Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Đại biểu đối với hoạt động ngân hàng. Về ý kiến chất vấn của Đại biểu nêu tại phiếu chất vấn 2431/TTKQH-GS ngày 05/11/2018, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trả lời như sau:
1. Về quỹ quốc gia giải quyết việc làm
a. Về vấn đề phân bổ nguồn vốn cho các địa phương để triển khai quỹ quốc gia giải quyết việc làm
- Theo quy định tại Điều 21 Nghị định 61/2015/NĐ-CP ngày 9/7/2015 về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm, Bộ Lao động thương binh và xã hội phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phân bổ nguồn vốn và giao chỉ tiêu thực hiện cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các tổ chức thực hiện chương trình. Quỹ được giao cho Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) quản lý và cho vay theo quy định.
- Trong 3 năm 2016-2018, ngân sách Nhà nước không cấp bổ sung nguồn vốn cho Quỹ. Nguồn vốn cho vay giải quyết việc làm của NHCSXH chủ yếu từ nguồn thu hồi nợ và bổ sung một phần từ 10% tiền lãi cho vay thu được, do đó, Quỹ vẫn chưa thể đáp ứng được hết các nhu cầu vay vốn để tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm.
b. Về việc tiếp cận nguồn vốn Quỹ quốc gia giải quyết việc làm
- Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 61/2015/NĐ-CP, đối tượng được vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng bao gồm: người lao động là người dân tộc thiểu số; người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hoặc hộ bị thu hồi đất nông nghiệp; thân nhân của người có công với cách mạng. Các đối tượng thụ hưởng theo chương trình khi có nhu cầu được tiếp cận nguồn vốn cho vay từ quỹ Quốc gia giải quyết việc làm thông qua NHCSXH theo quy định.
- Đến 30/9/2018, dư nợ cho vay đối với đối tượng chính sách vay vốn đi lao động có thời hạn ở nước ngoài đạt 628,7 tỷ đồng, tăng 25,4% so với 31/12/2017, với 13.597 khách hàng còn dư nợ. Riêng tỉnh Bến Tre, dư nợ cho vay đối với đối tượng chính sách vay vốn đi lao động có thời hạn ở nước ngoài đạt 18,7 tỷ đồng, tăng gấp 1,4 lần so với 31/12/2017, với 320 khách hàng có dư nợ.
2. Về hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình thoát nghèo tiếp cận vốn nhiều hơn.
Chương trình cho vay đối với hộ nghèo thực hiện theo Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002: mức cho vay tối đa là 50 triệu đồng/hộ1, lãi suất 6,6%/năm. Tính đến 30/9/2018, dư nợ đạt 38.387 tỷ đồng, với 1.316.562 khách hàng có dư nợ.
Chương trình tín dụng đối với hộ cận nghèo thực hiện theo Quyết định 15/2013/QĐ-TTg ngày 23/2/2013: mức vay tối đa không vượt quá mức cho vay hộ nghèo (50 triệu đồng/hộ), lãi suất 7,92%/năm. Tính đến 30/9/2018, dư nợ đạt 30.183 tỷ đồng, với 949.694 khách hàng còn dư nợ.
Chương trình tín dụng đối với hộ mới thoát nghèo thực hiện theo Quyết định số 28/2015/QĐ-TTg ngày 21/7/2015: mức vay tối đa không vượt quá mức cho vay hộ nghèo (50 triệu đồng/hộ), lãi suất bằng 125% mức lãi suất cho vay hộ nghèo (8,25%/năm). Đến 30/9/2018, dư nợ đạt 27.633 tỷ đồng, tăng 33,8% so với 31/12/2017, với 897.675 khách hàng có dư nợ.
Ngoài vay vốn theo các chương trình trên, hộ nghèo, hộ cận nghèo còn được tiếp cận một số chương trình tín dụng chính sách khác như: cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, cho vay học sinh, sinh viên, cho vay để đi lao động có thời hạn tại ngước ngoài, cho vay giải quyết việc làm... Như vậy, mỗi hộ gia đình có thể tiếp cận nguồn vốn vay cao hơn mức 50 triệu đồng/hộ.
Nguồn vốn của NHCSXH để thực hiện các chương trình tín dụng chính sách bao gồm: vốn từ Ngân sách Nhà nước, vốn huy động; vốn đi vay; vốn nhận ủy thác cho vay ưu đãi của chính quyền địa phương,... Trong điều kiện ngân sách hạn hẹp, vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm 15,94% tổng nguồn vốn của NHCSXH; Ngân hàng phải tự cân đối trong chỉ tiêu tăng trưởng chung hàng năm được Chính phủ giao (mức giao tăng trưởng dư nợ bình quân cho NHCSXH là 10%/năm).
Đối với ý kiến của Đại biểu, NHNN ghi nhận để tiếp tục tham mưu cho cấp có thẩm quyền về mức cho vay của các chương trình phù hợp với tình hình thực tế và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Trần Thị Thanh Lam. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đại biểu đối với hoạt động ngân hàng.