Linh hoạt theo đòi hỏi thị trường

Linh hoạt theo đòi hỏi thị trường

Hệ thống ngân hàng tích cực thúc đẩy sản xuất kinh doanh hỗ trợ tăng trưởng

Tri Nhân

“Hoạt động của hệ thống Ngân hàng được đánh giá là sôi động trong quý II/2016, NHNN đã điều hành sách tiền tệ linh hoạt, tháo gỡ khó khăn thúc đẩy sản xuất kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế như một phản ứng chính sách theo yêu cầu của Chính phủ”. Đây là nhận định của Nhóm nghiên cứu Viện Ngân hàng – Tài chính (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân).

NHNNN chấp nhận thay đổi chính sách để hỗ trợ tăng trưởng

Theo nhóm nghiên cứu: hệ thống Ngân hàng đã tích cực thực hiện Nghị quyết 01 về phát triển kinh tế - xã hội, ổn định vĩ mô và Nghị quyết 35 của Chính phủ. Điều này được thể hiện trước tiên qua việc NHNN đã ban hành hai Thông tư quan trọng và được thị trường đón đợi từ mấy tháng nay. Đó là Thông tư 06/2016/TT-NHNN và Thông tư số 07/2015/TT-NHNN.

TS. Đặng Ngọc Đức và 2 Phó viện trưởng là PGS.TS. Trần Đăng Khâm và TS. Đặng Anh Tuấn đã đánh giá cao hành động của NHNN khi ban hành 2 thông tư này, bởi “đây là một sự chấp nhận thay đổi chính sách để hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đang có nhiều dự báo khó đạt mục tiêu, sản xuất kinh doanh và xuất khẩu cũng có nhiều khó khăn và có tốc độ tăng trưởng thấp”.

Theo nhận xét của nhóm nghiên cứu, Thông tư 06 đã có sự nhượng bộ đáng kể với đòi hỏi của thị trường quy định hệ số quy đổi rủi ro của các khoản phải đòi để kinh doanh bất động sản là 200% từ thời điểm ngày 1/1/2017. Và ở Thông tư 07 cho phép các doanh nghiệp xuất khẩu có nguồn thu ngoại tệ được vay ngoại tệ trở lại. Đây là cách khôn ngoan nhằm trợ cấp lãi suất có chọn lọc bằng cách tiếp tục mua USD trên quy mô lớn và tung ra tiền đồng nhằm hạ lãi suất chung và tránh gây tác động mạnh đến tỷ giá.

Việc NHNN cho phép NHTM cho vay ngoại tệ lại với các DN xuất khẩu, cũng như chỉ thắt lại có chừng mực các giới hạn và tỷ lệ an toàn là một phản ứng chính sách cần thiết của NHNN trước đòi hỏi của thị trường nhằm hạ bớt các rào cản, khơi thông dòng chảy tín dụng vào nền kinh tế, đảm bảo tốc độ tăng trưởng tín dụng khả quan trong khi không phải bơm tiền quá mạnh ra nền kinh tế. Thêm nữa, để thúc đẩy dòng vốn tới sản xuất, kinh doanh, Thống đốc NHNN đã ban hành Chỉ thị số 04/CT-NHNN yêu cầu các NHTM tích cực và chủ động hơn trong việc cân đối giữa nguồn vốn và sử dụng vốn để bảo đảm thanh khoản, ổn định lãi suất huy động, và hơn nữa là có điều kiện ổn định và giảm lãi suất cho vay - nhóm nghiên cứu bổ sung.

Và để thực hiện Chỉ thị 04 của NHNN, ngay từ đầu quý II/2016, hầu hết các NHTM đã giảm lãi suất cho vay, nhiều NHTM đã dành cho khách hàng, cho DN các gói tín dụng ưu đãi lãi suất. Lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường ở mức 6,8-9%/năm đối với ngắn hạn; 9,3-11%/năm đối với trung và dài hạn. Đối với nhóm khách hàng tốt, tình hình tài chính lành mạnh, minh bạch, lãi suất cho vay từ 5-6%/năm. Với mức lãi suất nêu trên, nhiều ngân hàng phải “chịu thiệt” giảm lợi nhuận để giảm lãi suất cho DN.

Muốn xử lý nhanh nợ xấu, phải có tiền mặt

Đối với vấn đề xử lý nợ xấu, theo nhóm nghiên cứu: thời gian qua, cả NHNN và VAMC đã có nhiều động thái nhằm đẩy mạnh xử lý nợ xấu của hệ thống NHTM. Ví như VAMC được phối hợp với các nhà đầu tư nước ngoài để thu hút nguồn vốn, học hỏi kinh nghiệm định giá, xử lý các khoản nợ xấu mua theo giá thị trường…Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài có mặn mà với sự phối hợp này hay không lại là chuyện khác, bởi nhà đầu tư cần có thị trường mua bán nợ minh bạch và hiệu quả để các khoản nợ mua về có thể bán ra dễ dàng và có lãi” - theo các chuyên gia.

Hiện, VAMC đang có kế hoạch xử lý khoảng 30.000 tỷ đồng (tương đương 1,3 tỷ USD) nợ xấu trong năm nay bằng cách thu hồi nợ, bán nợ và tài sản đảm bảo. Kể từ đầu năm đến 31/5/2016, VAMC đã xử lý được khoảng 8.000 tỷ đồng nợ xấu.

VAMC cho biết nhằm tạo cơ sở để đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu, từ quý II/2016 đến cuối năm sẽ tiến hành thương vụ mua nợ xấu bằng tiền mặt thay cho phát hành trái phiếu đặc biệt. Việc VAMC trả bằng tiền mặt sẽ giúp các NHTM có thêm nguồn vốn để mở rộng hoạt động cho vay.

Động thái này của VAMC được đánh giá là sẽ giúp ích rất nhiều cho các NHTM cần thanh khoản và giảm nợ xấu. Lợi ích lớn nhất là nợ được giải quyết trực tiếp chứ không phải chuyển nợ từ chỗ này sang chỗ kia. Khi tính bằng giá thị trường và thanh toán bằng tiền mặt, nợ xấu được giải quyết triệt để.

Gần đây một số chuyên gia cũng đã cho rằng muốn xử lý nhanh nợ xấu, phải có tiền mặt. Muốn vậy, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ, và vay nước ngoài để có tiền xử lý nợ xấu cũng là một giải pháp “có lãi”. Và theo TS. Đặng Ngọc Đức: “vì thiếu các nguồn lực, có thể VAMC sẽ phải nhận sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ hoặc các tổ chức (như Quỹ tiền tệ quốc tế IMF) để giải quyết được toàn bộ nợ xấu của hệ thống NHTM”.