Tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khóa XIII, Ngân hàng Nhà nước nhận được chất vấn của đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Nghĩa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên – Huế.
Câu hỏi:
“Những năm gần đây, dưới sự chỉ đạo, điều hành của Thống đốc, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, đáng ghi nhận như: bình ổn được giá vàng; thị trường ngân hàng ổn định, minh bạch; tạo thuận lợi cho nhân dân vay, gửi vốn…
Xin hỏi và trao đổi với Thống đốc: Quỹ dự trữ quốc gia hiện tại là bao nhiêu? Việc điều hành và sử dụng quỹ này như thế nào? Có được xuất ra để đầu tư vào những công trình đặc biệt cấp bách như Quốc lộ 1 hay một số phương tiện tàu thuyền, góp phần bảo vệ vững chắc biển đảo của Tổ quốc...?”.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời Đại biểu Đặng Ngọc Nghĩa như sau:
Dự trữ quốc gia là dự trữ vật tư, thiết bị, hàng hóa do Nhà nước quản lý, nắm giữ nhằm chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh1.
Theo quy định của pháp luật, Bộ Tài chính được giao là cơ quan chủ quản giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về dự trữ quốc gia. Theo đó, Bộ Tài chính tổ chức điều hành hoạt động dự trữ quốc gia, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện kế hoạch dự trữ quốc gia hằng năm và theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Dự trữ quốc gia phải được quản lý chặt chẽ, an toàn, bí mật theo quy định của pháp luật; chủ động đáp ứng kịp thời yêu cầu mục tiêu của dự trữ quốc gia; sử dụng đúng mục đích, đối tượng; đúng chế độ quản lý tài chính, tài sản nhà nước; bảo đảm không thất thoát, lãng phí.
Do vậy, chất vấn của Đại biểu thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Bộ Tài chính, đề nghị Đại biểu gửi chất vấn này đến Bộ trưởng Bộ Tài chính để có thông tin đầy đủ.
Về phía Ngân hàng Nhà nước, theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, hiện Ngân hàng Nhà nước đang được Quốc hội, Chính phủ giao giúp Chính phủ điều hành và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước. Theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010 và Nghị định 50/2014/NĐ-CP ngày 20/5/2014 của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước nhằm thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, bảo đảm khả năng thanh toán quốc tế và bảo toàn Dự trữ ngoại hối. Dự trữ ngoại hối nhà nước được quản lý theo ba nguyên tắc: bảo toàn, thanh khoản và sinh lời. Quy mô Dự trữ ngoại hối nhà nước là một chỉ tiêu quan trọng góp phần đảm bảo an ninh tiền tệ quốc gia và tạo lập môi trường thuận lợi thu hút đầu tư nước ngoài. Ngân hàng Nhà nước sử dụng Dự trữ ngoại hối nhà nước để can thiệp thị trường ngoại hối nhằm mục tiêu ổn định tỷ giá và quản lý thị trường vàng. Hiện nay, Quỹ dự trữ ngoại hối nhà nước đạt mức trên 35 tỷ USD tương đương khoảng 12 tuần nhập khẩu, ở mức cơ sở theo thông lệ quốc tế.
Về hỗ trợ ngư dân bám biển, đây là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta, Chính phủ đã giao các Bộ ngành đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp để triển khai thực hiện chủ trương này. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 181/TB-VPCP ngày 28/4/2014, Ngân hàng Nhà nước đã và đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cơ quan chủ trì) và các Bộ, ngành khác có liên quan nghiên cứu, xây dựng Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản theo hướng chính sách tín dụng hỗ trợ ngư dân hiện đại hóa tàu cá, đóng mới tàu vỏ thép, đóng mới tàu dịch vụ hậu cần nghề cá để đánh bắt xa bờ, góp phần phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh chủ quyền biển đảo, vay tín dụng thương mại phục vụ sản xuất đối với ngư dân, nuôi trồng thủy sản với gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, lãi suất tín dụng khoảng 5%/năm (ngân sách hỗ trợ lãi suất 2%/năm), thời hạn cho vay 10 năm và ân hạn 01 năm; phương thức, thủ tục cho vay bảo đảm thuận tiện, phù hợp; nghiên cứu, xem xét cho ngư dân dùng tàu sẽ được đóng bằng vốn vay làm tài sản thế chấp.
Về đầu tư vào những công trình đặc biệt cấp bách như dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A, tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết cho phép phát hành trái phiếu Chính phủ để cải tạo nâng cấp Quốc lộ 1A và Đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 02/01/2014, trong đó giao Bộ Giao thông vận tải là cơ quan phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình giao thông trọng điểm, nhất là dự án cải tạo mở rộng Quốc lộ 1A, Đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Nghĩa. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Đại biểu đối với hoạt động của hệ thống Ngân hàng.
1 Luật dự trữ quốc gia năm 2012.