Nền tảng trong cuộc sống của mỗi chúng ta là lòng tin “mất lòng tin là mất tất cả”. Đối với hệ thống NH, đó không chỉ là nền tảng của mọi hoạt động mà nó còn quyết định đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống. Bởi NH chỉ có thể huy động được nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội khi dựa trên lòng tin của xã hội đối với NH. Để tạo dựng và duy trì lòng tin chính là điều bắt buộc đối với hoạt động của các NH.
Lòng tin và kỷ luật thị trường
TS. Nguyễn Thị Kim Thanh
Nền tảng trong cuộc sống của mỗi chúng ta là lòng tin “mất lòng tin là mất tất cả”. Đối với hệ thống NH, đó không chỉ là nền tảng của mọi hoạt động mà nó còn quyết định đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống. Bởi NH chỉ có thể huy động được nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội khi dựa trên lòng tin của xã hội đối với NH. Để tạo dựng và duy trì lòng tin chính là điều bắt buộc đối với hoạt động của các NH.
Lòng tin được tạo dựng và duy trì khi hệ thống NH đảm bảo được sự cam kết của mình đối với xã hội, mà cụ thể là những cam kết về chính sách, đảm bảo tính nhất quán và minh bạch. Đối với NHTW cam kết được xã hội quan tâm đó là cam kết ổn định lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, những cam kết về tín dụng, lãi suất, tỷ giá và giữ nghiêm kỷ luật thị trường. Đối với các tổ chức tín dụng là phong cách giao tiếp, chất lượng dịch vụ, hiệu quả kinh doanh và việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, tôn trọng kỷ luật thị trường, không có những hành vi phá vỡ kỷ luật và những nguyên tắc thị trường, như những biểu hiện về cạnh tranh thiếu lành mạnh, không tuân thủ các quy định của pháp luật về hoạt động tiền tệ, tín dụng.
Trong thời gian gần đây, khi mà hệ thống NH Việt Nam nỗ lực kiềm chế lạm phát từ mức 18,98% năm (2011) xuống mức dưới 5% (2015), ổn định được thị trường vàng, ổn định được tỷ giá, giảm mạnh được lãi suất để hỗ trợ DN phục hồi sản xuất trong thời kỳ suy thoái và các NHTM được tái cơ cấu đang trên đà phát triển, kỷ luật thị trường được củng cố, qua đó lòng tin của thị trường đối với hệ thống đã được nâng lên.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để hệ thống NH tiếp tục có được lòng tin của xã hội một cách bền vững?
Trước hết, phải thấy rằng kỷ luật thị trường được tôn trọng là yếu tố quan trọng để giữ vững lòng tin thị trường. Do vậy, NHNN phải giữ vững được kỷ cương thị trường, thưởng phạt nghiêm minh, đi liền với nó là các kết luận thanh tra và các biện pháp xử lý các vụ việc phải có căn cứ pháp lý cao và bằng chứng sát thực, tránh để xảy ra các biện pháp xử lý không có tính khả thi. Những tháng cuối năm 2015 và đầu 2016 đã xảy ra một số vụ việc NHTM không thực thi đúng các quy định và mục tiêu tái cơ cấu của NHNN. Điều này đã có những ảnh hưởng không tốt đến uy tín của NHNN đối với hệ thống, với thị trường, phản ánh kỷ luật thị trường chưa nghiêm. Đòi hỏi NHNN phải có những đánh giá xem xét, nhìn nhận lại vấn đề một cách thấu đáo. Từ những vấn đề đưa ra đã phù hợp với luật chưa, nếu đã phù hợp rồi thì cần có những biện pháp mạnh đảm bảo tính tuân thủ cao của thị trường với các quyết định của NHNN.
Bên cạnh đó, NHNN cần có sự giải thích đầy đủ, kỹ lưỡng cho người dân và các thành viên thị trường hiểu một cách thống nhất bất cứ một cơ chế chính sách, quyết định mới nào trước khi ban hành và có hiệu lực. Bằng cách thông qua các buổi họp báo của NHNN với giới báo chí, các phương tiện truyền thông khác. NHNN cần phát hành thường xuyên các ấn phẩm về chính sách tiền tệ, về kinh tế vĩ mô, nhấn mạnh về lạm phát, nguyên nhân và dự báo xu hướng; hệ thống tài chính NH, số liệu thống kê về tiền tệ, hoạt động NH và có những lời giải thích về những chi tiêu vượt so với mục tiêu đã cam kết với thị trường.