hạn không có tiền trả, đề nghị Chính phủ xem xét cho khoanh nợ”.
Trả lời:
Chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên theo Quyết định 157/2007/QĐ-TTg ngày 29/7/2007 của Thủ tướng Chính phủ nhằm mục đích sử dụng nguồn lực của Nhà nước để cung cấp tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập, thực hiện công bằng xã hội, bảo đảm không để học sinh, sinh viên nào phải bỏ học vì lý do không có khả năng đóng học phí và trang trải các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao cho đất nước. Sau khi tốt nghiệp, kết quả học tập và bằng tốt nghiệp của các em học sinh, sinh viên đã thể hiện hiệu quả chính sách và nỗ lực của ngân hàng trong thực hiện cho vay chương trình này.
Theo quy định tại Quyết định số 50/2010/QĐ-TTg ngày 28/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế xử lý nợ bị rủi ro tại Ngân hàng Chính sách xã hội, khách hàng được khoanh nợ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
(i) Khách hàng vay vốn bị rủi ro do các nguyên nhân khách quan như: thiên tai, địch họa, hoả hoạn, dịch bệnh xảy ra làm thiệt hại trực tiếp đến vốn, tài sản của khách hàng hoặc của dự án; nhà nước thay đổi chính sách làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của khách hàng (không còn nguồn cung cấp nguyên vật liệu; mặt hàng sản xuất, kinh doanh bị cấm…);
(ii) Mức độ thiệt hại về vốn và tài sản từ 40% đến 100% so với tổng số vốn thực hiện của dự án hoặc phương án sản xuất, kinh doanh của khách hàng.
Do vậy, đối với trường hợp học sinh, sinh viên trên địa bàn vay vốn gặp khó khăn do các nguyên nhân khách quan nêu trên, đề nghị cung cấp thông tin chi tiết cho Ngân hàng Chính sách xã hội để được xem xét, hướng dẫn xử lý kịp thời.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.