“Thâm hụt thương mại hàng hóa của Việt Nam trong năm nay nới rộng thêm, nguyên nhân chính là do hoạt động nhập khẩu gia tăng chứ không phải là do xuất khẩu suy giảm. Gần đây, nhu cầu trong nước đã hồi phục mạnh, phản ánh tình hình nền kinh tế vay nợ trở lại. Tăng trưởng tín dụng vẫn theo đúng kế hoạch đặt ra trong năm nay”. Nhận định trên là một phần trong nội dung Báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 12/2015 của HSBC vừa phát hành vào những ngày đầu tháng.
Tín dụng kích cầu nội địa tăng mạnh
Thạch Bình
“Thâm hụt thương mại hàng hóa của Việt Nam trong năm nay nới rộng thêm, nguyên nhân chính là do hoạt động nhập khẩu gia tăng chứ không phải là do xuất khẩu suy giảm. Gần đây, nhu cầu trong nước đã hồi phục mạnh, phản ánh tình hình nền kinh tế vay nợ trở lại. Tăng trưởng tín dụng vẫn theo đúng kế hoạch đặt ra trong năm nay”. Nhận định trên là một phần trong nội dung Báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 12/2015 của HSBC vừa phát hành vào những ngày đầu tháng.
Bổ sung cho luận điểm này, theo HSBC, từ đầu năm 2015 đến nay, mặc dù hoạt động xuất khẩu của Việt Nam có sự suy giảm, nhưng chủ yếu là do ảnh hưởng của lực cầu yếu từ khối EU và một số thị trường khu vực ASEAN. Các thị trường khác như Mỹ, Hàn Quốc vẫn duy trì tăng trưởng mạnh lần lượt ở mức 17,6% và 28,8%. Trong vòng 11 tháng năm 2015, nguồn vốn FDI thực hiện vẫn theo đúng kế hoạch ở mức 13 tỷ USD và có thể vượt qua ngưỡng 15 tỷ USD trong năm 2015. Điều này cho thấy các hoạt động đầu tư mới sẽ thúc đẩy xuất khẩu của Việt Nam, ngay cả khi nhu cầu toàn cầu đang khó khăn.
Trong khi đó, các hoạt động nhập khẩu máy móc thiết bị, hàng tiêu dùng lại có sự bứt phá mạnh mẽ. Các thống kê đến thời điểm hiện tại cho thấy rằng, hiện mức tăng trưởng tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước là 13,7%, trong khi nhập khẩu máy móc thiết bị tăng mạnh ở mức 25%, nhập khẩu hàng điện tử tăng 41,1%, nhập khẩu xe ô tô (nguyên chiếc, dưới 9 chỗ ngồi) thậm chí tăng 50% so với cùng kỳ năm 2014.
Việc các DN tăng cường nhập khẩu máy móc, thiết bị chứng tỏ hoạt động đầu tư nhằm mục đích xây dựng năng lực sản xuất đang được chú trọng. Diễn biến này phù hợp với việc tăng trưởng tín dụng trung, dài hạn của các NHTM. Bởi những thống kê của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho thấy, tỷ trọng dư nợ các khoản vay ngắn hạn/tổng dư nợ đã giảm dần từ mức hơn 50% trong các năm 2011 - 2013 xuống mức 49,74% vào cuối năm 2014 và giảm còn 45,1% trong tháng 9/2015. Điều này cho thấy nguồn vốn từ các NHTM đã được bơm mạnh cho DN với các khoản vay dài hạn có tính chất đầu tư.
Hoạt động nhập khẩu thiên về tiêu dùng cũng chứng tỏ rằng sức cầu của thị trường nội địa đã khởi sắc. Nhờ sự hỗ trợ của môi trường tín dụng thông thoáng hơn, các ngành kinh doanh cần nhiều vốn lớn như ngành ô tô, ngành điện tử đã có điểm tựa để bật lên mạnh mẽ. Trong khi đó các chương trình phát triển tín dụng tiêu dùng của các NHTM cũng góp phần đẩy mạnh sức cầu nội địa. Tính đến thời điểm cuối tháng 9/2015 tổng dư nợ cho vay tiêu dùng đã tăng tới 31,49% so với cuối năm 2014, đạt mức trên 357 ngàn tỷ đồng. Điều này cho thấy nguồn vốn NH đã kích thích mạnh vào nhu cầu mua sắm của xã hội.
Như vậy, có thể nhận định rằng từ đầu năm đến nay với các chính sách điều hành thị trường tiền tệ linh hoạt của NHNN, nền kinh tế đang có xu hướng vay nợ trở lại. Diễn biến này sẽ làm cho nguồn vốn tín dụng lại được đẩy mạnh bền vững vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, hỗ trợ mạnh mẽ cho sự phục hồi của DN và kích thích nhu cầu tiêu dùng của toàn xã hội.