Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) do Ban Dân nguyện chuyển đến Kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII.
Kiến nghị của cử tri:“Nước ta đang phấn đấu đạt mục tiêu giảm bớt việc giao dịch, thanh toán tiền mặt, tiến tới thực hiện các giao dịch, thanh toán kinh tế qua hệ thống thẻ của ngân hàng. Tuy nhiên, cử tri phản ánh hiện nay các ngân hàng đang thu quá nhiều các loại phí đối với chủ thẻ ATM (theo như phản ảnh có khoảng 20-25 loại phí đối với thẻ ATM: phí phát hành thẻ lần đầu, phí thường niên, phí SMS banking, internet banking, phí rút tiền, phí chuyển khoản, phí duy vấn số dư, in hóa đơn, phí rút tiền mặt tại các trụ ATM,…) và tổng các khoản phí trên sẽ là một số tiền không nhỏ khi các ngân hàng thu phí đối với chủ thẻ, làm cho đa số người dân không ủng hộ thanh toán qua thẻ. Cử tri đề nghị ngành Ngân hàng nên bãi bỏ bớt các khoản phí, chỉ nên thu các khoản phí dịch vụ cần thiết đối với thẻ ATM để khuyến khích người dân tham gia sử dụng và thanh toán qua thẻ”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Thanh toán không dùng tiền mặt có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần tiết kiệm chi phí xã hội liên quan đến phát hành và lưu thông tiền mặt; tạo điều kiện thuận lợi để kiểm soát lạm phát; phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn trong nền kinh tế; nâng cao tính minh bạch trong chi tiêu tài chính từ ngân sách và sử dụng vốn nhà nước. Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, NHNN đã tích cực triển khai nhiều biện pháp để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt nói chung và thanh toán qua thẻ ngân hàng nói riêng.
Nhờ đó, những năm gần đây, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đã được phát triển mạnh mẽ, đa dạng như thẻ ngân hàng, Internet banking, mobile banking... đã và đang đi vào cuộc sống. Một bộ phận dân cư (công chức, viên chức, học sinh, sinh viên, công nhân ở các khu công nghiệp...) đã có sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức và thói quen thanh toán không dùng tiền mặt thông qua các dịch vụ của ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi và là tiền đề quan trọng để giảm dần sự hiện diện của tiền mặt trong các hoạt đông thanh toán của nền kinh tế.
Về vấn đề cử tri quan tâm liên quan đến phí dịch vụ thanh toán: Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010 (Điều 91) và Nghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 về thanh toán không dùng tiền mặt (Điều 17) quy định tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được quyền ấn định và phải niêm yết công khai mức phí cung ứng dịch vụ. Như vậy, theo các quy định hiện hành thì tổ chức tín dụng được quyền ấn định mức phí khi cung ứng dịch vụ cho khách hàng và phải niêm yết công khai cho khách hàng biết.
Đối với phí thẻ ATM, trên cơ sở nghiên cứu, lắng nghe ý kiến phản ánh từ dư luận xã hội, thực tiễn hoạt động cung ứng dịch vụ thẻ và hướng đến chủ trương phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ, NHNN đã ban hành Thông tư số 35/2012/TT-NHNN ngày 28/12/2012 quy định về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa, trong đó có quy định Biểu khung mức phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa gồm 06 loại phí cơ bản như: phí phát hành thẻ, phí thường niên, phí rút tiền mặt, phí chuyển khoản, phí vấn tin tài khoản, phí in sao kê. Qua thời gian theo dõi tình hình triển khai thực hiện cho thấy, mức phí áp dụng cho các loại phí cơ bản nêu trên đã được tổ chức phát hành thẻ thực hiện phù hợp với Biểu khung mức phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa tại Thông tư 35.
Thời gian qua, nhằm gia tăng tiện ích cho người sử dụng thẻ, các ngân hàng đã nghiên cứu, đầu tư máy móc thiết bị để cung ứng thêm các dịch vụ đi kèm với thẻ ATM như: SMS Banking, Internet Banking,.... Và để bù đắp chi phí đầu tư, mỗi loại dịch vụ tăng thêm được xác định một mức phí hợp lý để sử dụng sản phẩm dịch vụ đó, các khoản phí thu được này thực tế chỉ bù đắp được một phần trong tổng chi phí đầu tư hệ thống máy móc thiết bị để hiện đại hóa dịch vụ ngân hàng. Đây là các loại phí phát sinh không thường xuyên gắn với dịch vụ gia tăng, không bắt buộc khách hàng phải trả cho ngân hàng mà trên cơ sở nhu cầu sử dụng của khách hàng, dùng đến đâu trả đến đó.
NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát sao và lắng nghe ý kiến từ phía người dân, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại để có sự điều chỉnh nếu thực sự cần thiết nhằm đảm bảo thực hiện chính sách, chủ trương về đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt. Đối với trường hợp tổ chức tín dụng vi phạm các quy định về việc thu phí dịch vụ thanh toán, NHNN sẽ xử lý theo quy định tại Nghị định số 96/2014/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.