Trong đợt tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi có kiến nghị liên quan đến cho vay xây dựng nhà ở cho hộ nghèo.
Kiến nghị của cử tri: “Cử tri vui mừng khi Thủ tướng Chính phủ cho tiếp tục thực hiện Chương trình hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo (giai đoạn 2015-2020, theo Thông báo số 441/TB-VPCP ngày 25/11/2014 của Văn phòng Chính phủ). Theo đó, chuyển phương thức hỗ trợ ngân sách trực tiếp sang hỗ trợ cấp tín dụng với lãi suất ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội, ngân sách nhà nước cấp bù chênh lệch lãi suất. Trên tinh thần khắc phục những hạn chế trong quá trình thực hiện chủ trương về cấp phát vốn vay, cử tri đề nghị Chính phủ quan tâm, chỉ đạo sâu sát việc đảm bảo cấp vốn vay xây dựng nhà ở để việc triển khai chương trình có hiệu quả, hạn chế khó khăn cho người nghèo”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Chương trình tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo về nhà ở được thực hiện theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg ngày 12/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ, với mục tiêu là hỗ trợ hộ nghèo có nhà ở ổn định, an toàn, từng bước nâng cao mức sống, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững. Thông tư số 08/2009/TTLT-BXD-BTC-BKHĐT-BNNPTNT-NHNN ngày 19/5/2009 của liên Bộ Xây dựng – Tài chính – Kế hoạch và Đầu tư – Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn thực hiện Quyết định 167 quy định: Các hộ nghèo thuộc đối tượng thụ hưởng khi xây dựng nhà ở sẽ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 7,2 triệu đồng/hộ1, đối với các hộ dân cư trú tại các đơn vị hành chính thuộc vùng khó khăn quy định tại Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg được hỗ trợ tối thiểu 8,4 triệu đồng/hộ2. Bên cạnh đó, các hộ dân thuộc đối tượng thụ hưởng từ chính sách này, nếu có nhu cầu vay vốn, sẽ được vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tối đa là 08 triệu đồng/hộ, với lãi suất cho vay là 3%/năm, thời hạn cho vay là 10 năm trong đó có 5 năm ân hạn. Theo báo cáo của NHCSXH, dư nợ chương trình cho vay hộ nghèo về nhà ở đến 31/8/2015 là 3.702 tỷ đồng, với 466.212 khách hàng đang vay vốn, chiếm tỷ trọng 2,7% trong tổng dư nợ tạiNHCSXH (trong đó, dư nợ tại tỉnh Quảng Ngãi là 88,9 tỷ đồng, với 11.194 khách hàng còn dư nợ).
Có thể nói, trong điều kiện có rất nhiều chương trình với các đối tượng chính sách khác nhau cần được hỗ trợ, Chính phủ cũng như các Bộ, ngành đã quan tâm và dành một lượng vốn lớn để hỗ trợ các hộ nghèo xây dựng nhà ở thông qua hình thức vừa hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, vừa cho vay vốn tín dụng chính sách với lãi suất thấp và thời gian dài nhằm tạo điều kiện và động lực cho hộ nghèo ổn định cuộc sống, tự vươn lên thoát nghèo và trả nợ ngân hàng, cũng như tạo cơ chế chia sẻ khó khăn, rủi ro giữa Nhà nước và nhân dân.
Trong thời gian qua, để đảm bảo tiếp tục hỗ trợ hộ nghèo có nhà ở ổn định, an toàn, từng bước nâng cao mức sống, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tích cực phối hợp với Bộ Xây dựng để hoàn thiện chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở giai đoạn 2, với các ưu đãi được điều chỉnh theo điều kiện, chi phí cuộc sống thực tế (như cho vay ưu đãi với số tiền vay vốn cao hơn, lãi suất thấp hơn và thời gian vay vốn dài hơn).
Ngày 10/8/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011-2015 (Chương trình hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg giai đoạn 2). Theo đó, hộ nghèo thuộc diện đối tượng của Quyết định 33/2015/QĐ-TTg được vay vốn ưu đãi tại NHCSXH, mức cho vay tối đa được nâng từ 8 triệu đồng/hộ lên 25 triệu đồng/hộ; lãi suất cho vay là 3%/năm; thời hạn cho vay tối đa được nâng từ 10 năm lên 15 năm, trong đó thời gian ân hạn là 5 năm. Đồng thời, chuyển từ phương thức hỗ trợ ngân sách trực tiếp sang hỗ trợ cấp tín dụng với lãi suất ưu đãi thông qua NHCSXH. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2015.
Tại điểm a khoản 2 Điều 5 Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg quy định “Đối với các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách và tỉnh Quảng Ngãi, ngân sách Trung ương đảm bảo 100% mức cấp bù chênh lệch lãi suất cho Ngân hàng Chính sách xã hội”. Điều đó đã thể hiện sự quan tâm của Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan đối với hộ nghèo có nhu cầu vay vốn làm nhà ở cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Đối với kiến nghị của cử tri, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin ghi nhận và trong thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Xây dựng – đơn vị chủ trì quản lý chương trình, chỉ đạo NHCSXH tích cực cho vay theo quy định để hỗ trợ các hộ nghèo xây dựng nhà ở, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.
1 Gồm ngân sách Trung ương hỗ trợ 6 triệu đồng/hộ, ngân sách địa phương hỗ trợ tối thiểu 1,2 triệu đồng/hộ (kể cả phần ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung đối với những địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương).
2 Gồm ngân sách trung ương hỗ trợ 07 triệu đồng/hộ, ngân sách địa phương hỗ trợ tối thiểu 1,4 triệu đồng/hộ (kể cả phần ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung đối với những địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương).