Trong đợt tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Sóc Trăng, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Sóc Trăng, có 01 kiến nghị của cử tri liên quan đến lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng.
Kiến nghị của cử tri: “Đề nghị có giải pháp thực hiện Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ, vì việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn như thủ tục còn rườm rà, khó tiếp cận vốn vay tại các tổ chức tín dụng, đặc biệt là đối với đóng tàu vỏ gỗ, người dân phải đối ứng 30%.”
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trả lời như sau:
Nghị định 67/2014/NĐ-CP (Nghị định 67) ngày 07/07/2014 về một số chính sách phát triển thủy sản là hệ thống các chính sách đồng bộ nhằm hỗ trợ cho ngư dân vươn khơi xa, bám biển, góp phần giữ vững chủ quyền biển đảo, như: chính sách tín dụng, chính sách đầu tư, chính sách về bảo hiểm, chính sách ưu đãi thuế,....
Đối với chính sách tín dụng, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 67, NHNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp để nhanh chóng đưa chính sách vào cuộc sống, như:
- Ban hành Thông tư số 22/2014/TT-NHNN ngày 15/8/2014 hướng dẫn thực hiện chính sách tín dụng theo Nghị định số 67; Ban hành nhiều văn bản đôn đốc 28 NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, ngân hàng thương mại (NHTM) tích cực triển khai Nghị định 67.
- Phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai Nghị định 671, tổ chức các Hội nghị tuyên truyền phổ biến chính sách đến người dân. Đồng thời, chủ động thành lập Đoàn công tác của ngành Ngân hàng đi khảo sát, đánh giá tình hình triển khai và phối hợp với Ban chỉ đạo của một số địa phương tổ chức các đối thoại trực tiếp với ngư dân để nắm bắt khó khăn, vướng mắc, gây ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân chương trình, từ đó có đề xuất xử lý phù hợp.
- Kịp thời nắm bắt và có nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Nghị định 67 theo chỉ đạo của Chính phủ và của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh. Trong đó chỉ đạo NHTM: (i) tạo điều kiện để khách hàng được vay mức cao nhất theo quy định của Nghị định 67; Không bắt buộc chủ tàu phải bổ sung thêm tài sản bảo đảm để triển khai đóng mới, nâng cấp tàu; Cho vay vốn lưu động theo quy định hiện hành, đồng thời, có thể xem xét cho vay không có tài sản bảo đảm khi chủ tàu tham gia liên kết theo chuỗi sản xuất và ngân hàng kiểm soát được dòng tiền; (ii) Cử đại diện tham gia Tổ giúp việc của Ban chỉ đạo tại địa phương2 theo hướng dẫn của NHNN, tạo điều kiện đẩy nhanh quy trình thẩm định cho ngư dân vay vốn; (iii) Thỏa thuận với chủ tàu kế hoạch giải ngân nguồn vốn vay và vốn đối ứng phù hợp với tiến độ đóng mới, nâng cấp tàu trên cơ sở chủ tàu phải đảm bảo đầy đủ nguồn vốn đối ứng. Trường hợp chủ tàu tạm thời gặp khó khăn về vốn đối ứng, các NHTM có thể xem xét cho vay thêm phần vốn đối ứng này theo cơ chế cho vay thông thường; (iv) Niêm yết công khai điều kiện vay vốn, danh mục hồ sơ, thời gian xử lý hồ sơ và thông báo kết quả cho chủ tàu. Ngoài ra, NHNN đã đề xuất và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận điều chỉnh giảm lãi suất cho vay vốn lưu động phục vụ khai thác hải sản xa bờ từ 7%/năm xuống 6,5%/năm.
- Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (cơ quan chủ trì3) trình Chính phủ ban hành Nghị định 89/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 7/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản vừa được Chính phủ ban hành. Theo đó:
+ Bổ sung quy định hạn mức vay, lãi suất vay và mức bù chênh lệch lãi suất trường hợp gia cố bọc vỏ thép; bọc vỏ vật liệu mới. Cụ thể, đối với trường hợp gia cố bọc vỏ thép; bọc vỏ vật liệu mới; mua ngư lưới cụ, trang thiết bị hàng hải, trang thiết bị khai thác, máy móc trang thiết bị bảo quản sản phẩm, trang thiết bị bốc xếp hàng hóa, chủ tàu được vay vốn ngân hàng thương mại tối đa 70% tổng giá trị nâng cấp với lãi suất 7%/năm, trong đó chủ tàu trả 3%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 4%/năm.
+ Bổ sung quy định tàu cá đóng mới phải sử dụng máy thủy mới; trường hợp nâng cấp máy tàu có thể sử dụng máy thủy mới hoặc máy thủy đã qua sử dụng theo quy định.
+ Sửa đổi thời hạn cho vay theo hướng: thay vì quy định thời hạn cho vay 11 năm, Nghị định 89/2015/NĐ-CP quy định thời hạn cho vay đối với từng trường hợp. Cụ thể, thời hạn cho vay hỗ trợ lãi suất 11 năm đối với trường hợp đóng mới tàu vỏ gỗ hoặc nâng cấp tàu; 16 năm đối với đóng mới tàu vỏ thép hoặc vỏ vật liệu mới.
+ Năm đầu tiên kể từ ngày giải ngân khoản vay đầu tiên, chủ tàu được miễn lãi và chưa phải trả nợ gốc, ngân sách nhà nước cấp bù số lãi vay của chủ tàu được miễn năm đầu cho các ngân hàng thương mại. Quy định này được áp dụng cả với những Hợp đồng vay vốn ngân hàng thương mại đóng mới tàu cá vỏ thép, vỏ vật liệu mới theo quy định tại Nghị định số 67/2014/NĐ-CP đã ký kết trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành 25/11/2015.
- Kết quả thực hiện Nghị định số 67/2014/NĐ-CP:
+ Kết quả phê duyệt danh sách chủ tàu đủ điều kiện vay vốn đóng mới, nâng cấp tàu của các địa phương: Đến ngày 15/10/2015, có 27/28 tỉnh, thành phố ven biển đã phê duyệt được danh sách các chủ tàu đủ điều kiện vay vốn để đóng mới, nâng cấp 1.026 tàu trong đó: đóng mới 908 tàu (đạt 40% trong tổng số 2.284 tàu cần đóng mới theo Quyết định số 3602/QĐ-BNN-TCTS của Bộ NN&PTNT); nâng cấp: 118 tàu. Chỉ còn Thành phố Hồ Chí Minh chưa phê duyệt danh sách các chủ tàu đủ điều kiện vay vốn theo Nghị định 67 do trước đây chủ tàu trên địa bàn Thành phố không có nhu cầu vay vốn và hiện UBND Thành phố đang thẩm định 02 trường hợp chủ tàu mới phát sinh nhu cầu vay vốn đóng tàu theo Nghị định 67.
+ Kết quả cho vay đóng mới, nâng cấp tàu: Các NHTM đã tích cực tiếp cận 982/1.026 chủ tàu trong danh sách các địa phương phê duyệt để hướng dẫn hồ sơ, thủ tục vay vốn, trong đó các NHTM đã nhận được 446 bộ hồ sơ của chủ tàu tại 26/27 tỉnh, thành phố và đã ký hợp đồng tín dụng để đóng mới, nâng cấp 204 tàu (đóng mới 198 tàu, nâng cấp 6 tàu) với tổng số tiền trên 2.010 tỷ đồng. Dư nợ đến thời điểm báo cáo đạt 753 tỷ đồng. Đồng thời việc giải ngân tàu cũng được đẩy nhanh, đã có 23 tàu giải ngân 100%, 35 tàu giải ngân trên 50% đến 99% , số tàu còn tàu giải ngân dưới 50% tổng số tiền cam kết cho vay theo hợp đồng tín dụng.
+ Kết quả cho vay vốn lưu động: Các ngân hàng thương mại đã thực hiện giải ngân cho 133 lượt khách hàng với tổng số tiền gần 48 tỷ đồng tại các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Tiền Giang, Phú Yên, Thừa Thiên Huế, Khánh Hòa. Đến 15/10/2015, có 102 khách hàng còn dư nợ với số tiền 29 tỷ đồng.
Riêng trên địa bàn trỉnh Sóc Trăng đến ngày 15/10/2015: tổng số tàu đã ký hợp đồng tín dụng là 6 tàu (trong đó: đóng mới 4 tàu, nâng cấp 2 tàu). Số tiền cam kết cho vay là 24,9 tỷ đồng, dư nợ 4,06 tỷ đồng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Sóc Trăng. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.