Tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội Khóa XIII, Ngân hàng Nhà nước nhận được chất vấn của đại biểu Quốc hội Huỳnh Thành - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai.
Câu hỏi:
Dư luận hiện nay cho rằng có vấn đề sở hữu chéo vốn giữa các NHTM. Theo Thống đốc thì vấn đề này có hay không và nếu có thì ảnh hưởng tác động gì đến sự an toàn của hệ thống NHTM? Giải pháp quản lý của NHNN trong thời gian tới nhằm bảo đảm cho hệ thống ngân hàng và các tổ chức hoạt động minh bạch, hiệu quả, hỗ trợ tích cực cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời Đại biểu Huỳnh Thành như sau:
1.Về thực trạng sở hữu chéo giữa các ngân hàng:
Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 quy định: Không cho phép các tổ chức tín dụng sở hữu cổ phần lẫn nhau (Khoản 5 Điều 129); không cho phép các công ty con, công ty liên kết của một tổ chức tín dụng được góp vốn, mua cổ phần của chính tổ chức tín dụng đó (Khoản 2 Điều 135). Tuy nhiên do yếu tố lịch sử, trên thực tế, hiện vẫn còn một số tổ chức tín dụng góp vốn tại các tổ chức tín dụng khác hoặc có sở hữu cổ phần lẫn nhau (xảy ra từ trước khi Luật Các tổ chức tín dụng 2010 có hiệu lực) hoặc có một số trường hợp tổ chức tín dụng thông qua các công ty con của mình sở hữu cổ phần của tổ chức tín dụng khác (gọi chung là các tổ chức tín dụng “có liên quan”).
Việc sở hữu chéo này gây ảnh hưởng tiêu cực như làm gia tăng rủi ro hệ thống tạo điều kiện cho các hành vi chuyển vốn lòng vòng, tăng vốn điều lệ không thực chất... Do đó, cần phải xử lý kiên quyết vấn đề sở hữu chéo theo lộ trình phù hợp.
2. Một số giải pháp đã và đang được NHNN triển khai để xử lý vấn đề sở hữu chéo:
- Tăng cường công tác thanh tra, giám sát, rà soát, chấn chỉnh các trường hợp vi phạm Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và các quy định có liên quan đến vấn đề sở hữu chéo của các tổ chức tín dụng; xây dựng lộ trình giảm sở hữu vốn lẫn nhau giữa các tổ chức tín dụng; tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng thoái vốn ở các tổ chức tín dụng khác và các công ty con, công ty liên kết hoạt động không có hiệu quả.
- Tăng cường công tác xác minh nguồn tiền của các cổ đông và người có liên quan khi tham gia góp vốn, mua cổ phần tại các tổ chức tín dụng (thông qua các hồ sơ chứng minh năng lực tài chính và quan hệ tín dụng tại các tổ chức tín dụng) để đảm bảo nguồn vốn của các cổ đông là cá nhân, tổ chức đầu tư vào tổ chức tín dụng là hợp pháp và phản ánh đúng thực chất năng lực tài chính của họ, khi xem xét việc tăng vốn điều lệ của các tổ chức tín dụng.
- Giám sát chặt chẽ quan hệ tín dụng của những cổ đông và người có liên quan tại các tổ chức tín dụng có liên quan để một mặt đánh giá khả năng tài chính của cổ đông; mặt khác, ngăn chặn, phát hiện và xử lý tình trạng thao túng, chi phối ngân hàng dẫn đến vi phạm giới hạn cấp tín dụng cho cổ đông và người liên quan.
- Phối hợp với Ủy ban chứng khoán theo dõi, giám sát chặt chẽ việc mua bán, chuyển nhượng cổ phần trên thị trường chứng khoán.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Huỳnh Thành. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đại biểu Quốc hội đối với hoạt động ngân hàng.