Ngày 16/11/2015, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) và Tập đoàn Ngân hàng thương mại Đức Commerzbank AG tổ chức buổi Tọa đàm với chủ đề “Thực tiễn triển khai ngân hàng xanh và bền vững tại ngân hàng thương mại.”
Mục tiêu của buổi Tọa đàm là nhằm trao đổi kinh nghiệm về những vấn đề liên quan đến hoạt động tín dụng xanh, làm rõ những nội dung và phạm trù liên quan đến hoạt động ngân hàng trong bối cảnh môi trường sống đang bị tàn phá nghiêm trọng trên quy mô toàn cầu.
Ông Rudiger Senft - chuyên gia Commerzbank AG trình bày tại Tọa đàm
Theo các chuyên gia, ngân hàng xanh là ngân hàng có hoạt động hướng tới sự phát triển bền vững. Ngân hàng xanh không chỉ đơn thuần cho vay và đầu tư phát triển về kinh tế, mà còn quan tâm đến yếu tố xã hội và môi trường. Các hoạt động của ngân hàng xanh khuyến khích bảo vệ môi trường thông qua việc áp dụng tiêu chuẩn môi trường khi phê duyệt hồ sơ tín dụng và quyết định cho vay, cho vay ưu đãi đối với những dự án giảm khí thải độc hại, sản xuất và sử dụng năng lượng sạch, tạo ra sản phẩm sạch.
Quang cảnh buổi Tọa đàm
Về bản chất, ngân hàng xanh thực hiện cấp tín dụng xanh, là khoản tín dụng dành cho những dự án không gây rủi ro hoặc có tác dụng bảo vệ môi trường. Nói cách khác, tín dụng xanh là khoản tín dụng được cấp dưới dạng tài trợ vốn, cho vay và những hình thức tín dụng khác, trong đó có tính đến tác động của dự án được tài trợ đối với môi trường và tăng cường sự phát triển bền vững của môi trường. Theo nghĩa rộng, khi triển khai cho vay theo mô hình tín dụng xanh, các ngân hàng hướng vào các mục tiêu phát triển bền vững. Bao gồm, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng giáo dục, bình đẳng giới, cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường, phát triển năng lượng sạch với chi phí hợp lý, giảm dần bất công xã hội, phát triển đô thị bền vững, sản xuất và tiêu thụ có trách nhiệm, hành động vì khí hậu, bảo vệ môi trường sống, bảo vệ hòa bình, v.v.
Khi cho vay theo mô hình tín dụng xanh, các ngân hàng cần chú trọng đến vấn đề bảo vệ môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng; cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ sức khỏe con người và đảm bảo phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện thể chế tín dụng cho phù hợp với mục tiêu tăng trưởng xanh; tập trung nguồn lực để cấp tín dụng cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường và xã hội; ưu tiên cấp tín dụng cho các ngành kinh tế thực hiện bảo tồn, phát triển và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; sử dụng các thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến; sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; sử dụng công nghệ, thiết bị thân thiện với môi trường, sản xuất những sản phẩm thân thiện với môi trường.
Về quản trị kinh doanh, các ngân hàng cần chủ động nghiên cứu, xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng thông qua việc cải thiện các chính sách, nguồn lực, quy trình và thủ tục cấp tín dụng để tăng cường sự phối hợp trong hoạt động bảo vệ môi trường xã hội và quản lý tín dụng; thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên, định kỳ tình hình quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng đối với khách hàng; đảm bảo hoạt động quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng trở thành nhiệm vụ được thực hiện thường xuyên, liên tục, đạt hiệu quả cao.
Hiện nay, nhiều nước trên thế giới đã triển khai chính sách tín dụng xanh như CHLB Đức, Thụy Sỹ, Vương quốc Anh, CH Pháp, Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Brazil, Mexico, CH Nam Phi, Nigeria, Bagladesh.
Đối với ngành Ngân hàng Việt Nam, tín dụng xanh là mô hình mới, được triển khai sau Quyết định số 403/2014/QĐ-TTg ngày 20/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020. Thực hiện quyết định này, NHNN đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 về “Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản trị rủi ro môi trường, xã hội trong hoạt động cấp tín dụng”. Ngày 02/6/2015, NHNN đã tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai Chỉ thị số 03/CT-NHNN trong toàn hệ thống. Tiếp đó, NHNN đã ban hành Quyết định số 1552/QĐ-NHNN ngày 06/8/2015 về Chương trình hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Chương trình quốc gia về tăng trưởng xanh. Những hoạt động nêu trên của NHNN đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư - cơ quan điều phối của Chính phủ về Chiến lược tăng trưởng xanh đánh giá là tiên phong và có bài bản.
Đến nay, NHNN đã và đang xây dựng chương trình thí điểm tín dụng xanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, soạn thảo Đề án xây dựng Quỹ tài chính tín dụng xanh, tích cực hợp tác với các tổ chức quốc tế và các ngân hàng nước ngoài trong việc huy động nguồn vốn cho tăng trưởng xanh.
HTT