NHNN sẽ bám sát diễn biến vĩ mô để điều hành linh hoạt CSTT

NHNN sẽ bám sát diễn biến vĩ mô để điều hành linh hoạt CSTT

Cuối tuần qua, Chính phủ đã họp Phiên thường kỳ tháng 6 về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và giải pháp những tháng cuối năm 2016. Tại Phiên họp này, chiều ngày 1/7, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng (ảnh trên) đã có phát biểu đánh giá về tình hình kinh tế và điều hành chính sách tiền tệ (CSTT), hoạt động NH. Thời báo Ngân hàng giới thiệu cùng bạn đọc những nội dung trong phát biểu của Thống đốc NHNN.

Tăng trưởng kinh tế (GDP) 6 tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ có hai nguyên nhân. Thứ nhất, là do sản xuất nông nghiệp sụt giảm, cùng với tác động của khí hậu, thiên tai. Đây được xem là nguyên nhân chủ chốt làm tốc độ tăng GDP giảm. Thứ hai, là do vấn đề tác động của sản xuất công nghiệp không tăng như kỳ vọng, đặc biệt là công nghiệp khai khoáng giảm 2,2%. Nếu loại trừ hai nguyên nhân khách quan trên thì tốc độ tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm có thể bằng hoặc cao hơn năm trước.

Về diễn biến lạm phát, 6 tháng đầu năm lạm phát tăng chủ yếu do tác động từ yếu tố giá. Còn lạm phát cơ bản, so với cuối năm 2015 thì 6 tháng đầu năm 2016 tăng 1,31%. NHNN cũng như các chuyên gia Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia đều nhận định: diễn biến lạm phát cơ bản hiện nay là phù hợp với diễn biến điều hành tiền tệ, chứ không phải tác động từ việc điều hành CSTT mở rộng. Điều hành này phù hợp với thực tế.

Về hoạt động tín dụng, ngoại hối, lãi suất, đến nay, huy động vốn của hệ thống NH tăng 8,8%. Nhờ giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô phù hợp và sự chỉ đạo quyết liệt của NHNN, đến ngày 28/6 tín dụng đối với nền kinh tế tăng 7,16% (cùng kỳ năm 2015 chỉ tăng 7,08%). Điểm tích cực trong 6 tháng đầu năm là tín dụng trung và dài hạn tăng 9,81%, cao hơn tín dụng chung của nền kinh tế. Đây là yếu tố quan trọng để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm.

Trong 6 tháng đầu năm, sức ép tăng lãi suất trên thị trường là rất lớn, xuất phát từ kỳ vọng lạm phát. Tốc độ lạm phát 6 tháng đầu năm tăng ở tất cả các tháng. Cho nên trong điều hành phải hết sức thận trọng, không chủ quan về tốc độ tăng lạm phát.

Điều hành về giá, nhất là với lĩnh vực y tế, nếu không kiểm soát tăng, ngoài chuyện tác động trực tiếp tới tăng lạm phát bình quân sẽ còn có thể lan tỏa tới các mặt bằng giá khác, gây ảnh hưởng tới điều hành CSTT và lạm phát cơ bản. Sức ép từ lạm phát lên khả năng huy động vốn và lãi suất huy động rất cao. Cùng với đó, nhu cầu tín dụng cho nền kinh tế mở rộng và tăng từ đầu năm cũng là sức ép lên lãi suất huy động. Thứ nữa là nhu cầu phát hành TPCP năm nay cao hơn năm ngoái. Trước những sức ép trên, nếu trong điều hành không linh hoạt và chủ động thì lãi suất huy động đã tăng và lãi suất cho vay (LSCV) cũng tăng theo.

Bên cạnh đó, nhờ có sự phối hợp tốt giữa NHNN với Bộ Tài chính và điều hành linh hoạt các công cụ CSTT nên đã kiểm soát được lãi suất huy động đầu vào, giữ được ổn định lãi suất trên thị trường liên NH, qua đó mới giữ được ổn định LSCV. Và đến nay, LSCV cũng có xu hướng giảm. Cách điều hành linh hoạt vừa đảm bảo cho không tăng LSCV, vừa hỗ trợ vốn cho nền kinh tế nhưng vẫn kiểm soát được những yếu tố gây bất ổn vĩ mô, đặc biệt là kiểm soát được lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra, đã giúp cho Chính phủ phát hành được trái phiếu với lãi suất phù hợp.

Về tình hình thị trường ngoại tệ và tỷ giá cơ bản là rất ổn định. Từ đầu năm đến nay, NHNN đã mua được số lượng ngoại tệ rất lớn, tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước. NHNN điều hành cả trên thị trường đồng Việt Nam cũng như thị trường ngoại tệ, phối hợp với nhau rất chủ động, linh hoạt trong từng thời điểm, kiểm soát được lãi suất nhưng đồng thời giữ được ổn định tỷ giá.

Ngay như sự kiện Brexit vào ngày 24/6, NHNN đã có những phương án rất chủ động trong điều hành. Trước đây, mỗi khi có những biến động tương tự như vậy có thể gây tác động tâm lý rất mạnh lên thị trường, đặc biệt là thị trường ngoại tệ nhưng vừa qua biến động của thị trường này rất nhỏ.

Trong 6 tháng tới cần phải tiếp tục kiên định những phương pháp, mục tiêu điều hành CSTT và tài khóa. Đây là cơ sở để đạt được những mục tiêu về phát triển kinh tế - xã hội mà chúng ta đặt ra từ đầu năm.

Theo đó, NHNN sẽ tiếp tục bám sát các diễn biến kinh tế vĩ mô để điều hành linh hoạt các công cụ CSTT, đặc biệt là hỗ trợ thanh khoản và nguồn vốn cho các TCTD để ổn định lãi suất huy động và giảm mặt bằng LSCV. Đồng thời, NHNN tiếp tục chỉ đạo quyết liệt các TCTD tiết giảm chi phí hoạt động và nâng cao hiệu quả kinh doanh để có điều kiện giảm LSCV. Vừa qua NHNN đã có chỉ thị yêu cầu các TCTD ưu tiên tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, đảm bảo an toàn hiệu quả.

Vấn đề điều hành diễn biến tỷ giá những tháng cuối năm, NHNN sẽ tiếp tục đánh giá, theo dõi sát tình hình quốc tế và khu vực, các động thái của NHTW châu Âu, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), NHTW Trung Quốc để có giải pháp điều hành linh hoạt.

Chúng tôi tin tưởng rằng, với công cụ, nguồn lực và những giải pháp điều hành, đặc biệt từ khi sử dụng cơ chế điều hành tỷ giá mới chúng ta có điều kiện để chủ động điều hành, vừa đạt mục tiêu ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ một phần tăng trưởng xuất khẩu.

Quang Cảnh ghi